Arap âleminin gelmiş geçmiş en büyük seslerinden biri olan Ümmü Gülsüm'ü Araplar 'Anne' diye anar...

Ümmü Gülsüm ile alakalı izlediğim bir belgeselde müzik otoritelerinden biri, sanatçının ses gücünü, bir uçağın kalkış anındaki motor gücüne benzetiyordu. Aradan 23 yıl geçmiş, cümle hafızama kazınmış.

Pakistan ve Hindistan diyarında Hz. Peygamber ve sahabeleri için okunan naatlara, mersiyelere verilen ad olan Kavvali müziğin en meşhur seslerinden Nusret Fatih Ali Han için de 'Cennetten gelen ses...' yakıştırması yapılırdı.

Ümmü Gülsüm ve Nusret Han, gök kubbede, eşine az rastlanır sadâlar bıraktı.

Ve bizden bir ses... Karanlıkta nura dönüşen bir ses: Kani Karaca...

Suudi Arabistan kralının sarayında Kur'an-ı Kerim okuduğu için Suudlu hafızlar tarafından kıskanılıp ülkelerinin İçişleri Bakanlığı'na şikayet edilen... Türk musikisinin büyük icracısı, hâfız, mevlidhan ve ses sanatkârı Kâni Karaca...

Hâfız Ali Üsküdarlı'nın "Bana emr-i Hak vâki olunca gözüm arkada kalmayacak. Zîrâ hamdolsun Kâni'yi yetiştirdim.' dediği...

Sadeddin Heper'in "Öğretecek eser yetiştiremiyorum. En aşağı bir ayda geçilebilecek bir besteyi bir derste öğreniyor." diyerek, şaşkınlığını dile getirdiği...

Büyük alim Ali Ulvi Kurucu'nun ''Bu nurdan ses, gerilmiş ufka, bazen bir gümüş tüldür / Ve bazen, ah'ü feryad eyleyen bir dertli bülbüldür." mısralarıyla tarif ettiği Kani Karaca...

1930 senesinde Adana'da doğdu, daha el kadar bebekken görme yetisini kaybetti, karanlıkta kaldı, sesi küçük yaşta keşfedildi, büyük üstatlardan dersler aldı, dünyanın renklerini unuttu ama (Ahmet Özhan'ın deyimiyle) bütün makamlardaki geçkileri ve karizmasıyla oluşturduğu büyük ustalıklarla, muhteşem melodik panaromalar ve tablolar yapan bir sanatkârdı.

Bu büyük sanatkar şimdi, 54 yıl boyunca yaşadığı İstanbul Fatih'te, Fatih Belediyesi tarafından hazırlanan bir sergiyle yad ediliyor.

Nusret Çolpan Sanat Galerisi'nde bugün açılan sergide neler var?

Yedi ayrı kabinde Karaca'nın sesinden farklı türlerde musiki eserleri var ki bunlar arasında Kâni Karaca'nın bugüne kadar hiç yayınlanmamış (Murat Bardakçı arşivinden) özel icralar...

Başka?

Kendi sesinden hayat hikayesi, hakkında söylenenler ve yazılanlar, bugüne kadar yayınlanmış ve tespit edilebilen plak, CD ve kasetleri, çeşitli özel eşyaları, hayatının çeşitli dönemlerindeki fotoğrafları...

Zamanını aşıp tarihe mâlolan, emsalsiz kudretteki sesi dünyanın pek çok ülkesinin akademik müzik merkezlerinde arşivlenen bu sanatçımızı hatırlamak, genç nesillere tanıtmak için ne anlamlı bir fırsat...

The New York Times'ın 'Efsanevî vokal seyircinin nefesini kesti" manşeti attığı Kani Karaca, Türk müziğinin hem dinî hem de lâdinî icralarında zirveydi.

Kur'an tilavetinde İstanbul üslubunun ve Türk musikisi icrasında geleneksel tavrın son büyük temsilcisiydi.

2004'te vefatıyla, Türk musikisi tarihinde bir devrin kapandığı kabul edildi. Çünkü o her tür musiki eserini yerli yerinde, kurallarına uygun ve mükemmel şekilde icra eden son üstat idi.

Bu 'nurdan ses'li hazineyi, Kani Karaca'yı yâd etmek, bilmek ve tanımak için Fatih'e mutlaka yolunuzu düşürün.

(Karanlıkta Bı̇r Sadâ: Kâni Karaca

28 Ocak – 28 Nisan 2023

Fatih Belediyesi

Nusret Çolpan Sanat Galerisi)