• $7,451
  • €9,0628
  • 444.474
  • 1552.83
17 Nisan 2012 Salı

Biri asla batmayacaktı, biri bin yıl sürecekti

Cemalettin Taşçı
Cemalettin Taşçı
YAZARIN SAYFASI

James Cameron National Geographic'e Titanic hakkında konuşurken, 'Yirminci yüzyılın ilk 10 yılında öyle bir bolluk hissi hakimdi ki...' demiş, 'Asansörler! Otomobiller! Uçaklar! Telsiz radyolar! Her şey harikulade görünüyordu. Sonsuz bir tırmanışa geçilmiş gibiydi. Sonra her şey bir anda çöküverdi.'
Bir anda mı? Titanic bile bir anda batmadı. Batması 2,5 saatten uzun sürdü.
20. yüzyılın başlarındaki haletiruhiye de bir anda çöküvermedi. Hatta suyun direncinin Titanic'in gövdesinden kopardığı parçaların sağa sola savrulup farklı hızlarla zemine yönelmesi gibi, o haletiruhiyenin bir yığın bileşeni de ana gövdeden kopup kendi güzergahlarını izlediler. Bazıları hala dibe vurmadı, yüzüyor. İnanmıyorsanız Türkiye'nin muktedirlerinin hanidir yapıp ettiklerine bakın.
***
Titanic'in batışının sembolik bir manası olduğuna itirazım yok. Ama ona bu sembolik manayı yükleyen biziz, onlarca yıl sonra yaşayanlar. Titanic'in batışı herhalde büyük bir travmaya yol açmıştı. Lakin o dönemde kimsecikler 'galiba harikuladeliğin sonuna geldik' gibi kaygılara gark olmuş filan değildi. Ağır ağır birikiyor tarih. Ağır ağır yol alınıyor.
28 Şubat'ta MGK toplanıyor mesela. Birdenbire kimi yüreklerin üzerinden bir ağırlık kalkmıyor. Başka yüreklerin üzerine bir ağırlık ansızın çökmüyor. Her gün, her gün bombalamak gerekiyor toplumun ruh halini. Tankları yürütmek, brifingler vermek, fişlemek, fişliyor olduğunu hissettirmek, itibarsızlaştırmak, yeniden ve başkalarını da itibarsızlaştırmak vesaire gerekiyor.
Titanic'in batışı da, 19. Yüzyıl aklının üzerine düşen bombalardan yalnızca biriydi. Sadece bilim alanında, izafiyet, kuantum teorisi derken ta Gödel İspatı'na kadar sistemli bir bombardıman gerekti. Öte yanda kolajlar, kübizm vesaire... Ama arada savaş olmasa, hiçbiri yetmeyecekti.
Apaynı şeylerin bize bambaşka görünmeye başlaması için çok zaman, çok bomba gerekiyor. Ülkesinin gücünün bir sembolü olarak görüp tanklardan gurur duyanlar mesela, uzun bir bombardımandan sonra, ancak birkaç ay sonra, aynı tankları gördüklerinde derin bir çaresizlik hissine kapılmaya başlıyorlar. Üstelik kimse, bir vakit önce tankların kendisine ne hissettirdiğini tam olarak hatırlayamıyor. Öğrendiğimiz her şey bizi, geri dönülemez biçimde değiştiriyor çünkü. Öğrenmeden önceki halimizden eser kalmıyor artık.
Dahası, yarın ne öğreneceğimizi, tankları birkaç ay sonra nasıl görmeye başlayacağımızı da bilmiyoruz. Öğrenilmesi gereken her şeyi öğrenmişiz, bundan sonra artık hiç değişmeyecekmişiz gibi uyanıyoruz her sabah. Ama öyle olmayacak. Öyle olmayacağını, bundan böyle de öğreneceğimizi, değişeceğimizi bilmenin de faydası yok. Çünkü ne öğreneceğimizi, nasıl değişeceğimizi bilmiyoruz.
***
Asla batmayacak gemi, muazzam bir küstahlığın, alemin sırrını ele geçirmiş olma zannının bir tezahürüydü. İlk seferinde battı. O gemiyi kibirle suya indirmiş olanlar derslerini almadılar. Hadlerini öğrenmediler. Aradan iki yıl geçmeden savaşa son verecek savaşı tasarlayıp sahneye koydular. Çok daha muazzam bir küstahlıkla... Yani Cameron'un söylediğinin aksine, her şey Titanic'le birlikte bir anda batıvermedi.
28 Şubat Türkiye tarihinin sayısız Titanic'lerinden biriydi. Bin yıl sürecekti, on yıl sürmedi. Şimdilerde yepyeni Titanic'ler şehvetle uğurlanıyor limanlardan. Bir daha asla darbe teşebbüsü vuku bulmayacak iddiaları, tarihin olanca pisliğini temizleme küstahlıkları, kudretten başı dönmüş zavallıların türlü şımarıklıkları...
Bu ruh haliyle yapılan her şey kendi buz dağını bulur ve batar. Hepsi batacak. Lakin...
28 Şubat buz dağına çarpınca, üniformalarından gayrı hiçbir vasfı olmayan, üniformalarına sığınıp hadsiz hesapsız işler işleyenler batmadı sadece. Sadece köşelerini onların hizmetine verenler de batmadı. Hepimiz battık. Her Titanic'le birlikte, hepimiz bir defa daha batıyoruz. Şimdilerde gürültüyle uğurlanan Titanic'ler sağa sola vurup batınca da hep birlikte batacağız.

<p>Neslihan Atagül, Sefirin Kızı dizisindeki Nare karakterine can veriyordu. Atagül diziye veda etti

Neslihan Atagül'den ayrılık kararı... Haftanın Magazin Başlıkları'nda

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Defineciler, iki türbeyi tahrip etti

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları (20 Ocak 2021)