Berna İlter, sıfırdan kurduğu BRN Yatak ile yatak ihracatının yarısını gerçekleştiriyor. Avrupa’da en başarılı 10 
girişimci arasında gösterilen Berna İlter en son Başbakan’ın elinden de bir ödül aldı.
Son 6 altı ayda Ankara, Bodrum ve İstanbul’da 7 mağaza açtı. Şimdi Ankara’da 2 mağazanın da hazırlığını yapıyor. Fakat “Türkiye’de çok fazla büyümeyeceğiz. Çünkü biz ihracatçıyız” diyor.

Berna İlter, son iki yıldır yatak ihracatının birincisi. Yatak ihracatının yarısını gerçekleştirdi. Dünyada ‘ne lordlar, ne kontlar onu tanıyor da’, markası BRN daha altı ay önce Türk tüketicisiyle buluştu. Annesi emekli öğretmen, babası emekli asker, ailede girişimci yok. Kayserili. Sıfırdan kurduğu markası, halen Kayseri Serbest Bölge’de 27 bin metrekarede üretiliyor. İlter ile yıllar önce Diyarbakır’da iş kadınları toplantısında tanışmıştım.

İSRAİL’E AYÇİÇEĞİ SATTIM

 “Ben 50 ülkeye ihracat yapıyorum. Ama KGF (Kredi Garanti Fonu leasing ile alacağım makine için benden anne ve babamın kefaletini istiyor” diyordu. Sitemini köşe yazımda duyurmamın üzerine Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu devreye girmişti. Yakarışı epey işe yaradı. Girişimci iş kadınlarından artık ‘abuk sabuk’ taleplerde bulunulmuyor. Berna İlter’in anlattıkları tam da genç girişimcilere yol haritası çizecek türden. Hoş ‘konuşmacı olarak’ çok yere davet ediyorlar da, işkolikliğinden gitmeyi tercih etmiyor. 

- BRN KAÇ YILLIK ŞİRKET? 
BRN Dış Ticaret 2001’de kuruldu BRN Yatak henüz 7’nci senesinde. 

- Kaç yaşınızda başladınız ticaret hayatına? 
Üniversitede okurken başladı girişimcilik serüvenim. Öğrenci evimde faks vardı, ilk ihracatımı yapmıştım. Okuldan geri kalan zamanlarda İzmir’in ünlü ihracatçılarının yanında boğaz tokluğuna staj yapıyordum. 

- İlk ihracatınızı nereye yaptınız? 
İsrail’e ayçiçek yağı sattım. 

DÖRT KATI MAAŞ ÖNERDİLER

Evin tek kızı olunca, Kayseri’ye döndüm. Kayseri’de yeni özelleşen bir firma vardı Çinko Kurşun Metal Sanayi. Kanadalı genel müdürü ‘Dil bilen vizonu olan elemana ihtiyacım var’ dedi. ‘Ne maaş alıyorsan, dörtle çarpıp başla’ dedi. Benim de araba hayalim vardı. ‘İyi çalışayım, bir araba parası biriktirim dedim. Hâlâ araba parası biriktirmeye devam ediyorum. Müdüre de söyledim bir yıl çalışır, İstanbul’daki ofise giderim diyordum. İstanbul yerine Londra’ya gönderdiler.

‘GİRİŞİMCİLİĞE DEVAM’ DEDİM

Şirkette yapılmayan bir işi keşfettim. Metal fiyatları Londra Metal Borsası’nda belirleniyordu. Firma hiçbir önlem almıyordu. O zamanlar ya beni Londra’ya gönderin bu eğitimi pekiştireyim ya da ben İzmir’e dönerim dedim. Vadeli işlemlerde eğitim aldım o zamanlar Vadeli İşlem Borsası Türkiye’de de yoktu. Sonra firmaya bayağı para kazandırttım. Bu duyuldu yeni mezun olarak diğer birkaç metal firmasına danışmanlık yapmaya başladım. 

ÇİNKUR ÖZELLEŞTİRMESİ YANLIŞTI

Çinkur yanlış bir özelleştirmeydi, alan İranlılar kaderine terk edip gittiler. Ben de BRN Danışmanlık şirketini bir ben, bir yardımcı bir de sekreterle kurdum. Bu sırada 2001 krizi patladı. Londra’daki finansal brokerlar, firmaların daha doğrusu, ülkenin kredilerini kapattılar. Tercih yapmak zorundaydım. Şirkete devam mı, dış ticaret uzmanı olarak iş başvurusunda mı bulunayım. Girişimciliğe devam dedim.

TÜRKLER'İN YÜZDE 70'İ FITIK

Türkiye’nin yüzde 70’i bel fıtığı, boyun fıtığı. Bir de kadınlarımız gidip en iyi yemek odasını, en kaliteli oturma odasını almak için eşleriyle tartışma pahasına para harcıyorlar. İş yatağa gelince nasıl olsa üstü örtülüyor, görülmüyor diyorlar. Oysa ömrümüzün üçte biri yatağın üstünde geçiyor. Sabah ağrılarla kalkıyorsun. Bunun sebebi olarak yatak diye düşünen yoktu. Yanlış yatakta yatmanın fıtıkta çok büyük etkisi var. Biz hep bunu işledik. Şükür ki şimdi iç piyasada da firmalar bunu ön planda tutuyor. Ölçümleme var. Nano teknolojik yataklar var. yatağın içindeki faz değiştiren malzemeler var. Vücut ısısına göre kendini soğutuyor veya ısı veriyor. Yatak kumaşı teknolojisi çok arttı. Bileklik vardı eskiden insanın dengesini sağlayan şimdi o yatakta uygulanıyor. Kalktığınızda daha dengeli daha dinç oluyorsunuz. Türkiye son 5 yıldır yatak teknolojisinde hiç de Avrupa’dan geri değil.  Soğutucu jelli yataklar var. Vucut ısısını 1.5-2 derece düşürüyor. Yaylar çok değişti, eskiden birbirine bağlı yay sistemi vardı. Eşiniz orada dönse siz bu tarafta zıplardınız. Ama artık eşiniz o tarafta zıplasa bile sizin uykunuzu bölmeyecek sistemle var.

