LYS başvuruları bugün başlıyor. YGS-2013 puanlarından herhangi biri 180 ve üzerinde olan adayların LYS'ye başvuru yapma hakkı var. Bu durumdaki her aday, ücretini ödemek kaydıyla (25 TL) istediği sayıda LYS'ye katılabilir. Yeri gelmişken hatırlatalım, fakültelerde bulunan lisans bölümlerine (programlarına) LYS puanlarına göre öğrenci alınır. 4 grup LYS puanı vardır: MF, TM, TS ve DİL.

12 FARKLI PUAN

Bu grupların içinde farklılışma ile 12 puan türü karşımıza çıkar (MF-1, MF-2, MF-3, MF-4, TM-1, TM-2, TM-3, TS-1, TS-2, DİL-1, DİL-2, DİL-3). Bunlar arasında MF, TM ve TS puan türleri için ilgili iki LYS oturumundan puan toplamak gerekir. Mesela MF puan türü ile sayısal bölümleri hedefleyen "sayısalcı" bir adayın alacağı MF puanına LYS-1 (Matematik-Geometri) ve LYS-2'de (Fen Bilimleri) yaptığı netler etki eder. ÖSYM tarafından on yıllardır uygulanan sistem gereği, aynı sayısalcı aday LYS-3'e (Edebiyat-Sosyal Bilimler) hiç girmemiş dahi olsa TM puanları da hesaplanır çünkü LYS-1'e girmiştir. Benzer kombinasyonlar "eşit ağırlıkçı" ve "sözelci" adaylar içinde de geçerlidir.
Geçen sene temmuz ayında, LYS sonuçları açıklandığında, ülke genelindeki puan dağılımlarında geçmiş yıllara kıyasla ciddi bir farklılık olduğu görülmüştü. O zaman yaşanan uzun ve can sıkıcı tartışmaların detaylarına girmeden bu sene LYS'ye girecek adaylara önemli bir tavsiyede bulunacağım. Zira ÖSYM'nin puan hesaplama yönteminde benimsediği yeni varsayımlar bunu gerektiriyor.

1 NET İLE FARK ATIN

Sevgili "sayısalcı" adaylar. Eğer LYS-3'e girmek için ayıracak 25 TL'niz varsa, mutlaka LYS-3'e girin. Laf olsun diye girip sadece 1 net yapsanız bile, TM puanlarınız 60-70 puan civarında yükselebilir.  Siz sevgili "eşit-ağırlıkçılar". Sizin yerinizde olsam LYS-4'e girerdim. Zira LYS-4'e girip, bir net bile çıkarsam TS puanlarım 60-70 puan yükselebilir. Bu durumda girdiğiniz alanda istediğiniz puanı tutturamazsanız, TM ya da TS puanınızla üniversite şansını zorlayabilirsiniz.

Özel yetenek sınavları

Ülkemizde örgün lisans programlarına merkezi olarak öğrenci yerleştirilir. Bunun tek istisnası özel yetenek sınavıyla öğrenci alan lisans programlarıdır. Bu sınavlara girebilmek için herhangi bir YGS puan türünde 140 ve üzerinde almış olmak gerekir. Özel yetenek sınavı yapan üniversiteler, sınavlarla ilgili takvimlerini ve varsa özel şartlarını gazetede ve çoğunlukla internette ilan ederler. Adayların bu ilanları takip etmeleri faydalarınadır.

OBP'NİZİ BİLİN

Her ne kadar yetenek sınavı yapıyor olmak üniversitelere serbestlik getirmiş olsa da, işin çerçevesi 2547 sayılı kanunun 45 maddesi ve ÖSYS Kılavuzu'nda net şekilde çizilmiştir (Sayfa 22 ve 23). Yetenek sınavına giren adaylar üç parçadan oluşan bir Yerleştirme Puanı hesap edilerek sıralanırlar: 1. Adayın YGS puan türlerinde aldığı en yüksek puan, 2. Adayın Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP = Lise diploma notu x 5) ve 3. Üniversitenin yaptığı özel yetenek sınavında adayın aldığı standartlaşmış puan.
Bu puanlardan ilki 0,22 ile, ikincisi 0,11 ile, üçüncüsü ise 1,17 ile çarpılarak toplanır ve adayların Yerleştirme Puanı hesaplanır. Kimin üniversiteye kabul edileceğine, kime burs verileceğine bu puana göre karar verilir.
Alim olmaya gerek yok. Bu sürecin kuralına uygun yapılabilmesi için için adayların OBP'sinin bilinmesi gerekir. OBP'ler, ÖSYM tarafından temmuzda açıklanır. Bu nedenle ne adaylar ne de üniversiteler için özel yetenek sınavlarının sonuçlarının temmuzdan önce kesinleşmesi mümkündür.
Bu yasal kuralların hem adaylar, hem üniversiteler hem de YÖK tarafından gözetilmesi dileğiyle.