• $7,4266
  • €9,0115
  • 442.635
  • 1540.21
04 Şubat 2011 Cuma

Mısır'dan Türkiye'ye yansıyanlar

Deniz Ülke Arıboğan
Deniz Ülke Arıboğan
YAZARIN SAYFASI

Mısır'da gerçekleşen ayaklanmanın yan etkileri bölgenin diğer unsurlarına da yayılacak gibi duruyor. Ürdün'de, Yemen'de ortaya çıkan gelişmeler domino etkisinin en belirgin yansımaları. Bölgedeki basınç birikimi o kadar yüksek ki, artık emniyet supabından sızan hava ile durumun sağlama alınması mümkün görünmüyor. Tencerenin kapağı bir şekilde açılacak; ya patlayarak ya da bir süre soğuk suya tutmak suretiyle basıncı dengelenerek.

Peki bize neler olacak?

1 Uygulamada zaman zaman iyi işlemediğini iddia etsek de artık epeyce köklenmiş bir demokratik sistemi, modernize olmuş bir İslam anlayışı, gelişen ekonomisi ve Doğu'ya bakarken bile Batı'nın merkezine yerleşik küresel duruşu ile Türkiye, bölgenin diğer ülkelerinden farklı konumda. Lakin özellikle geniş Akdeniz havzasının hem kuzeyinde hem de güneyinde bir hareketlilik var. Tunus ve Mısır birer davranış modeli oluşturuyor. Bu eylem modelinin içinin nasıl doldurulacağı ise ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. Eylemden daha önemli olan şey ise eylemin sonucu. Eylemcinin sonuca ne kadar tesir edeceği çok tartışmalı. 'Değişim' tamam da, 'nasıl ve neye doğru bir değişim? ' sorusunun cevabı henüz net değil. Durum 'Mübarek olmasın başka general isteriz' boyutuna giderse, sokaklarda dökülen kanın fazla bir anlamı olmasa gerek. 

2 Anlaşılan o ki, bundan sonra dünyanın her yerinde belirli taleplerle sokaklara dökülmek sıradanlaşıyor. Halkın zaten sokağa çıkma geleneğine sahip olduğu ülkelerde bu bir risk oluşturmuyor. Oysa diktatörlükler için bu durum bir iktidar değişikliği zorlaması anlamını taşıyor. Türkiye'de yüz binlerin sokağa çıkarak barışçı siyasal eylemler yapması alışılmamış bir şey değil. Özellikle seçim dönemlerinde meydanlar dolup taşıyor. Bu noktada iktidara gelecek partinin her kim olursa olsun kendisine muhalif duran diğerlerini de kucaklayıcı ve dışlamayan bir tutum içerisinde olması ayrı bir önem taşıyor. Zira sokaklar umutsuz ve mutsuz kitleleri çekiyor.

3 Ortadoğu'daki değişim ülkelerin sadece iç politikaları bakımından değerlendirilirse eksik kalacaktır. Ülkelerin yeni diktatörlükler ya da demokrasiler kanalıyla yönetilmesinin çok daha ötesinde, dünyanın yeni kalbi olarak nitelendirilen bölgedeki güç dengeleri yer alıyor. Mısır, İran ve Türkiye ile birlikte bölgedeki üç büyük bölgesel güçten bir tanesi. Eğer gerçekleşen ayaklanma statükonun yumuşayarak devamını sağlayacak şekilde asker destekli bir sivili ya da yeni bir generali iktidara getirirse, Mısır yeni siyasal karışıklıklara gebe olacaktır. Bu, bölgesel güç konumunda zayıflama anlamını taşır. Lakin eğer ayaklanma bir devrime dönüşür ve Batı sistemine eskisinden daha da sıkı eklemlenen demokratik bir yapıyı getirirse Mısır, Türkiye ve İran'ın biraz gerisindeki rolünü öne doğru sürebilir. ABD ve İsrail böyle bir modele ikinci tercihleri olmasına karşın sıcak yaklaşacak ve destekleyecektir. Böyle bir durumda demokratik bir Mısır, yalnızca Ortadoğu'da değil, Batı'nın Afrika açılımında da ciddi destek sağlayacak yeni bir stratejik ortak haline gelir. Buna karşın İslami eğilimli, yarı totaliter ve Batı karşıtı bir yönetimin iktidara yürümesi ise İran'ın bölgesel gücünü maksimize eder. Bu sefer Afrika açılımında İran ve Çin için önemli fırsatlar doğar. Zaman içerisinde bu seçeneklerden hangisi gerçekleşirse gerçekleşsin yakın dönem itibarıyla Ortadoğu'da yeniden şekillenen yapıda Mısır, bölgesel güç rolünü kaybetmiş ve kendi içerisine dönmüştür. Rekabet Türkiye ve İran arasında geçecektir.

4 Türkiye'de son dönemde ortaya çıkan değişimlerin yakın coğrafyamızda ciddi bir ilgiyle takip edildiği gözleniyor. Gerek siyasi kimliklerden, gerekse ayaklanan halk kitlelerinden Türkiye gibi olma, Türkiyeleşme taleplerini duymak çok mümkün. Kanımca bu Türkiye'ye daha da ağır bir sorumluluk yüklüyor. Malezyalılaşmak, İranlaşmak gibi kavramları senelerdir çok duymuştum da, Türkiyeleşmek kavramı da bayağı güzel gelmeye başladı kulağıma...

<p>Türkiye'nin aşı haritası erişime açıldı. Vatandaşlar bunun  takibini nasıl yapabilir? İ<span>ki d

Aşının koruyuculuğu ne zaman başlar?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Beş asırlık Tarihi Maraş Çarşısı'nın dış cephesi yenileniyor

Başkan Erdoğan, Elazığ'da deprem konutları anahtar teslim törenine katıldı