BİZDEKİ YATAKLAR 20 YIL KULLANILIYOR

Avrupa’da yatak hızlı tüketim malı. Bir yılda, iki yılda yataklarını değiştirirler. Bizde insanlar 20 yıldır aynı yatakta yatıyorum diye övünür. İyi de bunun maytı var, bakterisi var, mikrobu var. Hijyen açısından sorun. 20 yılın üçte birini orada geçiriyorsun. Son dönemde 8 yıla düştü yatak kullanımı. Yatağın üretim koşulları da önemli. Keçe adı altında tekstil atıkları fırında pişirilip kullanılıyor. Ben mümkün mertebe kullanmaktan kaçınıyorum. Türkiye’de ilk defa biz gıda tesislerinin aldığı hijyen belgesini aldık. Ben o konuda takıntılıyım. Özellikle çocuk yataklarında. Kimi üretim yerlerini görüyorum, anne olarak rahat etmiyorum. Çocuğun ilk altı ayda yatacağı farklı, altı aydan sonra farklı olmak zorunda. Bizde 18 yaşına kadar kullanılır. İlk 6 ayda çok sert olmalı. Döndügünde esnemeyecek ki, nefessiz kalmasın. Sonra da omurga gelişimine uygun ne çok sert, ne çok yumuşak yatak olmalı.

ULUSLARARASI ÇERÇİ GİBİYİM

NE yapabilirim diye düşündüm. Döviz kuru çok yükselmişti, ihracat için olumlu bir ortamdı. Kayseri’deki ürünleri inceledim, KOBİ’leri inceledim. Büyük firmaların dış ticaret departmanı vardı ama küçüklerin yoktu. Elime haritayı aldım. Afrika’ya yönelmeye karar verdim. Kayseri’deki ocak, fırın, tava, tencere, çelik kapı, mobilya üreticilerden 50-60 katalog yanıma alıp Tanzanya’da bir fuara katıldım. Tanzanya’da bağlantı yaptım. Türkiye’yi tanımıyorlardı, şimdi çok trend bir ülke ama. İlk koltuk takımı sattım. Sonra Çelik kapı sektörü çok dikkatimi çekti. Çelik kapıyı Avrupa’ya satamam, güvenlik sorunu yok. Güvensiz yer, neresi diye aldım yine elime haritayı. Nijerya’yı buldum. Atladım, gittim. Nijerya’da çok büyük çelik kapı pazarı yarattım. Çelik kapıyla da kalmadı, çelik kapı alanlar tavan malzemeleri istediler. Yine bir Tanzanya ziyaretinde benden birisi yatak kumaşı istedi. Uluslararası çerçi gibiydim.

EĞRİ KULP BENİ ÜRETİCİ YAPTI

Bir sürü ülkeye yatak kumaşı satarken, yay istediler, keçe istediler. Fakat bize ilk yatak talebi Sudan’dan geldi. 

- Sudan’daki tüccar sizi nasıl buldu? 
Ticari sitelerden, ithalatçılara tanıtım mailleri atıyordum. 
E-ticaret yeni yeni başlamıştı. Ben bu alanı çok etkin, hızlı kullandım. İnsanlar daha keşfetmeden ben ilanlar veriyordum. Sudan gibi yerde yatan, yatağı yeni keşfeden bir yerden bile neredeyse iade alacaktım.  
Tam bitmiş ürün kalitesini yeni yeni öğreniyorum. Buradaki üretici bana ne derse ben ona inanıp, alıp gönderiyorum. Sonra İrlanda’dan bir yatak talebi geldi. Kanada’ya yatak sattım. Fark ettim ki her ülke farklı, farklı yatak istiyor. Bizim buradaki üreticiler de hep kendi bildiğini üretiyor. Bir de kadın olarak detaylar dikkatimi çekiyor. Bu kulp niye eğri? Eğri kulp beni üretici yaptı. Hayatın boyunca 5 kere tutmayacağın kulpun eğri olmasını dert ettim. 

EŞİM AĞLAMAMA GÜLDÜ

Ben niye kulp eğri diye ağlarken eşimin yanına gittim. O da o sıra bir firma da profesyonel. Ağlamama güldü. Meğerse o sıra kafasında belirlemiş. Şu kadar parayı batırırsa, batırsın diye. 800 metrekarelik bir yer tuttuk, 10 işçi aldık, 5 makine aldık. Buna gücümüz yetti.

BAZA SORUSU PES ETTİRDİ

İngiltere’de yatak yanmaz olacak, evler küçük olduğu için çift kişilik yatak 135’e 190. Bizde tek kişi bile zor yatar. Amerikalıların her şeyi büyük olacak. 
Orta Avrupalılar için öncelik hijyen. Kılıfı yıkanabilir olacak. İranlılar taş gibi yatakta yatıyor. Hollanda yaylı sistem. Bizde asla tercih edilmez. Bizde sandıklı baza kültürü var. 1.500 metrekare villası olan bir arkadaş ‘Niye bunu sandık bazalı göndermedin?’ dediğinde artık pes ettim. Oysa yaylı bazalar, arabadaki amortisör gibidir, aslında yatağın konforunu artırır.