Ekonomik kriz nedeniyle ABD ve birçok Avrupa ülkesinde ikinci el yat arzında patlama yaşandı. Denetimsiz bir şekilde Türk pazarına da giren bu yatların çok ucuza satılıyor olması, 'bu yatlar ne kadar güvenilir' sorusunu da beraberinde getirdi. Deniz Endüstrisi ve Denizciliği Geliştirme Derneği, bu konuda bir uyarı yayınladı.

Kat, yat, araba' sadece Türkler için değil, her dünya vatandaşının sahip olmak istediği üçlü. Bizden daha zengin olan Batı ülkelerinde ortalama gelire sahip herkesin sahip olabileceği bu üçlü ekonomik krizle dağılmaya başladı. Geliri azalan orta sınıf 'kat, yat, araba' üçlüsünden yatı gözden çıkardı. Hal böyle olunca da ABD ve birçok Avrupa ülkesinde ikinci el yat arzında patlama yaşandı.
Bu durum, Türk yat sektörünü de yakından ilgilendiriyor, çünkü Deniz Endüstrisi ve Denizciliği Geliştirme Derneği (Dentur) çatısı altında buluşan yerli ve yabancı yat üreticileri ve ithalatçılar bir duyuru yayımladı. 'Türk denizseverlere önemli duyuru' başlıklı yazıda, ikinci el satışların Türk yat sektörüne nasıl yansıdığı açıkça anlatıldı. Türkiye'ye getirilen ikinci el teknelerin, çok sayıda teknik ve evrak sorunu yaşadığını belirten Dentur üyeleri, 'Piyasada geçmişi belli olmayan yat satıcılarının verdikleri ilanlara ve içeriklerine lütfen prim vermeyin. Olmadık fiyatlarla ön plana çıkarılan tekneler, çoğunlukla hayal ürünüdür. ABD'de kasırgalarda hasar görmüş, kötü durumdaki tekneler, Avrupa'da hasarlı ya da ağır şartlar altında yıpranmış tekneler, ekonomik kriz maskesi altında ederinin çok üstünde fiyatlarla Türkiye'ye pazarlanıyor' uyarısında bulundular. 

HİZMET VERMEYECEĞİZ
Vicem, Azimut, Fairline, Jeanneau, Prestij gibi çok sayıda ünlü markanın imzasının bulunduğu metinde 'Ürün dolaşımı çok yüksek olan Yunanistan, İtalya, İspanya ve Hırvatistan gibi bölgelerden alınan teknelerde teknenin önceki kullanım şekli ve servis geçmişi yanlış aktarılıyor. Bu durum teknik sorunlar yaşanmasına neden oluyor' uyarısında da bulunuluyor.
Yatların bir kısmının hacizli ve ipotekli olduğunu belirten yatçılar,  satış ve teslimi Türkiye distribütörü tarafından gerçekleştirilmemiş, yetkilisi tarafından kayıt altına alınmamış bu teknelere gerek hizmet vermeyeceklerini, teknik servis, garanti, yedek parça ve bilgi taleplerinin karşılanmayacağını da açıkladılar.  

ULAŞTIRMA BAKANI'NA BAŞVURDULAR
Bu duyuru üzerine görüştüğüm Dentur yetkilileri, 'Durum tahminlerin ötesinde ciddi, konuyla ilgili bir dosya hazırladık ve Ulaştırma Bakanı'na ilettik. Dernek yöneticileri, 'Krizi fırsat bilen bazı kişiler, elinde çanta, çat pat İngilizcesiyle brokerlık yapmaya başladı. Hasarlı teknelerin görüntüsünü düzeltip Türkiye'de  satıyorlar. Bu da hem denizciliğimiz hem de bu tekneleri alan kişilerin güvenliğini tehdit ediyor' diyor.
İkinci el arzdaki fazlalığın Türkiye'de üretim yapan yerli ve yabancı şirketlerin satışı üzerinde ciddi etki yaptığı da belirtiliyor. Sektörden bir kaynak '10 bin dolarlık iki yıllık bir tekneyi 5 bin dolara satıyorlar. O teknenin üreticisi ya da distribütörü rekabet edemediği için hem güvenli ikinci el teknesini hem de yeni modellerini satamıyor. Bu şirketler Türkiye'de vergi veriyor, istihdam yaratıyorlar. Şu anda birçok şirket eleman çıkarmış durumda, rekabette zorlanıyorlar' diyor.

