Bilindiği gibi Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi BETAM her çeyrekte TÜİK açıklamadan daha evvel çeyreklik büyüme tahminleri yapmakta. Bu sefer de araştırmacılar Seyfettin Gürsel, Mine Durmaz ve Melike Kökkızıl 2015 yılı üçüncü çeyreği için (Temmuz, ağustos, eylül aylarını içerir) büyüme tahminlerini açıkladılar. Tahminler 2015 yılı üçüncü çeyreğinde ikinci çeyreğe göre büyümenin mevsim ve takvim düzeltmesi yapılmış verilerde sıfır düzeyinde olduğunu düşünüyorlar. Yani ülke içinde sonuç vermeyen seçimler ve ülke dışında global ekonomik riskler beklentileri bozuyor ve büyümeye hiç yaramıyor.

Sanayi üretimi de azaldı

Fakat daha önceki dönemlerdeki çeyreklik büyüme performansı yıllık büyümeyi gene de yüzde 3 civarında tutabilir gibi de duruyor olsa da, bence bir an evvel bir hükümet kurulsa çok iyi olur! Kasım ayında da hükümet kurulmaz ve 2016 Mart ayında da bir kere daha seçim yapılması gerekirse bu durum ekonomik anlamda tahribat yapar!
Araştırmacılar 18 Eylül’de özetle ne diyor?

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış çeyrekten çeyreğe büyümeyi TÜİK 2. çeyrek için bilindiği gibi yüzde 1,3 olarak açıkladı. Temmuz ayından itibaren çoğunlukla olumsuz seyir izleyen öncü göstergeler dikkate alındığında, 2. çeyrekten 3. çeyreğe büyümeyi yüzde 0,1 olarak tahmin ediyoruz. Sanayi Üretim Endeksi temmuz ayında hazirana kıyasla yüzde 1,5 azaldı. İhracat miktar endeksi yüzde 0,3 gerilerken, ithalat miktar endeksi yüzde 2,2 oranında artış gösterdi. 2014 yılının 3. çeyreğine göre GSYH artışını ise önceki üç çeyrekteki nispeten yüksek birikimli büyüme nedeniyle yüzde 3,9 olarak hesaplıyoruz
.
Temmuz ayında cari açık 3,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. 12 aylık cari açık 44,2 milyar dolardan 45 milyar dolara çıktı. Cari açığın GSYH’ya oranının ikinci çeyrekte yüzde 5,7'den üçüncü çeyrekte yüzde 6,1'e çıkmasını bekliyoruz. Altın hariç cari açığın ise yine yüzde 6,1 olacağını tahmin ediyoruz. Sanayi üretimi 2. çeyrekte yüzde 1,3 oranında artmıştı. Buna karşılık temmuzda yüzde 1,5 oranında büyük bir düşüş yaşandı. Sanayi üretiminin tüm ana bileşenlerinde üretim gerilerken en yüksek gerileme yüzde 11,3 ile dayanıklı tüketim malları sektöründe gerçekleşti. Dayanıksız tüketim malı üretiminde azalma yüzde 2,5 oldu. İhracat miktar endeksinde temmuz ayında yüzde 0,3 oranında sınırlı bir düşüş söz konusu. Buna karşılık ithalat miktar endeksinde yüzde 2,2 oranında nispeten güçlü bir artış gerçekleşti. Bu artış önemli ölçüde yatırım malı ithalatındaki yüzde 8,3’lük yüksek artıştan kaynaklandı. Tüketim malı ithalatında ise yüzde 0,2’lik çok sınırlı bir artış söz konusu.

Özel yatırımlar destekliyor

3. çeyreğin ilk göstergeleri net ihracatın büyümeye negatif katkı yapacağına işaret ediyor. Tüketime dair bu göstergeler ve tüketici güveninde gözlemlenen büyük gerileme 3. çeyrekte tüketimde zafiyete işaret ediyor. Bu bağlamda binek otomobil üretiminin temmuz ayında yüzde 9,2 oranında gerilemesi not edilmeye değer. Buna karşılık yatırım malı ithalatının yüksekliği, sanayide ise yatırım malı üretiminde düşüşün çok sınırlı kalması (yüzde – 0,1) özel yatırımların büyümeyi desteklediğini gösteriyor. Yatırım malı kabul edilen binek olmayan otomobil üretiminde Temmuzda yüzde 3,6 oranında artış gerçekleşmesi bu desteği teyit ediyor.

Kamu harcamalarında temmuzda gözlemlenen artışa karşılık ağustosta gerçekleşen sert fren ışığında bu kalemin büyümeye 3. çeyrekte sınırlı ölçüde negatif katkı yapmasını bekliyoruz. Zıt yönlü bu göstergeler ışığında Betam'ın 2. çeyrekten 3. çeyreğe GSYH artışı ilk tahmini yüzde 0,1. 2014 3. çeyreğe kıyasla büyüme oranını ise yüzde 3,9 olarak hesaplıyoruz.