• $8,5081
  • €10,2833
  • 499.331
  • 1441.33
13 Kasım 2015 Cuma

Cari açık azalıyor, finansman zorlaşıyor!

Eylül ayında cari açık beklentiler paralelinde toparlanmaya devam etti. Geçen yılın aynı ayında 2,4 milyar dolar açık veren cari işlemler hesabı bu kez küçük de olsa, 95 milyon dolarlık fazla verdi. Cari açıktaki bu toparlanma zaten daha önce açıklanan dış ticaret verilerinin de etkisiyle bekleniyordu. Hatta toparlanma bir miktar beklentilerin üstüne de çıktı.

Aylık verilerin detayına baktığımızda, cari açıktaki toparlanmanın yine büyük oranda ithalattaki düşüşten kaynaklandığını görüyoruz. İhracat da azalmaya devam ediyor ancak ithalatta görülen düşüş daha hızlı. İlk dokuz aylık tabloya baktığımızda da yıl genelinde benzer bir toparlanmanın sürdüğünü görüyoruz. Eylül ayı sonu itibarıyla ilk dokuz aylık cari açık geçen yılki 31,5 milyar dolar seviyesinden 25,6 milyara inerken, toparlanmada en önemli faktör ithalatın 172,7 milyar dolardan 151 milyara inmesi olmuş. Aşağıdaki tabloda ödemeler dengesi tablosu hem eylül ayı için hem de ilk dokuz ay için geçen yılla karşılaştırmalı olarak özetleniyor.

Tablonun finansman tarafına baktığımızda eylülde toplam finansman dengesinin negatif olduğunu görüyoruz. Sadece doğrudan yatırımlar kaleminden 255 milyon dolarlık ve özel sektör borçlanmasından 643 milyon dolarlık net giriş sağlanmış. Bunun dışındaki diğer finansman kalemlerinde net girişler negatif olmuş. Yani finansman çıkışı olmuş. Toplamda 95 milyon dolarlık küçük cari fazlaya karşılık 2,9 milyar dolarlık finansman çıkışı olmuş. Bu finansman çıkışı net hata ve noksan kaleminden gelen yaklaşık 2 milyar dolarlık net girişle bir miktar dengelenmiş.
İlk dokuz aylık toplamda da benzer bir görüntü var. Toplam 25,6 milyar dolarlık cari açığa karşılık net finansman 8,3 milyar dolarda kalmış. Net hata ve noksan kaleminden girişler ise 13,4 milyar dolara ulaşmış. Bu girişlerin ardından ilk dokuz ayda resmi rezervler 3,8 milyar dolar azalmış.

İlk dokuz ayda finansman açısından olumlu olan gelişme doğrudan yatırımların geçen yıla göre ciddi bir şekilde artmış olması. Geçen yılın ilk dokuz ayında net 5,1 milyar dolar olan uzun vadeli doğrudan yatırım girişi bu yılın aynı döneminde 8,7 milyar dolara ulaşmış. Bu oldukça olumlu bir gelişme. Küresel piyasalardaki gelişmeler ve Fed’in faiz kararına odaklanan portföy yatırımlarında ise net çıkış olması sürpriz değil. Bu tablo bütün gelişen piyasalarda benzer. Küresel faktörlerin yanına bir de içeride seçim kaynaklı belirsizliği ve yakın coğrafyamızda gelişen sıcak gelişmelerin olumsuz etkisini koyarsak kısa vadeli yatırım kalemlerinde (sıcak para) görülen çıkışlar sürpriz sayılmamalı.

Seçim kaynaklı politik belirsizliklerin ortadan kalkmasının etkisini kasım ayından itibaren verilerde görebiliriz. Ancak hem Avrupa’da ciddi bir toparlanma olmadan, hem de küresel piyasaların üzerinden Fed gölgesi kalkmadan ihracatta ve kısa vadeli finansman girişlerinde ciddi bir değişim görmek zor olacaktır.

<p>Tarihçi-Yazar Koray Şerbetçi bu hafta Kestirmeden Tarih  programında Kudüs özel bölümüyle karşını

Medeniyetlerin aynası Kudüs… Kadim şehre kim ne getirdi?

NASA Mars'ın 3 boyutlu görüntülerini yayınladı

Düştüğü dere yatağında 5 gün mahsur kaldı

Mersin sahilinde bulundu! Sahil güvenlik hemen çalışma başlattı