AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer Çelik,  yerel seçimleri öne alacak anayasa değişikliğine dair oylama sonucunu, 'yol kazası' olarak niteledi.
Çelik'in tespiti, bir yanıyla doğru. Kişisel tezim ise şu:  'Yol kazası', yerel yönetimleri ilgilendiren, birbirinden önemli; aynı zamanda siyasi hamle olarak da birbirine bağlı iki düzenlemenin, 'ters' trafiğinden kaynaklandı:
Eğer hükümet; büyükşehir belediye sayısını artıran kanun tasarısını Meclis'e, bir hafta önce değil de dün göndermiş olsaydı, cuma günkü oylamada 'şok sonuç' yaşanmayabilirdi.
Son derece sıkıştırılmış bir 'torba' metin içinde Türkiye'nin idari yapısında köklü değişiklikler getiren büyük şehir belediyeleri tasarısı Meclis'e 8 Ekim'de sunuldu. Bu tarihten dört gün sonra da geçen cuma yerel seçimleri öne çeken anayasa değişiklik teklifi oylandı. 
Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi adı altında, merkezi yönetimi yeni idari ve mali yetkilerle donatan, bu yanıyla 'idari federalizm' eleştirilerine de hedef olan tasarı yasalaşırsa:
- Mülki sınırlar, mahalli idare sınırına dönüştürülüyor.
- 1053 belediye ile 16 bin 82 köyün tüzel kişiliği kalkıyor. 
- 1582 belediye; mahalle- veya köye dönüştürülüyor.
- Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bile  'hesapta olmayan 4 milyar liralık harcama' diye yakındığı özel bütçeli 'yatırım merkezleri' kurulacak. Vergi gelirlerinden pay ayrılıyor. 
- 'Merkezler' atanmışların seçilmişler üzerinde baskı oluşturabilecek yetkilerle donatılıyor. Başına atanmış valileri getiriliyor. Son söz Başbakan'a bırakılıyor. 
Ana akım medyada hak ettiği ilgiyi görmese de tasarı, bu maddeleriyle Anadolu'da yoğun tepkilere yol açtı. Dört gün boyunca Türkiye'nin dört bir yanından Ankara'ya ulaşan tepkilerin, cuma günkü atmosferde payı olduğunu düşünüyorum.

ALT KOMİSYON SABAHLADI
Gelelim bugüne...
Geçen hafta İçişleri Komisyonu'na havale edilen tasarının, işte bu tartışmalı yapısı dolayısıyla hemen bir Alt Komisyon kuruldu. Alt Komisyon hafta sonu aralıksız çalıştı. 114 sayfalık bir rapor hazırladı. Bazı rötuşlar var. Ama raporda, CHP'li Prof. Birgül Ayman Güler ile MHP'li Hasan Hüseyin Türkoğlu'nun çarpıcı tespitlerini içeren muhalefet şerhleri dikkat çekiyor. (Her iki isim de yerel yönetimler alanında uzman)

'İDARİ FEDERALİZM'
CHP'li Güler, tasarının Türkiye'nin bütün köy varlığının yarısını ortadan kaldırdığını, böyle bir değişikliğin halka sorulmadan yapılmasının Avrupa Yerel Yönetimler Şartı'na aykırı olduğunu belirtiyor. İl yönetimlerinin bölge yönetimine dönüştüğünü, bunun 'federal devlet yapılanmasını hedeflemeyi getirdiğini', üniter devlete aykırı olduğunu, başkanlık sistemine hazırlayıcı nitelikteki böyle bir değişikliğin ancak anayasa değişikliğiyle mümkün olduğunu vurguluyor. Mahalleye dönüşecek beldelerden Bozburun, Birgi, Alaçatı, Hereke örneklerini vererek kayıpları sorguluyor.

'MODERN BEYLİKLER'
MHP'li Türkoğlu 29 ilde kurulacak yeni sistemle 'modern beylikler' kurulduğunu belirtiyor. Büyükşehir belediyesi illerde yaşayan vatandaşlar ile bunun dışında kalan illerdeki vatandaşların farklı idari örgütlenmeye tabi olacağını vurguluyor.
Kırsal alana hizmet sunan, valilikler kaymakamlıklar il özel idareleri gibi ana yapıların devre dışı kalacağını, büyükşehir belediyesinin tek yetkili otorite haline geleceğini, bu durumun da terör örgütüyle yapılan görüşmelerdeki 'bilgi ve belgeleri hatırlattığını' ifade ediyor.

'ÖZEL BÜTÇE' KALKABİLİR
Alt komisyon raporunu incelerken, orijinal tasarıdaki bir düzenlemenin  yer almadığını gördüm. Yatırım İzleme Merkezleri'ne 'özel bütçe' anlamına gelen, vergi gelirlerinden binde 25'lik pay aktarılmasını öngören madde yok. Maliye'nin bütçe dengesini gözeten itirazları sonuç vermişe benziyor. Ancak bu rapor son söz anlamına gelmiyor elbet. Büyükşehir tasarısı daha çok tartışılacak.