• $8,4396
  • €10,0747
  • 492.239
  • 1392.91
17 Ağustos 2013 Cumartesi

Çocuklara ‘hayır’ demek ya da dememek, işte bütün mesele bu!

Hülya Yıldırım
Hülya Yıldırım
YAZARIN SAYFASI

Hülya Yıldırım, bu hafta köşesine çocuk ve disiplin konusunu taşıdı ve Nöroloji Uzmanı Doktor Mehmet Yavuz’a çocuklara disiplin aşılamak konusunda öneriler aldı. 

Avrupalı ailelerin çocuklarına genellikle imrenerek baktığımız bir gerçek. Yemek vakti kendileri yemeklerini yerler, uyku zamanı gidip yatarlar, kısacası kendileri düşer kendileri kalkarlar. Ama bizim çocuklarımıza herhangi bir şeyi yaptırmak için diller dökmemiz, sinirlerimizin laçka olması dilimizde hayır demekten tüy bitmesi gerekir. Peki, neden böyle? 
Çocuklarımızı büyütürken bebeği sık kucağa alırsak şımaracağını, yere düştüğünde yardım edersek güçlü bir kişilik geliştiremeyeceğini düşünürüz. İlkokul çağına gelen çocuklarımız arasında beslenme ve uyku rutini geliştirememiş olanlar çoktur; ama aynı çocuklar çoğu kez şımartılmamak üzere pek de kucağa alınmamışlardır.
Velhasıl, kafamız çocuk yetiştirme konusunda kavram kargaşalarıyla doludur... Çocuklarımızı disipline etmek ve çeşitli davranış modelleri öğretmemiz gerekiyor. Bunu en doğru nasıl yapacağımızı Nöroloji uzmanı Doktor Mehmet Yavuz’dan öğreniyoruz. 

DİSİPLİN YOL HARİTASIDIR

Disiplin, çocuğun fiziksel, duygusal ve sosyal gelişiminde yol haritası olmak demektir. Çocukların kendi kendilerini doğru bir şekilde denetleyebilmesini sağlaması açısından, çocuk yetiştirmede anne babaların önemsemeleri gereken bir konudur. Etkili ve doğru disiplin anlayışı çocuklarda kendi kontrol mekanizmasını geliştirir, sorumluluk alma yetisine olumlu katkı sağlar.

AKIL YÜRÜTME BECERİSİ 

Çocukluk döneminde doğruyla yanlışı ayırt etme ve akıl yürütme becerisi yeterince gelişmediğinden, anne baba bu becerileri belli bir disiplinle çocuğa öğretebilir. Anne babalar çocuklarına disiplin verirken öncelikli olarak, çocuğa akıl yürütme becerisi kazandırmayı amaçlamalıdır. Yetişkin davranışlarıyla çocuğun kendi davranışları arasında bir bütünlük sağlamak, doğru bir disiplin açısından çok önemlidir. Disiplin kuralları uygulanırken, yetişkinin çocuğun seviyesine inmesi ve çocuğu dikkatle dinlemesi gerekir. Yetişkinler ayrıca, çocuğun yaptığı seçimden sorumlu olmasını ve çocukların problem ortaya çıktığında çözüm odaklı düşünmelerini de çocuğa öğretmelidirler.

DAVRANIŞ MODELLERİ ÖĞRETİLMELİ 

Disiplin sürecinde anne babanın çocuğa karşı tutumları demokratik olmalı. Çünkü, çocuğun da katılacağı bir ortamda çözüm üretmek büyük önem taşır. Kural tanımayan, her istediğini yapan, söz dinlemeyen çocuklar hem kolay mutlu olamazlar hem de davranışlarındaki benmerkezci tutum nedeniyle sosyal çevreleri tarafından dışlanma riskiyle karşı karşıya kalırlar. Bu nedenle, anne babaların çocuklarına bazı toplumsal kuralları ve sağlıklı davranış modellerini öğretmeleri gerekir.
Öncelikle, sürekli anne baba tarafından korunmak, çocukların sıkıntılı durumları kendi deneyimleriyle çözmeyi öğrenmelerine engel olur. Disiplin kazanma sürecince çocuklar, davranışlarının sonuçlarını görmeli ve davranışlarıyla ilgili ufak tefek de olsa sorumluluk almaya başlamalıdır. 
Anne babalar baskıcı olmayan bir disiplin tekniğini benimsemelidir. Çocuğun davranışlarının altında yatan nedenin araştırılması ve çocuğun sorununun çözülmesi için ona yardımcı olunması da bu süreçte yapılması gerekenler arasında yer alır. 
Çocuğa yapılacak işle ilgili yetkinin önce ebeveynlerde olduğu hissettirilmelidir. Ancak çocuğa emir verilmemeli ve yapılması gereken uygun seçenekler halinde     sunularak, çocuğa seçme hakkı da tanınmalıdır. Çocuğun seçenekler arasında seçim yapması, onun kendine olan güvenini arttıracaktır. 
Çocuklara yanlışlarının nedenleri mutlaka açıklanmalıdır. Çünkü çocukların zihinsel işlevleri yetişkinlerde olduğu kadar gelişmemiştir ve bazı davranışların neden yapılmaması gerektiğini anlamakta zorlanabilirler. 
Çocuğu psikolojik ve fiziksel olarak incitmemek gerekir. Çünkü, incinme çocukta olumsuz benmerkezci duyguları pekiştireceğinden, yanlış davranışın tekrarlanma olasılığı da artacaktır. Çocuk hatalı bir davranışı sonrasında hatasını anlarsa affedildiği hissettirilmelidir. 
Çocuğa gerektiği durumlarda “Hayır” denilmelidir. Bu şekilde konulacak sınır onu incitmeyecek, aksine ona güven verecektir.

<p>Manavgat'ta yardım götüren 4 esnaf alevlerin arasında kaldı. Ölümden son anda kurtulan 4 arkadaşı

Manavgat'ta 4 esnaf alevlerin ortasında kaldı

Fransa'da 400 evsiz Vosges Meydanı'nda çadır kurdu

Nizip sabunu yurt içi ve dışından yoğun ilgi görüyor

Milas'taki yangında zarar gören 80 hektarlık ormanlık alan havadan görüntülendi