Kasım ayında hem ithalattaki hem de ihracattaki azalma devam etti. İthalat yüzde 25 oranında azalarak 16 milyar dolar seviyesine gerilerken, ihracattaki azalma yüzde 10 oranında gerçekleşti. İhracatta Ekim ayında görülen yüzde 2 oranındaki artışın da uzun soluklu olmadığı görülmüş oldu. İthalattaki azalma daha hızlı olduğu için de dış ticaret açığı yarı yarıya azalarak 4.2 milyar dolara geriledi.

Mevsimsel düzeltilmiş verilerde de Haziran-Eylül arasında bir miktar kıpırdanma işareti veren ihracat sektöründe Ekim ve Kasım aylarında yeniden negatif oranlar görülmeye başlandı. Mevsimselliğe göre düzeltilmiş aylık ihracat ve ithalat rakamları kabaca 2010 seviyelerine kadar geriledi.

İthalattaki keskin azalmada iç talepteki zayıflık ve petrol ve enerji fiyatlarında küresel olarak görülen düşüşler etkili. Türkiye için, dış ticaret açığındaki (ve doğal olarak da cari açıkta) azalmada enerji ve petrol ithalatının payı yadsınamaz. Ancak düşen fiyatlarla birlikte, enerji-petrol ithalatımızda miktar olarak ciddi bir artış söz konusu. Aşağıdaki grafikte miktar (milyon ton) ve dolar bazında enerji ithalatına ilişkin göstergeler özetleniyor. Petrol fiyatlarının yüksek seyrettiği 2008-2013 döneminde ham petrol ithalatı yıllık 16 milyon tonun altına kadar iniyor. Ancak son dönemdeki fiyat düşüşüyle birlikte ham petrol ithalatımız yeniden 24 milyon tona, yani 2008 öncesi seviyeye ulaşmış durumda. Bu durum petrol fiyatlarında görülecek ani yükselişler karşısında dış ticaret açığımızı yeniden riskli seviyelere çıkarabilir.

Dış ticaret verilerinin detaylarında ithalat tarafında en ciddi düşüş ara malı ithalatında. Ara malı ithalatı Kasım ayında yüzde 41.5 oranında azalmış. Bunun bir kısmı yukarıda da değindiğimiz üzere enerji fiyatlarıyla alakalı. Bu durum aynı zamanda çoklukla ithal girdi kullanan sanayi sektörü açısından da olumsuz bir gösterge.
Ülke gruplarına göre ihracat verilerine baktığımızda, Avrupa’ya yapılan ihracatın yüzde 5.6 oranında azaldığını görüyoruz. Ancak Avrupa içinde de AB ülkelerine ihracatın sadece yüzde 1.5 oranında azaldığını, diğer Avrupa ülkelerine yapılan ihracatın (aralarında Rusya da var) yüzde 25.8 oranında azaldığını görüyoruz.