Aşkabat

Yıllar boyunca hata üstüne hata yaptık. Türkiye’yi kendi elimizle enerjide Rusya’ya bağladık. Şimdi de “acaba”larla karşı karşıyayız ve geçmiş yıllarda atılan o adımların sıkıntısını çekiyoruz.
Üstelik, bugün şikayet edenlerin çoğu da geçmişte bu sıkıntının büyümesine yol açan tavırlar içinde oldular.
“Kömür” denildiğinde ayağa kalktılar…
HES’lere karşı çıktılar…
Nükleer enerjiyi de yerden yere vurdular…
Oysa bugün Türkiye’nin nükleer enerjide ne kadar geciktiği ortaya çıkmış durumda. Biz tartışırken, başkaları iş yaptılar. Bugün gelişmiş ülkelerin çoğu enerjisinin büyük bölümünü nükleerden karşılıyor.
* * *
Rusya ile sıkıntılı günler geçiriyoruz. Moskova’dan pes peşe tehditkâr ve gerilimi yükseltici açıklamalar geliyor. Doğalgazımızı keseceklerini söylemiyorlar söylemesine de, herkesin aklındaki soru aynı:
-Ya keserlerse?
Böyle bir durumda ciddi problemler yaşayacağımız aşikâr. Ancak, bitip yıkılacak da değiliz. Çünkü, Türkiye uzun süredir tedbir almakla meşgul.
Ruslarla yaşanan krizin ardından Başbakan Ahmet Davutoğlu, Azerbaycan’a gitti. Biliyorsunuz, ziyaretin ardından Bakü yönetimi muhtemel bir doğalgaz krizinde Türkiye’nin yanında olduğunu açıkladı. Üstüne bir de doğalgaz iletim maliyetlerinde yüzde 40’ı bulan bir indirim ortaya çıktı.
Konu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da önemli gündem maddelerinden biri… Cumhurbaşkanı, 30 Kasım’da Paris Zirvesi’ne katıldı ve ardından Katar’a uçtu. Ziyaret sırasında son derece önemli adımlar atıldı. Türkiye ile Katar arasında doğalgazla ilgili bir mutabakat zaptı imzalandı. Katar, Türkiye’nin talep etmesi durumunda bütün doğalgaz ihtiyacını karşılamayı taahhüt etti.
En kötü senaryo durumunda bile belki bir hafta sıkıntı çekeriz. Dünyanın en büyük LNG gemileri Katar’da ve 4-5 gün içinde istenilen miktarda gazı Türkiye’ye ulaştırma imkanına sahipler.
Ve son durak Türkmenistan. Cumhurbaşkanı Erdoğan’la birlikte Türkmenistan’dayız. Ziyaret, 20. Tarafsızlık Kutlamaları çerçevesinde gerçekleştiriliyor. Ancak, bu ziyaret, Rusya ile yaşanan uçak krizinin ardından ortaya çıkan enerji sorunu konusunda da büyük önem taşıyor.
* * *
Türkmenistan’ın 32 trilyon metreküp doğalgaz rezervi var. Yılda yaklaşık 80 milyar metreküp doğal gaz üretiyor. Bunu da büyük oranda Çin, Rusya, İran ve eski Sovyet coğrafyasında pazarlıyor.
Türkmenistan, önümüzdeki yıllarda enerji konusunda önemli bir küresel aktör olmaya aday. Türkiye ise, uzun süreden beri Türkmen doğalgazının Avrupa’ya ulaştırılması için projeler üzerinde çalışıyor. Özellikle de Hazar Denizi’nin altından geçecek bir boru hattı ile Türkmen gazının önce Azerbaycan, ardından da Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılması üzerinde duruluyor.
Ama karşıda iki engel var…
Biri Rusya, diğeri İran.
Her iki ülke de Türkmen gazının Avrupa’ya ulaşmasını istemiyor. Bu yüzden de Hazar Denizi’nin statüsü üzerinde yapılan tartışmaları devam ettiriyor. Konu, Erdoğan’ın ziyareti sebebiyle yeniden gündeme geldi. Ayrıca, Aşkabat’ta, Türkiye’nin bir doğal gaz sıkıntısı yaşaması halinde Türkmen gazından yararlanması ile ilgili önemli görüşmeler yapıldı.
* * *
Gelişmeler ortada…
Tehditler, bazen fırsatlar da doğuruyor!
Rusya ile yaşanan bu kriz, belki de hayırlı sonuçlar verecek. Türkiye’yi enerji konusunda Rusya’ya bağımlı olmaktan kurtaracak. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın son yaptığı yurt dışı gezilere bu gözle de bakmak lazım.
Uçak krizinin Türkiye’ye bir başka faydası daha olacak, önümüzdeki dönemde. Bundan sonra nükleer enerji karşıtlarının sesleri o kadar güçlü çıkmayacak. Bağırıp çağırsalar da artık eskisi gibi taraftar bulamayacaklar.
Boşuna dememişler, “Bir musibet bin nasihatten evladır” diye!