2013 yılının ortasından beri, zaten 2008 krizini yaratmış olan ABD ekonomisi, iyice başımıza bela olmaya başladı. ABD Merkez Bankasının likiditeyi azaltması, faizi yükseltmesi ve böylece doların da değerlenmesi ve gelişen ülkelerdeki dolar kökenli finansal yatırımların da geri kendi ülkelerine kaçması sorununun tehdidi altındayız!

Bu arada ABD kendisi de sorunlar yaşamakta. FED ve Yellen son dönemde faiz artırımı yapmaktan şimdilik, belli olmayan bir süre için vazgeçti. Çünkü ABD ekonomisinde gene durgunluk var, Avrupa çok zayıf, Çin sorunlu ve de gelişen ülkelerin emtea satıcısı olanları da iyice zorda. Biz emtea fiyatlarının azalmasından faydalanıp (petrol fiyatı düşüşü ) durumu idare ediyoruz.
ABD’de geleceğe dönük beklentiler çok faklı. Bu sütunda son günlerde özetledim. Ünlü ABD ekonomisti Harvard Profesörü Martin Feldstein derhal faiz arttırılmalı derken, başkaları da yeniden resesyon mu geliyor endişesinde.
Diğer taraftan piyasa farklı bakıyor. Mesela Wells Fargo 27 Ocak tarihinde yaptığı ekonometrik çalışmayı yayınlamış: Allaha şükürler olsun ki ABD’de yeniden resesyon gelmiyor sonucuna varmışlar. Önümüzdeki altı ayda rahat olun diyorlar.
Ama diğer taraftan da 29 Ocak günü de ABD dördüncü çeyrek reel büyümesi açıklandı. ABD’de 2015 dördüncü çeyrek büyümesi daha sonra ikinci ve üçüncü defa açıklanacak. İkinci açıklama 26 Şubat 2016'da gündeme gelecek.
ABD çeyreklik büyümeleri yıllık rakama çevirerek açıklar. 2015 dördüncü çeyreği ilk açıklaması yıllık yüzde 0.7 oldu. 2015 birinci çeyrekte ABD yıllık yüzde 0.6 artmıştı. İkinci çeyrek 2015 yıllık yüzde 3.9 arttı, üçüncü çeyrek 2015 de yıllık 2.0 artmıştı. Dördüncü çeyrek ilk tahmini oldukça zayıf yüzde 0.7 olunca tüm yıllık kalkınma da yüzde 1.8 düzeyine geliyor. Yani daha önceden düşünüldüğü kadar kuvvetli bir yıllık büyüme yok, tersine üç çeyrektir hafif ve son çeyrekte de kuvvetli azalma var.
Detaylara bakılırsa da nominal GDP yüzde 1.5 artarken reel büyüme 0.7 olunca, yıllık GDP fiyat artışı da 0.8!
Büyümeye en büyük katkıyı yıllık yüzde 2.2 ile özel sektör tüketim harcamaları yapmış. Büyümeyi düşük tutan ise net ihracat (eksi 0.5) ve stok değişimi ( eksi 0.5) olmuş. Özel sektör yatırımları da dördüncü çeyrekte yüzde 1.8 daralmış, büyümeye katkıları yüzde eksi 0.2!
Tabii ki iki tahmin daha var, büyüme daha da artabilir. Ama gelişen ülkelerdeki ekonomik kaos da kuvvetli. Bekleyecek ve göreceğiz! Bence FED ve Yellen, mart ayındaki ikinci toplantısında da faiz artışı yapmayabilir!
Grafik ABD çeyreklik reel büyümeleri yıllıklaştırılmış gösteriyor!