Ekonomik kriz zenginlerin 'lüks pazarını' da etkiledi. Daha az paraları olduğu için değil, trendlerin 'sürdürülebilirlik ve bağımsızlık' temalarını göstermesinden etkilenen Batılı zenginler, artık kompakt ve özgün tasarımlı yatları tercih ediyor. Gösterişli megayatlar da Doğu'ya kayıyor.

Ünlü filozof Herakletios bundan tam 2 bin 500 yıl önce 'Değişmeyen tek şey, değişimdir' demiş... Dünya, kainat sürekli bir değişim içinde ama son ekonomik krizle birlikte değişimi günlük yaşamımızda çok daha belirgin olarak hissediyoruz; alışkanlıklar, beklentiler, istekler her şey hızla değişiyor. Değişimin keskin bir şekilde hissedildiği alanlardan biri de lüks yaşam... Dünyada ekonomik hareketlilik, zenginlik ve lüks Doğu'ya kayıyor. Armani, Gucci, Louis Vuitton gibi dünyanın en lüks markaları en büyük sıçramayı, Arap ülkeleri, Çin, Rusya ve Hindistan gibi ülkelerde yapmaya başladı. Ardı ardına mağaza açıp yeni ürünlerini tanıtıyorlar. Aynı durum yat sektörü için de geçerli...
Gösterişe düşkünlükleriyle tanınan Rus ve Arap zenginlerinin sahip oldukları megayatlar dünya basınında haber oluyor. Altın kaplamalardan özel güvenlik sistemlerine, çok özel kumaş ve aksesuarlardan büyüklüğüne kadar zengin, fakir herkesin ilgisini çekiyor bu yatlar...
Ancak Doğululara haksızlık etmeyelim, çünkü bu ultra lüks yat kavramı Batı kaynaklı. ABD'li ve Avrupalı zenginler, birer kartvizit olarak gördükleri yatlarının büyüklüğü, modernliği ve şatafatıyla övünüyordu. Tersanelerde kişiye özel olarak üretilen bu megayatların iç dekorasyonları da lüksün tüm öğelerini barındırıyordu. Haliyle 'Biz daha zenginiz' diyen, gittikçe zenginleşen ve sayıları artan Doğulular da bu işe merak sardı. Abromoviç'in başını çektiği Rus oligarklar, petrol zengini şeyhler, prensler yatlarıyla gündeme gelmeye başladı.
BATI BAĞIMSIZLIK İSTİYOR
Ancak başta da dediğim gibi, artık değişim zamanı. Krizle birlikte özellikle Batı'da başlayan tüketici davranışlarındaki değişiklikler yat sektöründe de gözleniyor. Yaptığı sıra dışı tasarımlarla adından söz ettiren Motion Code Blue adlı stüdyonun kurucuları, imza attıkları yeni bir tasarımla bu değişimi somutlaştırdılar.
19 metrelik Serion Explorer E60 adlı konsepti kısa bir süre önce tanıtan stüdyo, 'Bir süre öncesine kadar zenginliğin göstergesi şatafattı artık bu değişiyor, artık daha keşfe dayalı işler ön plana çıkıyor' diyor.
Joanneum Üniversitesi'nin işbirliğinde yapılan çeşitli araştırmalar da lüks tüketicilerinin özgünlük, keyif ve farklı deneyimlerin yanı sıra bağımsızlık, sosyal sorumluluk, sürdürülebilir değerlere öncelik vereceğini gösteriyor. Artık yat sektörünün zenginliği değil, sorumlu bireyleri ön plana çıkaran bir mecraya doğru gittiğini de gösteriyor araştırmalar. Motion Code Blue'dan Christian Gumpold, 'Zengin yat kullanıcıları özgürlük, yalnızlık, mekansızlık ve bağımsızlık kavramlarına dikkat ediyor. Artık klasik lüksün bir amaç değil, araç haline geldiği de görülüyor' diyor.
Yeni lüks kavramının içinde çevresel faydalar da büyük bir yer tutuyor. Zarif bir estetik anlayışla inşa edilen teknelerin hangi malzemeden yapıldığı, çevreye verdiği zarar, seyir halindeki performansı gibi kriterler zenginlerin yeni öncelikleri arasında.

Dubai Boat Show'da 'Eski model zenginlik'
Görenlerin 'Aaa ne kadar büyük, gösterişli' demeleri yerine 'Ne kadar zarif, farklı' sıfatlarını kullanmalarını isteyen bu anlayış, yat tercihini de etkiliyor. Eskiden metrelerce uzunluktaki megayat ya da motoryatların yerine yelken ya da katamaran tarzı teknelere öncelik verildiğini gözlemlemek mümkün. Bunun için derin araştırmalar yapmaya gerek yok, neredeyse her ay farklı bir ülkede, farklı bir şehirde düzenlenen boat showlara bakmak yeterli. Avrupa'daki fuarlarda orta büyüklükte, daha doğal malzemelerle yapılmış, performansı yüksek yelkenlilerin sayısının arttığını görüyoruz. Dubai ve Doğu'daki başka kentlerde düzenlenen boat showlar ise 'eski model zenginliğin' izlerini taşıyor. Örneğin geçen ay düzenlenen Dubai Boat Show'aa bu pazara seslenen üreticilerin lansmanını yaptıkları ultra lüks yatlar damgasını vurdu.