Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi “Betam” her ay olduğu gibi Ocak 2016 ayı için de istihdam ve işsizlik verilerini analiz etti. Seyfettin Gürsel, Gökçe Uysal ve Melike Kökkızıl’dan oluşan araştırmacılar bilindiği gibi tarım istatistiklerindeki oynaklık nedeniyle sadece tarım dışı verileri analiz etmekteler. Diğer taraftan da üç ayın verilerinin ortalamasını alarak, aynı zamanda mevsim ve takvim etkilerini de ayıklamaktalar.

Araştırmacıların özet bulgularına göre mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü verilerinde tarım dışı işsizlik, Ocak 2016 döneminde bir önceki döneme kıyasla 0,2 yüzde puan azalarak yüzde 12,1 olarak kaydedilmiş. Betam tahmin modeli bir ay öncesinden 0,1 puan düşüş öngörmüştü. Şubat 2016 döneminde de tarım dışı işsizliğin gerilemeye devam etmesini bekleniyor.
Ocak 2016'da tarım dışı işsizlikte gözlemlenen düşüşün altında hizmetlerdeki 95 binlik istihdam artışı yatmakta. Bu dönemde sanayide istihdam 11 bin kişi gerilemiş bulunuyor. TÜİK verileri Ocak 2016'da bir önceki yılın aynı ayına kıyasla kadın işgücü ve kadın istihdamı artışlarının erkeklerdekinden daha kuvvetli olduğunu göstermektedir. Ancak bu dönemde istihdamdan hızlı artmış olan işgücü sebebiyle tarım dışında kadın işsiz sayısının da arttığı göze çarpmaktadır. Erkeklerde ise istihdam işgücünden hızlı artmış ve tarım dışı erkek işsiz sayısı azalmıştır.
Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre Ocak 2016 döneminde, Aralık 2015 dönemiyle kıyaslandığında, tarım dışı işgücü 57 bin artarken 24 milyon 634 bin, tarım dışı istihdam ise 99 bin artarak 21 milyon 653 bin olmuştur. Bu dönemde tarım dışı istihdam artışlarının işsizliği düşürdüğü de dikkat çekmektedir.

Hizmetler sektörünün etkisi

Betam tahmin modeli kullanılarak mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizliğin Aralık döneminde yüzde 12,3'ten Ocak döneminde yüzde 12,2 seviyesine gerileyeceğini tahmin edilmişti. Bu dönemde tarım dışı işsizlik 0,2 yüzde puan düşerek yüzde 12,1'e geriledi. Betam tahmin modeli Şubat 2016 döneminde mevsim etkilerinden arındırılmış tarım dışı işsizlik oranının yüzde 12,1'den 0,1 puan azalarak yüzde 12,0 seviyesine gerileyeceğini tahmin etmekte. Tahmin modelinin ayrıntılarına Betam internet sitesinden ulaşılabilir.
Tahmin modelinde kullanılan Kariyer.net'in verileri Betam tahmin modelinin girdilerinden biri olmakla birlikte tek etken değildir. Tahminde kullanılan ekonometrik modelde İŞKUR verileri, reel kesim güven endeksi, kapasite kullanım oranı gibi farklı birçok değişken kullanılmaktadır. Bütün etkenler değerlendirilerek oluşturulan tahmine göre Şubat 2016 döneminde de tarım dışı işsizliğin azalması öngörülmektedir.
Mevsimsellikten arındırılmış sektörel istihdam verilerine göre Ocak 2016 döneminde tarım dışı istihdamdaki artış, hizmetler sektöründen kaynaklanmıştır. İstihdam hizmetlerde 95 bin, inşaatta ise 16 bin kişi artmıştır. Sanayide ise istihdam 11 bin kişi gerilemiştir. Tarım istihdamı ise 5 bin kişi azalmıştır.
Tarım dışı işgücü ile tarım dışı istihdamdaki yıllık artışların paralel olduğu da görülmektedir. Ocak 2016 döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla tarım dışı işgücü 869 bin (yüzde 3,6), tarım dışı istihdam 851bin (yüzde 4,1), tarım dışı işsiz sayısı ise yıllık 18 bin kişi artmıştır.