23 Haziran’da İngiltere’de Brexit referandumu yapılacak. The Economist dergisi de hemen her sayısında İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden boşanmasının faturası ne olur konusunu gündeme getirmekte. Dergi genelde boşanmaya karşı. Aşağıda bu haftaki Brexit analizinin özetini aktarıyoruz.

Analiz boşanmanın ekonomik sonuçlarını çeşitli incelemelere dayanarak güzelce özetlemiş.
İngiliz Merkez Bankası tarafından ekim 2015 tarihinde yapılan ve yayımlanan bir incelemede AB üyesi olmanın Britanya ekonomisini çok daha “dinamik” hale getirdiği vurgulanıyor. Tabii boşanma taraftarları bunu kabullenmiyorlar. Brexit taraftarları AB üyeliği değil, mesela 1980 sonrasındaki Thatcher reformları veya vergi indirimleri gibi başka faktörler dinamizmi getirdi diyorlar. Tabii kimse aslında Brexit sonrası İngiltere’nin Avrupa Birliği ve Tek Pazar ile ilişkilerinin ne duruma geleceğini de bilmiyor. Birçok iktisatçı gelişmeleri önceden tahmin etme çabasında ama işleri zor.
Aşağıda altı adet detaylı ve saygın kurumca yapılan ekonomik araştırmanın, boşanmanın İngiltere GSYİH büyüklüğüne olası etkilerini tablo olarak aktarıyoruz. Araştırmalar sonuçların ne kadar belirsiz olduğunu gösteriyor.

Araştırmalar kısa vadeli etkinin negatif olacağı konusunda fikir birliği içindeler. Gelecekte olabilecek ve ticaret konusundaki endişe veren olaylar nedeniyle sterlin değer kaybeder ve yabancı yatırımlar da gelmemeye başlar diye düşünceler çoğunlukta. İngiliz Merkez Bankası finansal stabilite de yara alır diyor. İngiltere’nin büyük cari açığı olması (açık en son ayda 147 milyar dolar veya GSYİH oranı ile eksi % 4.2, yani nerede ise Türkiye kadar) ve sermaye hareketleri ile de desteklenmesi gerektiği için Britanya çok kötü duruma düşebilir diyenler de çok sayıda. Uzun vade etkilerinin ne olacağı konusunda anlaşma pek olamıyor ama birçok kişi gene de de negatif olmasını bekliyor.
Araştırmalar beş noktada GSYİH etkisi olacağını vurgulamakta.
Birincisi, dış ticaretin azalmasından gelecek sorunlar. Üyeliğin Britanya’nın ticaretini yüzde 55 arttırdığı düşünülüyor ve boşanma ise büyük ticaret kaybı yaratır deniyor. İkincisi Britanya her yıl AB bütçesine 12 milyar dolar ödeme yapıyor. Üçüncüsü, boşanma ile bunu verme mecburiyeti kalksa da bu rakamdan daha fazla yabancı sermaye yatırımı kaybı yaşar deniyor. Dördüncüsü Britanya birçok ABD kuralından kurtulur diye düşünenler var ama OECD araştırmaları, Britanya’nın zaten en düşük dozda kurallar ile yaşadığını gösteriyor. Beşincisi ise Britanya yabancı göçmenlerden kurtulur deniyor, ama AB’den ve özellikle Doğu Avrupa’dan kimse gelemese de , Britanya’nın Hindistan ve Afrika’dan “yeni köleler buluruz” tezi de pek ikna edici değil.
Britanya Hazinesi bu ayın sonuna doğru kendi analizini yayınlayacak ama görünen şu ki Hazine Araştırmasının boşanma konusundaki değerlendirmesi de negatif olacak.
Özetle Brexit tartışmasında sonucu belirleyecek en önemli faktör, ekonomik sonuç tartışmaları olacak gibi duruyor.