Mevlana felsefesine görsel bakış

Şeb-i Arus günü annesinin hediye ettiği ''Mesnevi''yi okuyunca derinliğinden etkilenen genç bir grafik tasarımcı, tipografi tekniğiyle ünlü düşünürün sözlerini 100 farklı tasarımla görselleştirip, modern bir Mevlana okumasına imza attı.

Başkent Üniversitesi Grafik Tasarımı Bölümü'nü birincilikle bitiren ve öğrenciliğinden beri bu alanda çalışmalar yapan 28 yaşındaki Furkan Şener, ''Dinle: Bir Mevlana Tasarımı'' adlı çalışmasını kitaplaştırdı.
 
Furkan Şener, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Mevlana'nın eserlerinin okunduğu sevgi dolu bir ailede büyüdüğünü söyledi.

Kendisinin de parça parça Mesnevi ve Divan-ı Kebir'i okumaya çalıştığını, bu süreçte anlamın derinliğine varmak için annesinden yardım aldığını anlatan Şener, ''Bu eserlerin bütün ciltleri evimizde vardı. Özellikle Mesnevi çok ilgimi çekiyordu. Annem, 2008 yılında bana bu eseri hediye etti. Tarih 17 Aralık'tı yani Şeb-i Arus'a denk geliyordu'' dedi.

Mesnevi'yi okuduğunda sabretmenin çok önemli bir erdem olduğunu öğrendiğini ifade eden Şener, ''Bu, 'Herşeyi bırakalım' anlamında bir tutum değil. Zaten birşeyleri bekleyince oluyor. Mesnevi'yi okuduktan sonra gerekli zamanlarda sabretmem ve kesin yargı vermemem gerektiğini anladım. Mevlana'nın hoşgörü anlayışı da beni oldukça etkiledi'' diye konuştu.

Eseri okurken çok kolay görselleştirilebilecek tarafları olduğunu fark ettiğini belirten Şener, bunun üzerine Mesnevi ve grafik tasarımını yan yana getirmeyi düşündüğünü söyledi.

Bu kapsamda Mevlana'nın sözlerini tipografi tekniğiyle yorumlamak için 2009'da bilgisayarda denemeler yapmaya başladığını bildiren Şener, yazıda klasik İslam sanatının kıvrım ve doku anlayışı yerine, yeni ve modern bir çalışma yaptığını söyledi.

Projeyi bir ay boyunca gece gündüz çalışarak hazır hale getirdiğini ifade eden Şener, daha sonra Yelda Cumalıoğlu'nun sahibi olduğu Destek Yayınevi tarafından kitabının yayımlandığını dile getirdi.

Kitabında Mevlana'nın çok bilinmeyen sözlerine yer verdiğini anlatan Şener, şöyle devam etti:

''Mesela 'Gel, ne olursan ol yine gel' sözünü kitapta kullanmadım. Mesnevi, 6 ciltlik bir eser ama insanların aklında yalnızca bu cümle var. Mevlana'nın hümanist yönünü ortaya koyan sözlerine yer verdim.

Çok modern bir tipografi denedim. Kitap 100 farklı tasarımdan oluşuyor. Her tasarım için farklı bir yazı karakteri kullandım. Tasarımların sayısı fazla olduğundan okuyucuyu sıkmamak için her seferinde farklı bir yol izleyerek tasarımları oluşturdum. Metni, grafiksel öğeler katarak görselleştirdim.''

Eserin ortaya çıkmasında başta annesi olmak üzere ailesinin büyük katkısı olduğunu ifade eden Şener, ''Kitabımı da anneme ithaf ettim. Mevlana'nın 'Her sebep eserinden yücedir' diye bir sözü var. Bu kitap, böyle güzel bir ailede yaşamamın eseri. Onlar sebep oldu, ben yaptım'' diye konuştu.

Kitabın yayımlanmasının ardından güzel tepkiler aldığını anlatan Şener, kitapta sözlerin İngilizce çevirisine de yer verdiklerini vurguladı.

Yurt dışında grafik tasarım alanına ilginin fazla olduğunu dile getiren Furkan Şener, kitabın Türkiye'de modern tipografi sanatı kullanılarak yapılan ilk Mevlana yorumu olma özelliğini taşıdığını kaydetti.
        
TİPOGRAFİ NEDİR?
        
Forma uygun yazmak anlamına gelen tipografi, yazı tipi, punto büyüklüğü, satır uzunluğu, satır arası boşluk ve benzer etkenlerin birleştirilmesiyle yapılır.

Harf ve yazınsal, görsel iletişime ilişkin diğer elemanların, hem görsel fonksiyonel ve sanatsal düzenlemesi hem de bu elemanlarla oluşturulan bir tasarım dili anlayışıdır.

AA