• $7,4294
  • €8,982
  • 412.302
  • 1471.39
09 Ocak 2012 Pazartesi

Vefa, sürdürülebilirlik ve Neveser Kökdeş...

Dünkü yazısında sevgili Doğan Hızlan üstat, 'Neveser Kökdeş'i hatırlar mısınız?' diye sormuş. Bir an 'Vefa' duygusuyla 'Sürdürülebilirlik' kavramı arasındaki ilişki üzerine düşünürken buldum kendimi.
'Nasıl unuturum?' dedim, kendi kendime. Seksenli yıllarda yayımladığımız Sanat Olayı dergisine kapak yaptığımız o sepya fotoğrafında, koltuğunda oturup gazetesini okurken, anlık bir duruşla bile güçlü kişiliğini sergileyebilen genç kadın!
Derginin 1984, Temmuz sayısı... Sevgili Engin Noyan'ın olağanüstü yazısı. Aynı dönemlerde sevgili Eser Noyan'ın sesinden dinlediğimiz Neveser Kökdeş şarkıları... Neveser Hanım'a dair aklımda kalan o en etkileyici, hatta sarsıcı bilgiyi nasıl unuturum:
Büyük bestekar Muhlis Sabahattin Ezgi'nin kardeşi, Başmabeyinci Hurşid Bey'in kızı Neveser Hanımefendi, Çanakkale Savaşı'nda yitirdiği eşinden sonra, dramatik bir hayat yaşamış ve ömrünün sonuna kadar maddi sıkıntı çekmişti. İşte o kadın, paha biçilemez hatıratının tümünün, tamamlanmamış operetinin ve de mektuplarının tamamının vefatından sonra yakılmasını vasiyet etmişti...
Onun dram dolu yaşam öyküsü üzerine bugüne kadar dört beş film yapılmamışsa, nedenini onun dramında değil, Türk sinema sanayii ve kültür hayatının dramında aramak gerekir...
Aslıhan Erkişi'nin 'Neveser / Neveser Kökdeş Şarkıları' CD'si, benim bilebildiğim, takip edebildiğin kadarıyla Engin Noyan, Eser Noyan ve İnce Saz /Dilek Türkan'dan sonra Neveser Hanım'a saygı ve vefa zincirinin son halkası...
Kulaklarımda Eser ve Dilek hanımların sesi birbirine karışıyor:
'Sevmek seni bir suç ise, / Affet günahımı ey sevgili / Diz çöküp yalvarayım, /Bırak dizinde ağlayayım'
Doğan Hızlan'ın o muhteşem tespiti nakşolmalı bazı kafalara:
 'Fantezi kavramını olur olmaz besteler için kullanıyoruz. Oysa gerçek, kaliteli fantezi müziğin öncüsü Neveser Kökdeş'tir.'
***
Sevmediğimiz, saygı duymadığımız neyi ya da kimi yaşatabiliyoruz ki?
Sürdürülebilir olmak, kurum hafızalarının zenginliğiyle de çok yakından alakalı... 'Batılılaşma'ya genleriyle bağlı olup da Osmanlı Batılılaşması'nı merak etmeyen, 'gelenek'ten taviz vermeden de gelecek tasarımına dair fikir sahibi olunabileceğini anlamak istemeyen bir dolu akıl sahibi olmayıp da 'fikir sahibi' olan var çevremizde...
Bunlar vahşi kapitalizmin insanlığı getirdiği son iki noktanın vefa ve sürdürülebilirlik kavramlarını da etkilemiş olduğunu görmezler.
Bir: Fiyatını bulan her şeyi satacaksın. Değeri, kıymeti paraya odaklayacaksın. Gününü yaşayacaksın, asırlık çınarları unutacaksın...
İki: Salaklar üretir. Akıllıysan; üretmeyecek, paradan, 'kağıttan' (hisse senedinden vb.), başkalarının üretimi üzerinden para kazanacaksın...
Yeni kuşaklara damgasını vurmaya hazırlanan bu ahlaki duruş, 'vefa' ve 'sürdürülebilirliği' ne yapsın? Derinlik kazanmak ne kadar demode!.. Bırakın entel dantel işleri, malı götürmeye bakın!..
***
Hayat böyle devam etse sorun yok. Oysa en küçük krizde bu ahlak hemen panikliyor... ABD'li entelektüellerin deyişiyle 'Amerika maneviyatını yitirince' onlarda da hiçbir direnç kalmıyor. Bakın son çektikleri bir dolu kriz filmine...
Bizde hiç değilse bir semt var... Bize bizi hatırlatan...
Vefa dediğimiz haslet, maneviyat bağı varsa mümkün olabiliyor...
Burada sıklıkla sözünü ettiğim, doksanlı yılların başında TRT 2'de yayımlanan 'Cumhuriyete Kanat Gerenler' belgeselinde tanıttığımız, tarihten matematiğe, sanayiden hukuka tam 273 portreden edindiğimiz en önemli 'kıssadan hisse' budur.
Duygudaşlık bağı kurulmadan anlayamazsınız...
Yaşamak, geleceğe kalmak, iz bırakmak, yüz yılı aşan kurumlar olmak arzusu, 'sürdürülebilir olma'nın gerekliliklerini yerine getirmekle mümkün.
'Uzun yıllar var olmayı, iz bırakmayı istiyorsan seveceksin' diyor hayat her birimize... Aslında, hadi kolaylık olsun diye bir çıkış kapısı daha bırakıyor:
'Uzun yıllar var olmayı, iz bırakmayı istiyorsan sayacaksın!'
Doğaya da, insana da açılan kapıdır o.

<p>Peki, koronavirüste son durum ne? Aşılarla ilgili yapılan araştırmalar  bize ne söylüyor? Sürü ba

Aşı araştırmaları bize ne söylüyor?

Öğretmenlere koronavirüs aşısının yapılmaya başlandı

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar A-400M hangarını ziyaret etti

Balıkçı ağlarına bin yıllık tekne parçaları ile 13 amfora takıldı