• $9,2512
  • €10,8018
  • 530.655
  • 1432.8
26 Ocak 2014 Pazar

Kafaları kaldırıp dünyaya bir bakın!

Türkiye kafasını kaldırıp dünyaya bakmaya ve tüm dünyada son günlerde olanları gözlemlemeye ve doğru analiz etmeye mecbur. Gözlem ve analizi doğru yaparsak da şu anda ülkemizin içinde bulunduğu yüksek dozda gerilimi, neden hem kendi ulusal çıkarlarımız için, hem de tüm dünyada birkaç gündür gündeme gelen türbülansa kapılmamak için acilen azaltmamız gerektiğini anlarız. Artık okyanusta, her yerden kopuk, uzakta bir ada olmadığımızı düşünmek zorundayız. Çünkü geçtiğimiz günlerde dünya genelinde gerçekleşenler hisse senedi piyasalarını ve birçok gelişen ülkenin paralarını ve varlıklarını fena hırpaladı.
Geçtiğimiz birkaç günde New York'ta Wall Street'in korku endeksi olan CBOE Vix dalgalanma endeksi yüzde 7.5 yükseldi. Bunun etkisi hem S&P hisse senedi endeksinin yüzde 1 daralmasını, hem de FTSE Eurofirst 300 endeksinin yüzde 1.1 düşmesini, hem de Tokyo'da Nikkei 225 endeksinin yüzde 0.8 değer kaybını getirdi.

Arjantin döviz satmayı neden bıraktı?

Bu yaygın kötümserlik dalgasını tetikleyen, biraz dikkat edilirse görülebileceği gibi HSBC Markit'in Çin imalat sanayii hakkında yayınladığı en son ocak ayı PMI, yani satınalma yöneticileri endeksinin 50.5 değerinden son altı ayın en düşük değeri olan 49.6 değerine düşmesi. 50 değerinin altına düşmek bu endekste büyümeden daralmaya dönmek demek. Daralma Çin Merkez Bankası'nın 2013 yılı ortasından bu yana uyguladığı parasal daralma poltikasının etkilerinin suyun yüzeyine çıkması demek. Bu daralma tüm dünyayı etkiler.
Tabii Batı'daki piyasalar hemen hisse senedi piyasalarını ve de özellikle gelişen ülke paraları ve varlıklarını kervana dahil etti. Arjantin parası Peso 2002 yılından bu yana gerçekleşen en yüksek bir günde değer kaybını yaşadı ve Arjantin Merkez Bankası sattığı dövizlerin kapışılması sonucu döviz satmayı bıraktı. Arjantin Pesosu 2002 yılından bu yana ilk defa bir günde yüzde 10 değer kaybederken dolar başına resmi kur ile 7.88 değerinde olan Peso karaborsada yılbaşından bu yana yüzde 20 değer kaybetmiş oldu ve dolara karşı 12.85 değerini gördü.Tabii Arjantin ekstrem bir örnek. Arjantin dış borçlarının üstüne yatmış olan ve kötü yönetilen bir ülke.

İki kez devalüasyon ilan etti

Diğer taraftan bir diğer kötü yönetilen ülke olan Venezuela'da da Hükümet yeni bir döviz kuru sistemi ilan ederken günde 100 milyon dolar satıştan 200 milyar dolar satışa geçti ve resmi kur dolar başına 6.3 Bolivar iken Merkez Bankası dolar başına 11.3 Bolivardan döviz satacağını açıkladı, böylece uzun zamandır ilk defa paranın dolara karşı değer kaybını yani devalüasyonu ilan etti.
Bu iki ülke ekstrem örnek! Ama bizimle global piyasalarda aynı kategoriye konulan Güney Afrika'da emekçilerin ve sendikaların ücretlere isyan ettiği yüksek gerilim ortamında ülkenin parası Rand 2008 yılı ekim ayından bu yana en düşük değerine geldi. Çin, G.Afrika'nın en büyük ihracat müşterisi idi ve Çin'de duraklamanın Afrika'nın kendi iç sorunlarını da gündeme getirmesi doğal.

Ekonomiyi hırpalamamak için...

İlginç bir şekilde Avustralya doları da ABD dolarına karşı aynı günlerde bir günde yüzde 1.2 değer kaybına uğradı. O da Çin'e ihracatı büyük bir ülke.
Kanada doları da emtia fiyatlarında, örneğin bakır ve ham petrol fiyatlarında da gözlemlenen düşüş nedeniyle yüzde 0.7 düşüş yaşayarak baskı altına girdi.
Yazdığımızın özeti şu: Tüm dünyada ekonomik anlamda sorunlu veya son dönemde gerilimli tüm gelişen ülkelerde ve de Çin'e endeksli ülkelerde ülke parası ve varlıklarının hızlı değer kaybı gündemde. Biz de derhal iç siyasi gerilimi azaltma yönünde acilen önlem almazsak, ülke ekonomisini ciddi boyutta hırpalamış olacağız.

<p><span style='font-size: 1.6rem;'>Üsküdar'da istinat duvarı çöktü,  faciadan dönüldü. O anlar kame

Üsküdar'da istinat duvarı çöktü

21. yüzyılın en iyi dizisi seçildi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Nijerya Cumhurbaşkanı ile ortak basın toplantısı düzenledi

Mersin'de TURKOVAC Faz-3 çalışması kapsamında gönüllüler aşılanıyor