Financial Times gazetesinin ilk sayfasında 1 Şubat Pazartesi günü kocaman harflerle “Nijerya Dünya Bankası’ndan 2.5 milyar dolar borç istiyor! Petrol fiyatı düşünce borç bulmak gerekiyor!” yazıyordu. Nijerya tek parasal destek arayan ülke değildi. Geçen ay sermaye hareketi kontrolü kuralı getirerek döviz çıkışını frenlemeye çalışan Azerbaycan da, hem IMF hem de Dünya Bankası’ndan borç talep etmek zorunda kalmış, bir milyar doların peşine düşmüştü.

Nijerya aslında 1960 yılında İngiltere’den bağımsız olmuş, 1999 yılında da bir anayasaya dayanan sivil hükümet kurulmuştu.
Nijerya ilginç bir ülke. Afrika’nın 181 milyon nüfus ile en kalabalık ve en büyük ülkesi olmuştu. Abuja adlı Başkent’te önce General Muhammed Buhari hükümran olmuş ama sonra temel gelir kaynağı tamamen petrol haline gelince de, ülke nominal kur ile 479 milyar dolarlık bir ekonomi haline gelmiş veya satın alma gücü paritesiyle GSYİH 1053 milyar dolara yükselmişti. Ama sonra düşen petrol fiyatları, sonra da çocuklara saldıran Boko Haram felaketleri ortaya çıkmıştı.
General Buhari bir darbeyle gitmiş ama sonra ikinci defa geri gelmişti. Ama General Buhari ikinci defa işbaşına gelince de, bir kere daha şanssızlık yaşanmış, bu yılki petrol fiyatı çöküşü ekonomiyi gene yıkmıştı . Bu General’in ikinci şanssız hükümranlığı oldu.
Ülkede çalışan nüfus zaten sadece 56 milyon kişi idi, fakirlik altında yaşayan nüfus ise yüzde 70 kadardı, işsizlik de kabaca yüzde 24 kadardı. Devletin tüm geliri petrolden gelmekte idi. Petrol da ara ara krize giriyordu. Ülke sıkışıyordu. Nijerya’nın ihracatı GSYİH oranı olarak yüzde 18.4 kadardı. İthalatı ise yüzde 12.5 kadardı. Döviz rezervi ise 2015 yılında 76 milyar dolara çıkmıştı. İhracat dolar olarak 82 milyar dolardı, ithalat ise 62 milyar dolar kadardı.
Nijerya’nın bütçe açığı son dönemde 11 milyar dolara çıkmış bulunuyordu, GSYİH oranı olarak aslında yüzde 2.2 idi. Ama son aylarda bütçe açığı büyümüştü ve 15 milyar dolar veya yüzde 3 düzeyine gelmişti. Nijerya bir kere daha uluslararası finans piyasasında borçlanmak zorunda kalmıştı. Aslında Nijerya çok borçlu bir ülke değil. Borçluluk oranı GSYİH’nin yüzde 10 kadarı.
Ancak Nijerya’da petrol fiyatı varil başına 64 dolardan 32 dolara gelince ülkenin parası Naira’nın değeri hızla düştü.
2015 yılında ülkenin ekonomik büyümesinin yüzde 6.3 düzeyinden yüzde 3 gibi bir değere düşmesiyle karşılaşıldı.
Diğer taraftan ülke parası Naira karaborsada, 300 Naira bir dolar değerine indi. Merkez bankası bazı malların ithalatını sınırlamaya ve vatandaşlara da dolar vermemeye başladı. Tabii bu durum büyük sorunlar yarattı. Bu arada 700 bin kadar göçmen de ülkenin dışına gönderilmek zorunda kaldı.
Şimdi de Dünya Bankası keseyi açarsa, bazı kısıtlamalar da IMF ve Dünya Bankası’ndan gelecek! General Buhari ithalatı sınırlamaya çalışıyor ama bu pek çözüm olamıyor!