Çin son dönemlerde oldukça dalgalı ve sorunlu bir ekonomi haline gelmişti. Bugünlerde ise stabilize olmuş bir ekonomi görüntüsü veriyor gibi. Toparlanmada borç artışı ve konut furyasındaki gelişmelerin etkisi olduğu düşünülüyor.

En son açıklanan Çin verilerinde Çin’in 2016 yılı birinci çeyreğinde kabaca beklentiler kadar, yani bir yıl öncesine göre yüzde 6.7 oranında büyüdüğü görüldü. Bu önceki yıllara göre aslında daha yavaş bir büyüme.
Konut alım niyetinde olanlar yeni konutlara yüksek talep sergilediler. Bir evvelki yıla göre konut satışları ilk çeyrekte yüzde 54 daha yüksek olarak gerçekleşti. Bu da inşaat sektörünü konut inşaatını arttırmaya teşvik etmiş bulunuyor. Bu nedenle de yeni konut inşaatları ilk çeyrekte yüzde 16 kadar arttı. Yeni konut inşaatları 2015 yılında yüzde 15 daralmıştı. Bu durum istihdamı ve de ham madde talebini hızla artırıyor.
Çin konut piyasası 2015 yılında doğrudan veya endirekt olarak bütün ekonomik faaliyetin üçte biri kadarını gerçekleştirmişti. Fakat dikkat edilirse fiyat artışları ile yeni inşaat artışı aslında Çin’in dört büyük kentinde gerçekleşiyor.
Dört büyük kentin dışında ise satılmamış konut stoku hala yüksek. Konut satışlarının da yüzde 95 kadarı aslında dört büyük kent dışındaki yerlerde gerçekleşmekte. Dolayısıyla konut talebi artışı ülkenin her yöresine sıçramazsa, ekonomi geneline etki düşük kalır.
Çin’in klasik üretim sektörleri de biraz hareketlenmiş görülüyor. Sanayi üretimi mart ayında yüzde 6.8 artmıştı. Bu son dokuz ayın en yüksek değeri. Sabit varlık yatırımı, örneğin fabrika veya altyapı yatırımı da yüzde 11.2 artmış, halbuki aralık ayında yüzde 6.8 artış olmuştu.
Tabii bütün bu talep artışını canlandıran aslında para arzının artışı. Çin’de reel faiz hadleri düşmüş bulunuyor. Son beş çeyrekte ilk defa nominal GSYİH, reel GSYİH verisinden daha hızlı büyüdü. Bu da borç ödemeyi kuvvetlendirecek bir durum.
Fakat Çin’de yatırımcıları üzecek olan konu, aktivite artarken, borç oranlarının daha hızlı artıyor olması. Bono artışı dâhil, ülkede toplam finansman artışı, bir evvelki yıla göre mart ayında yüzde 15.8 artmıştı. Bu da 2014 ortasından bu yana en hızlı artış oldu.
Tabii nominal GSYİH 7üzde 7.2 artarken, ve büyümenin de desteklenmesi gerekirken, borcu azaltmak kolay değil.
Yani ekonomide borç ve konut artışı bu hızla devam edemez. Pek yakında, yani genelde düşünülenden daha önce, borç artışını frenlemek için hükümet müdahale etmek zorunda kalacak. Temel sorun bu!