Görünüş: Dünyanın çeşitli ülkelerindeki ABD elçiliklerinden, o ülkede 'olup bitenler' değerlendirilerek Washington'a bildiriliyor. Sonra, 'ABD'nin dışındaki güçler'ce, bu gizli tutulan bilgilerin toplandığı elektronik ortama girilerek, medya aracılığıyla dağıtılıyor.
Kısaca WikiLeaks denen, sızıntı olayı bize neler düşündürüyor? Görünüşün 'ardında duranı' sorguladığımızda karşımıza çıkan birkaç düşünce şunlar olabilir:

1. Neden uluslararası ilişkiler bir güvensizlik ortamında yürütülür? Nasıl insanlarız biz, nasıl toplumlarız, ülkeleriz ki, kendimizi tehdit altında, güvensiz hissederiz?

2. Bu güvensizliğin yansıması olarak istihbarat teşkilatlarımız, dışımızdaki ülkeler hakkında bilgi edinme kurumlarımız var. Ordularımız, silahlarımız, casuslarımız işbaşında: Neden?

3. Neden kendimizden, toplumumuzdan, düşman hatta dost topluluklardan, toplumlardan, ülkelerden kuşku duymaktayız?

4. Saklayan varlıklarız, biz insanlar. Devlet ölçeğinde, kurumlar, topluluklar, aileler, bireyler ölçeğinde, göründüğümüz gibi değiliz. Neden? İçimiz başka, dışımız başka. Kendimizden bile sakladıklarımız var. Özel hayat dediğimiz çok az insanla paylaştığımız hayatımız, meydanda olan kamusal hayatımızla karşı karşıya geliyor.

5. Birbirimizi sakladıklarımızla vurmaya çalışıyoruz. Saklı bilgiler ortaya çıkarılıp, saklı tanıklar, olmadık iddialar ortaya atabiliyorlar. Örtülerle çevirdiğimiz hayatımızda, örtü dışındaki insanlar hakkında, ölçüsüz, insafsız, edepsiz yargılarda bulunabiliyoruz. Dedikodu, çekiştirme dumanıyla doldurulmuş alanlarda, içimizin çirkinliğini ve kötülüğünü başkalarına yansıtıyoruz.

6. Güvensizlik içinde yaşanan bir dünyadayız. Ulusların birbirlerini tehlike olarak algıladıkları bu ortamda birbirlerini gözleyip, birbirlerinden haber almaya, birbirlerinden sakladıklarını anlamaya, ele geçirmeye çalışıyorlar. İkiyüzlülük egemen ilişkilerde: Önce el sıkışıp, arkadan birbirlerine küfürler yağdırabiliyorlar. Adına uluslararası ilişkiler, adına siyaset deniyor. Ham halat insanların, hamhalat tavırlarıyla yönetiliyor dünya.

7. Haber avcıları dolaşıyor etrafta. Haber avlayıp, 'yaymak' istiyorlar. Haber avlayıp ünlü olmak, etkin olmak için mi yoksa verdikleri haberlerle dünyadaki zulmü, kötülüğü, sömürüyü, haksızlığı ortadan kaldırmak için mi? Neden sızdırıyoruz arkadaşlar? Neden haber alıp, haber vermek istiyoruz? Hangi insan, hangi dünya, hangi gelecek için?

8. WikiLeaks bize ne söylüyor? İçeriği açısından sormuyorum. Anlamak istediğim nokta şu soruyla kendini gösterebilir: Bu dünya nasıl bir dünya, bu insan nasıl bir insan ki, WikiLeaks gibi bir olay yaşanıyor? Acaba ABD soruyor mu hiç kendine: Ben nasıl bir Amerika'yım ki başıma bunlar geliyor? Biz nasıl bir Türkiye'yiz ki, hakkımızda böyle raporlar gidiyor, içimizdekiler böyle bilgiler veriyor? Nasıl bir iktidar var ki ülkemizde, WikiLeaks deyince küplere biniyor? Muhalefetimiz nasıl bir muhalefet ki, iktidarın şiddetli saldırısına maruz kalıyor?

9. Bu çağ, bu dünya, bu insan nasıl olmalı ki WikiLeaks gibi bir olay yaşanabiliyor? Olgunlaşmanın; çirkinliklerimizden, hatalarımızdan öğrenmenin neresindeyiz? Kimimizin ağzından 'demokrasi', 'özgürlük', 'insan onuru' sözleri düşmüyor. Dünya ikiyüzlülüğün, samimiyetsizliğin, sinsiliğin, belli etmemeye çalışarak stratejik yönlendirmenin, korkunun, inanç perdesi altında inançsızlığın ağır bunalımını yaşıyor. Sızan, insanın görmeyi istemediği kendi hamlığı, çirkinliğidir.

10. Artık teknoloji hem saklıyor hem açığa çıkarıyor. Teknoloji ile sık haberleşiyor, sık aldatıyoruz. Kendimizi öncelikle. Çünkü aldatmadığımızı, aldanmadığımızı düşündüğümüz için. İnsana dair önemli görüntüler sızdı bu olayda. Herkes bunun siyasi, askeri, teknolojik, uluslararası ilişkilerle ilgili olduğunu sanıyor. Sızan, insanlık durumudur. Küçük çıkarlar ve kaygılarla düşündüğümüz için, belki şu soruyla görebileceğimiz o büyük resmi göremiyoruz: Biz nasıl bir insan olmalıyız, nasıl bir dünyada yaşamaktayız ki, bunlar başımıza geliyor?