Gösterişin, ihtişamın hatta kadının gücünün simgesi kaftanlar yüzyıllardır hayatımızda. Sosyete, kına gecelerinde giyince tekrar gündeme gelen kaftanın cemiyete girme sebeplerini tasarımcılara sorduk.

Türk modasının simgesi 'kaftan' geçen hafta yine gündemdeydi. Cemiyet hayatının ünlü isimleri Mehmet Çolakoğlu ve Selin Özsüer'in düğünü öncesi yapılan kına gecesi ve geceye katılanların birbirinden gösterişli ve renkli kaftanları, Anadolu'da yaşayan bir geleneğin İstanbul'da hatta 'sosyete'de moda olduğunu kanıtladı. Kaftan Osmanlı'ya ait bir giysi sanılıyor. Oysa ondan, Orta Asya'dan bu yana yüzyıllardır vazgeçemiyoruz.
Osmanlı döneminde sultanların giydiği atlas, brokar ve kadife kaftanlar, ihtişamın gösterişin simgesi olmuş, hatta uzun etekli olanları haremde üstünlük sağlamak için kullanılmış. Bir prestij göstergesi olan etek sürümeyi sadece hanımlar, karşısındakini etkilemek için koz olarak kullanırken cariyelerin sürümesi pek hoş karşılanmazmış.
BECKHAM DA GİYDİ
Etek sürünen günlerden bugünlere, sadece kına gecelerinde yaşasa da kaftanlar sandıklardan çıkarak zaman zaman ünlü tasarımcılarımız tarafından modernize edilerek haute couture'e hizmet ediyor.
Kaftanlarını Paris Moda Haftaları'nın podyumunda yürüten Dilek Hanif, bu otantik giysinin tekrar gündeme gelmesiyle ilgili olarak 'Oryantal kültürlerin modernize edilmiş versiyonları artık batılı kadınların da dikkatini çekiyor. Buradaki en hassas konu ise Osmanlı sarayının geleneksel giysisi olan kaftanı en çağdaş ve elegan formda hazırlayabilmek. 2004 yılında gerçekleşen ilk Paris defilemde farklı etek boylarında hem gündüz hem de gece için hazırladığım kaftanlar çok dikkat çekti' diyor.  Devam eden yıllarda özellikle haute couture koleksiyonlarımda kristal işlemeli modellere ağırlık vermişti Hanif, bu yıl ise kürkleri kaftanlara detay olarak kullanıyor. Hatta kol ve yakası mink olan beyaz kaftanı Victoria Beckham giymişti.
Osmanlı tarzını kendi koleksiyonlarında modernize ederek kullanan bir başka tasarımcı Erol Albayrak ise son yıllarda patlayan kaftan modasını Muhteşem Yüzyıl dizisine bağlıyor: 'Kaftan bizim giyim kültürümüzün önemli bir öğesi. Zaman zaman öne çıkmasını oldukça doğal karşılıyorum. Televizyonda tarihi dizilerin, özellikle Muhteşem Yüzyıl dizisinin gördüğü ilgi ile kaftanın bu derece öne çıkmasında etkili olduğunu düşünüyorum.'
SÜPER GÜÇ OLDUK ONDAN MODA OLDU
Geçen yıl evlenen ve kına gecesiyle gazetelere haber olan Fatih Terim'in kızı Merve Terim'in kaftanını diken tasarımcı Tuvana Büyükçınar Demir de dizi etkisi konusunda Albayrak'a katılıyor.
'Türkiye'de dizi sektörü gerçekten büyük ve bildiğiniz gibi Ortadoğu ülkeleri ve Yunanistan'da bile takipçiler yaratan büyük bir sanayi haline geldi. Dolayısıyla en büyük lokomotifin Muhteşem Yüzyıl dizisi olduğunu düşünüyorum.' Ancak kaftan patlaması konusunda Büyükçınar çok daha geniş kapsamlı düşünüyor: 'Bana göre kaftan sadece Türkiye'de değil dünyada da özellikle Amerika ve Rusya'nın ardından ortaya çıkmış olan süper güçlerden Japonya ve Çin'de de patlama yaptı. Bunun sebebini de Türkiye'nin kültürel zenginliğine, geçmişe dünyada hiçbir ülkenin sahip olamaması olarak görüyorum. '
Kaftanın kendi tasarımcı kimliğinde önemli bir yeri belirten   ve kaftan konusunda Gönül Paksoy'u duayen olarak gören Büyükçınar'ın, Ortadoğu ülkelerinden gelen talep üzerine ihraç etmeye başladığı sadece kaftanlardan oluşan özel bir koleksiyonu var.

Nasıl giyilir?
Gösterişli, mistik, iyi, güzel de biz bu parçayı günlük olarak nasıl kullanabiliriz diye düşünüyorsanız tasarımcılara bu soruyu da sordum.
Dilek Hanif'in önerisi, kokteyl elbiselerinin üzerine kollu ya da kolsuz modernize edilmiş halleri giyilebilir. Ona göre abiye ve gösterişli olmadan hazırlanan bu modelleri güne taşımak çok kolay. Hatta bazen jean üzerinde düz bir gömlek ve tişört üzerinde giyerek farklı bir stil yaratmak mümkün. Tuvana Büyükçınar ise bir dönem jean üzerine kaftan çok giymiş. 'Bence modern çizgilerle yeni tasarlanmış bir kaftan da, Osmanlı döneminden kalıp revize edilmiş olanı da her gün giyilebilecek parçalardan birine kolaylıkla dönüştürülebilir. Ben eski kaftanlara kuşgözleri açıp, şantuk ya da tafta kurdelelerle, şık agraflarla, hatta kürk yakalarla çok fazla kullandım.'

Sosyete giyince satışlar 4'e katladı
Tasarımcılar son dönemde gelinlik kadar kına gecelerinde giyilecek kaftan da tasarlıyor. Tuvana Büyükçınar, 'Sadece kaftan için kapımı çalanlar çok oluyor' diyor. Geleneksel ritüelde gelinin yakınlarının da kaftan giymesi söz konusu olduğu için anne, abla ve kardeşler için de kaftan siparişleri veriliyor. Cemiyet hayatından birçok isme kaftan tasarlayan Erol Albayrak da modernize edilmiş kaftan talepleri dışında son zamanlarda oldukça klasik ve Osmanlı tarzını bire bir yansıtan taleplerin arttığını söylüyor.
İnternette satış yapan kiralıkkaftan.com'un yetkileri, sosyetenin kaftana ilgi göstermesiyle birlikte satışlarının 4 kat arttığını açıklıyor. İstanbul ağırlıklı olarak tüm Türkiye'ye kaftan gönderen sitenin yetkilileri, kına gecelerinin düğünler kadar önem taşıdığını anlatıyor.