• $28,8986
  • €31,2498
  • 1876.33
  • 8057.42
9 Temmuz 2023 Pazar

Ukrayna'da karmaşıklık politiği

Bilimde karmaşıklık kuramı (Complexity Theory) günümüz dış politikasında da sıklıkla kullanılan bir yaklaşımdır. Bilimsel gelişmeler, nüfus, teknoloji ve ulaşım gibi güncel gerçekliklerin zorlaması ile artan toplumsal ve küresel olguların giderek karmaşıklaşan doğası, uluslararası ilişkilerin yürütülmesinde karmaşıklık politiğinin önemini her geçen gün daha da arttırmaktadır. Karmaşıklık politiğinin en önemi özelliği olayların oluş ve ilerleyişlerinin doğrusal ve orantısal olmayan yani nonlinear şekillerde gerçekleşmesidir. Bu nedenle günümüzde dış politika uzmanları belirsiz ve ön görülemeyen süreçleri belirli ve ön görülebilir şekillerde yürütebilmek için sıklıkla bu yaklaşımı kullanırlar. Tam da Ukrayna savaşında Türkiye'nin yaptığı gibi.

Ukrayna devlet başkanı Volodimir Zelenski'nin iki gün önce Türkiye'ye gelip CB Erdoğan ile görüşmesi görünen yüzüyle önemli ama görünmeyen yüzüyle de daha önemli hususları içermektedir. Zelenski'nin CB Erdoğan ile görüşmesinin İsveç'in NATO üyeliğinin karara bağlanacağı Liderler zirvesi öncesi olması ve hemen sonrasında Rusya devlet başkanı Putin'in Türkiye ziyaretinin arefesine denk gelmesi de ayrıca dikkatlerden kaçmamalıdır. İlave olarak Zelenski'nin CB Erdoğan'ın daveti üzerine gelmiş olması da dikkate alınacak diğer önemli husustur.

Görüşme sonrası yapılan açıklamalarda 17 Temmuz'da sona erecek olan tahıl koridoru anlaşmasının iki yıl daha uzatılması, Ukrayna ile Türkiye arasında ikili anlaşmaların imzalanması, Ukrayna'nın NATO'ya üyeliğinin Türkiye tarafından desteklenmesi. Bunlar ifade edilen görünen hususlar. Yıllık 33 milyon ton tahıl ihracatının gerçekleşmemiş olması durumunda bu tahıl çöp, milyonlarca insan da açlıktan cenaze olacaktı. Türkiye'nin dünya insanlığına yaptığı iyiliği bu sömürgeci emperyalistler anlamasalar da milyonlarca mazlumun duası yeter.

Ama belki de en önemli madde kalıcı ve adil bir barışın sağlanması, bunun için Türkiye'nin liderliğinde bir inisiyatifin geliştirilmesi maddesiydi. Zira Türkiye'nin buna hazır olduğu sayın Cumhurbaşkanı tarafından da söylendi. Ama adil bir barış anlaşması nasıl yapılabilir? Bunun işareti yapılan açıklamaların içinde var. Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne saygı duyulmaktadır cümlesi olası barış anlaşmasının ip uçlarını da vermekte. Yani savaş öncesi duruma dönülmesi, Dombass'ta yeniden halk oylaması yapılarak geleceğinin belirlenmesi. Ancak en son BM tarafından yasaklanmış olan misket bombalarını da vereceğini bildiren ABD aslında Ukrayna savaşının devam etmesi niyetinde olduğunu da göstermiş oldu. Bu durumda ABD'ye ve Avrupa'ya rağmen çatışmaların durdurulması ve yeni çatışmaların önlenmesi nasıl olacak? İşte burada Türkiye devreye giriyor.

Ukrayna'da barışa giden sürecin üç aşamadan oluşacağını daha önceki yazılarımda belirtmiştim. Birinci aşama geçici ateşkes hattının ilan edilmesi ve Türkiye'nin liderliğinde teşkil edilecek barış gücünün bu hatta yerleştirilerek savaşan taraflar arasında bir tampon bölge oluşturulması. İkinci aşama barış anlaşmasının imzalanması. Üçüncü aşama halk oylaması yapılarak Dombass'ın statüsünün yeniden belirlenmesi ve buna karşılık Kırım'ın ilhakının Ukrayna tarafından kabul edilmesi. Sonuçta bütün bunlar aslında Ukrayna'da batağa saplanmış Putin'in onurlu bir çıkışla savaştan kurtulmak için istediği hususlar. O yüzden başlangıçta Rusya'nın aleyhineymiş gibi görünen hususların arka planında bu kirli savaştan kurtulabilmek için aslında Türkiye'nin de telkin ettiği Putin'in talepleri olduğunu da düşünmek gerek. Bu arada Türk devlet aklı Avrupa ve ABD'ye karşı denge sağlayabilmek için İsveç'i taahhütlerini yerine getirmediği için dışlarken, Finlandiya'yı örnek göstererek Ukrayna'ın NATO üyeliğini desteklemektedir. Süreç devam etmektedir. Yakın zamanda İsveç'in NATO'ya üyeliğinin mümkün olamayacağını düşünüyorum. Yine bu şartlarda Ukrayna'nın da NATO'ya alınması mümkün değildir. Ancak savaşın Avrupa'ya yayılacağından endişe eden Avrupa ülkelerini Zelenski ikna edebilirse savaşın son bulması için Türkiye'nin planı devreye girebilir. Zaten Ukrayna savaşının sona erebilmesi için bütün taraflar adına tek seçenek Türkiye'dir. Ne kadar karmaşık değil mi?

<p>İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ülke genelinde eş zamanlı olarak düzenlenen 'Mengene-2 Operasyonu'n

Bakan Yerlikaya duyurdu! Ülke genelinde eş zamanlı operasyon

İşgalci İsrail Batı Şeria'da ablukaya devam ediyor... Cenin Mülteci Kampı'na baskın

300 bin TL ile 350 bin TL arası! İşte adeta teklif yağan ikinci el otomobil modelleri…

Anadolu kökenli 41 eser Türkiye'ye dönüyor... Yurtdışına yasadışı yollarla kaçırılmışlardı