• $7,5354
  • €9,1058
  • 444.89
  • 1513.22
07 Ekim 2011 Cuma

Steve Jobs ve elmalar...

Deniz Ülke Arıboğan
Deniz Ülke Arıboğan
YAZARIN SAYFASI

Dünyanın en önemli teknoloji dahilerinden birisi dün hayatını kaybetti. Apple'ın kurucusu ve eski CEO'su Steve Jobs bir süredir kanser tedavisi görüyordu. 56 yıla sığdırdığı muhteşem bir ömrün insan uygarlığı üzerindeki etkileri uzun yıllar sürecek kuşkusuz. Onu sadece bir teknoloji devi olan Apple'ın kurucusu ya da zengin bir adam olarak değil, bir uygarlık sıçramasının sembolü olarak tanımlamak daha doğru. Öldüğünde Obama'dan Medvedev'e, Çin'deki restoran işletmecisinden, Nijerya'daki öğrenciye kadar milyonlarca insanı yasa boğabilen bir karakter o.  Koca bir insan uygarlığının kaderini yazmaya yeltenen, ama kendi kaderine teslim olmak zorunda olan bir fani.
Mucidi olduğu 'Apple' yani 'Elma' hakkında türlü rivayetler var. Neden bu kavramı seçti? Neden yasak meyve ile özdeşleşti? Elma neden ısırılmıştı? Elma neyi simgeliyordu? Ben de kafamda oluşturduğu çağrışımları ve farklı açıklamaları kısaca özetleyeyim.
1- Elma 17. yüzyıla kadar neredeyse tüm meyveleri tanımlayan bir kavram olarak kullanılmış. Mesela domates Avrupa'ya ilk geldiğinde 'sevgi elmaları' (love apples) olarak nitelendirilmiş. Keza patates birçok dilde 'Dünya elması' (earth apples), portakal 'altın elma' (golden apples)  olarak tanımlanıyormuş. Kısaca elma yüzyıllar boyunca meyvenin özünü temsil etmiş. Mitolojik bakımdan ise elma aşk ve cinsellikle özdeşleştirilmiş ve dinsel referansla ele alınmış. Elma bir yandan Adem ile Havva'nın cennetten kovuluşuna neden olan ilk günahı simgelerken, diğer yandan da dünyada yaşamın başlamasına önayak olan bir araç olmuş. Elma bir yandan bitirirken diğer yandan başlatan olmayı başarmış. Ben Jobs'un Apple tercihini hep böyle bir esinlenme içerisinde düşünmüştüm. Kanımca o yeni bir dünya tasarlamış ve elmayı hepimize göndermişti. Sepetin içerisinde doldurduğu elmalarla (Apple Machintosh bilgisayarlar, iPhone, iPad vs.) hepimizi tavlamayı da başardı doğrusu. Isırmayan kaldı mı bilemiyorum...

2- Apple'ın resmi hikayesi ise mitolojik ya da dini değil. Hikaye II. Dünya Savaşı sırasında Almanların bütün şifrelerini kırarak İngiltere'ye büyük üstünlük sağlayan ve dünyanın ilk bilgisayarı olarak kabul edilen Bombe'nin yaratıcısı Alan Turing'in trajik sonu ile ilgili. Turing bir homoseksüel olduğu ve bir gençle ilişki yaşadığı için 1952 yılında İngiltere'de yargılanıp mahkum ediliyor. Önünde iki seçeneği var hapse girmek ya da östrojen iğneleri ile hadım edilmek. İğneyi seçen Turing toplum önünde küçük düşürüldüğü gibi, bir maraton koşucusu olduğu halde koşamaz hale geliyor ve medya yoluyla vatan haini konumuna getiriliyor. Turing'in çileli yılları uzun sürmüyor. Zira aslında bir savaş kahramanı olan bu müthiş adam, 2 yıl sonra en sevdiği masal olan Pamuk Prenses'teki gibi siyanüre batırdığı elmayı yiyerek intihar ediyor. Logodaki ısırılmış elmanın anlamı bu. Apple tarihin ilk bilgisayar dahisinin anısına Jobs'un diktiği bir kale anlamını taşıyor. Öyle ki, İngiltere eski Başbakanı Gordon Brown'ı yıllar önce Turing'den resmi olarak özür dilemek zorunda bırakan bir simge oluyor.

3- Belki de Apple, Isaac Newton'un başına düşen ve bilimin temelini oluşturan 'o özel elmayı' anlatıyor. Elma, bilim tarihinde aşkın, sevginin ya da cinselliğin değil, yerçekiminin simgesi. Apple birçoklarına göre bilimsel miladın başlamasına vesile olan işlevsel bir meyve. Doğanın başlangıcına neden olduğu kadar, doğayı anlamanın da başlangıcına vesile. Bu bakımdan elma bilimin simgesi niteliğini de taşıyor.

4- Elma, bir masal kahramanı. Prensler ve prensesler, iyiler ve kötüler, cadılar ve cücelerle dolu tüm masalların sonunda kavuşulması gereken nihai nokta o. Gökten en az 3 elma düşmesi gerekiyor. Ve bütün masallar sona eriyor. Steve Jobs'un masalı biraz kısa sürdü doğrusu. Ama bize milyonlarca 'elma' bıraktı geriye. Oldukça bonkör bir masalcı imiş diyelim ve teşekkür edelim.

<p>Türk savunma sanayisi şirketi HAVELSAN kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer risklerin tespi

İHA'lara 'milli' dokunuş: Kimyasal riskleri de tespit edecek

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Rıdvan Dilmen: Beşiktaş şampiyonluğa inanmış

Fenerbahçe'nin ardından Galatasaray... Beşiktaş'ta yüzler gülüyor