Çalışanlar 15 yıl sigortalılık süresi ve 3 bin 600 gün primle kıdem tazminatlarını alarak işlerinden ayrılabilirler. Ancak burada işi kuralına göre yapmak şart! Bunun için önce SGK'ya gidip yazı almak ardından işyerinden istifa etmek gerekiyor. Süreç tersten işlerse tazminatın yolu kapanabilir...

Bir kişinin emekli olması ve aylık bağlatması için üç şartın birlikte sağlanması gerekmektedir. Bu üç şart sigortalılık süresi, yaş ve prim ödeme gün sayısıdır. 1999 ve 2008’de emeklilik için gerekli şartlarda değişikliğe gidilince pek çok kişi için sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısının dolması ancak yaşın beklenmesi durumu ortaya çıktı. Emeklilik yaşı yükseltilince çalışılan gün sayısı yeterli olmasına rağmen yaş dolmadığı için emekli aylığı alamayan pek çok kişi oldu.

KİMLER ALABİLİR?

Bu durumdaki kişilerin bazıları yaş dışındaki gerekli diğer şartları sağlayıp işlerinden ayrılınca kıdem tazminatı alabiliyorlar. Ancak bu konuda kritik bir husus var. İşi kuralına göre yapmayanlar 'tazminat alacağım' derken işsiz ve parasız kalabilirler. 8 Eylül 1999 tarihi ve öncesinde ilk kez sigortalı olmuş kişiler 15 yıl sigortalılık süresi ve 3.600 gün ödenmiş primle kıdem tazminatlarını alıp işlerinden ayrılabilirler. Bu kişilere kıdem tazminatı ödenmesinin nedeni emeklilik için yaş dışındaki diğer şartları doldurmuş olmalarıdır. Örneğin 9 Eylül 1999 tarihinde ilk kez sigortalı olmuş bir kişinin emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlaması nedeniyle kıdem tazminatı alabilmesi için 4.500 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresini tamamlaması gerekmektedir. Yani 15 yıl 3.600 gün herkes için geçerli bir şart değildir.

SON İŞYERİNDE EN AZ bir YIL

Emeklilik için yaş dışındaki diğer şartları sağlayan işçinin bu nedenle kıdem tazminatı alabilmesi için çalıştığı işverene bağlı olarak en az 1 yıl kıdemi olması gerekmektedir. Bir yıllık kıdem yoksa işçi tazminat alamayacaktır. Dolayısıyla uzun yıllar çalışıp işinden ayrılan ve 15 yıl 3.600 günü başka bir işyerinde çalışırken dolduran kişiler son işyerlerindeki kıdemleri 1 yıldan az ise bu nedenle istifa edip kıdem tazminatı alamazlar.

İş değişiminde zamanlama önemli

15 yıl 3.600 günle kıdem tazminatı alınırken yalnızca son işyerinde geçirilen süre kadar tazminata hak kazanılır. Örneğin işçi 10 yıl bir işyerinde çalıştıktan sonra başka bir işyerine geçmiş ve bu işyerinde 6 yıl çalıştıktan sonra kıdem tazminatına hak kazanmışsa son işvereninden yalnızca 6 yılın karşılığı kıdem tazminatını alabilir. Bu nedenle işçiler bu haklarını kullanmak konusunda doğru zamanlamayı tercih etmeliler.

Çalışana yol haritası: Önce yazı, sonra istifa

İlk kez sigortalı olunan tarihe göre değişen emeklilik koşullarından prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresini dolduran kişiler bu durumlarını tespit eden yazıyı bağlı oldukları SGK il veya ilçe müdürlüklerinden alıp işverene verdikleri takdirde işveren bu kişilere kıdem tazminatı ödemek zorundadır. SGK gerekli kontrolleri yaparak kişinin emeklilik için gerekli yaş dışındaki diğer şartları tamamlamış olması halinde çalışana 'kıdem tazminatı alabilir' yazısı vermektedir. İşverenin bu yazıyı kabul etmemesi veya kıdem tazminatı ödememesi mümkün değildir. İşçi bu yazı olmadan istifa ederse işveren kıdem tazminatı ödemeden işçiyi istifa etmiş gösterebilir.

Yargıtay 1 gün sonrasını bile kabul etmedi

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi işinden istifa ederek ayrılan ve istifa tarihinden bir gün sonra SGK’dan kıdem tazminatı alabilir yazısı alarak dava açan işçinin talebini kabul etmemiş ve işçinin işverene emeklilik için yaş dışındaki diğer koşulların oluştuğunu bildirmediği için kıdem tazminatı ödenmeyeceğine karar vermiştir.