TÜRK BAYRAĞI ZORUNLULUĞU GETİRİLSİN
Ulaştırma Bakanlığı'na sunulan dosyada çözüm önerileri de bulunuyor. Bu önerilerden biri Türk bayrağı zorunluluğu getirilmesi. 'Bu teknelerde yabancı ülkelerin bayrakları var. Tekneyi getiriyor, Türkiye karasularına sokuyor, marinalara demirliyor ancak Türk bayraklı teknelerin ödemek zorunda olduğu verginin üçte birini bile ödemiyorlar' diyen Dentur üyeleri, 'Teknenin sahibi yabancıysa bu saptanır ve kendi bayrağını taşımasına izin verilir. Eğer değilse Türk bayrağına geçme zorunluluğu getirilmeli. Geçmiyorsa da en fazla 3-6 ay Türk karasularında kalma izni verilmeli' önerisinde bulunuyor.

İSTANBUL'DA YAT ŞÖLENİ
DÜN başlayan ve 25 Şubat'a kadar açık kalacak olan TÜYAP Boat Show'da 37 yeni tekne görücüye çıkıyor. Fuarda 'dünyanın en hızlı teknesi' olarak bilinen Cigarette 42X de arz-ı endam edecek. Nestek Marine ayrıca balıkçı teknesi Grady-White Boats'u da görücüye çıkarıyor.

Engelli yelkenciler, Olimpiyat için sponsor arıyor
Engelli olmayı kusur sayan bazı gazeteciler hala var ama neyse ki çoğunluk, bu insanlık suçuna ortak olmuyor. Her türlü engelle mücadele eden engelliler, artık denizde de adlarından söz ettiriyor. Doğaya meydan okuyan bu gençler, ilk olarak 'Engelli Değil Yelkenci' projesiyle buluştu. Avrupa Birliği'nin de desteğini alan proje, 2009 yılında İzmir'de başladı. Bu sürede tekneler  alındı, altyapı sağlandı ve 100'e yakın engelli gence, yelken eğitimi verildi. Bu çalışmaların sürekliliği için de 2011 yılında Umuda Yelken Engelliler Gençlik ve Spor Derneği kuruldu. 
Derneğin başkanı Özgür İnam, 'Engellilere yelken eğitimi vererek Türkiye'de bir ilke imza attık ama dünyada bu konuda çok çok ileride. Örneğin İngilizlerin sadece engelliler için dizayn edilmiş 45 metrelik bir teknesi var ve dünyayı dolaşıyor. Biz de çalışmalarımızın uzun soluklu olmasını istiyoruz. Hedefimiz Paralimpik Olimpiyatlar'da Türkiye'yi temsil etmek' diyor.
Ancak desteğe ihtiyaçları var. Şu anda 'iyi kalpli birkaç kişinin' bireysel katkılarıyla ayakta kaldıklarını belirten İnam 'Sponsor arıyoruz ama bize acıdıkları için destek olsunlar istemiyoruz. Sonuçta biz Türkiye'yi temsil edeceğiz ve belki de madalyalar kazanacağız' diyor. Eğitim alanlarının olanaksızlıklar nedeniyle yelkene devam edemediğini de belirten İnam, 'Olimpiyat takımı oluşturabilirsek bu işin önü açılacak ve engellilere yeni bir alan yaratılmış olacak' çağrısında bulunuyor. Destek olmak isteyenler için: www.uyder.org