Gül'den Çek Kanunu'na onay

Cumhurbaşkanlığı Basın Merkezi'nden yapılan açıklamaya göre, Gül, 6273
 sayılı Çek Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'u Anayasa'nın 89.
 maddesinin birinci fıkrasıyla 104. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi
 uyarınca yayımlanmak üzere Başbakanlığa gönderdi.
         Kanuna göre, hakkında işlem yapılan kişiye uygulanan adli nitelikteki
 yaptırım, idari nitelikte bir yaptırıma dönüştürüldüğünden, daha önce Adli
 Sicilde tutulan yasaklılık durumuna ilişkin kayıtlar, Merkez Bankasında
 tutulacak.
         Çek defterinin her bir yaprağına, çekin basıldığı tarih de yazılacak.
        
         -Bankaların sorumluluğu artacak-
        
         Kanunla, bankaların karşılıksız çek keşide edilmesindeki sorumluluğu
 artırılıyor.
         Buna göre, banka ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz
 edilen her çek yaprağı için karşılığının hiç bulunmaması halinde, çek bedeli bin
 TL veya üzerinde ise bin TL, çek bedeli bin TL'nin altında ise çek bedelini
 ödeyecek. Karşılığının kısmen bulunması halinde de çek bedeli bin TL veya altında
 ise kısmi karşılığı bin TL'ye tamamlayacak, çek bedeli bin TL'nin üzerinde ise
 kısmi karşılığa ilave olarak bin TL'yi ödeyecek.
         Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren 5 yıl içinde ibraz
 edilmemesi halinde, muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin
 sorumluluğu sona erecek.
         Kanuni ibraz süresi içinde, karşılıksız çek veren kişi hakkında uygulanan
 adli nitelikteki yaptırım, idari nitelikte bir yaptırıma dönüştürülecek. Buna
 göre, mevcut durumda, karşılıksız çek veren kişi hakkında her bir çekle ilgili
 olarak  bin 500 güne kadar adli para cezası verilirken; yapılan değişiklikle,
 savcı tarafından her bir çekle ilgili olarak çek düzenleme ve açma yasağı kararı
 verilecek.
         Karşılıksız çekin keşide edilmesi halinde, hamilin 6 ay içinde talep
 etmesi durumunda, Cumhuriyet Savcısı tarafından her bir çekle ilgili çek
 düzenleme veya çek hesabı açma yasağı verilebilecek.
        
         -Dolandırıcılık ve sahteciliğe ceza-
        
         Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı; karşılıksız çekin
 düzenlenmesi suretiyle dolandırıcılık, belgede sahtecilik veya başka bir suçun
 işlenmesi halinde de verilecek.
         Böylece, karşılıksız çekle birlikte aynı zamanda dolandırıcılık, belgede
 sahtecilik veya başka bir suçun işlenmesi halinde, çek düzenleme ve çek hesabı
 açma yasağı kararı verilmesinin yanı sıra, kişi TCK'nın ilgili hükümlerine göre
 de cezalandırılacak.
         Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına karşı yapılacak başvuru
 ve itirazlar hakkında, Kabahatler Kanunu uygulanacak. Çek düzenleme ve çek hesabı
 açma yasağı kararına karşı yapılan başvurunun kabulü halinde, buna ilişkin
 bilgiler, Adalet Bakanlığı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla
 Merkez Bankasına elektronik ortamda bildirilecek.
        
         -Karşılıksız çek kesenlere 10 yıl yasak-
        
         Karşılıksız kalan çek bedelinin faizi ile birlikte tamamen ödenmesi
 durumunda, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kaldırılacak, bu durum Merkez
 Bankasına bildirilecek. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararının
 verildiği savcılığa başvurularak talebin geri alınması halinde de çek düzenleme
 ve çek hesabı açma yasağı kaldırılacak. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına
 ilişkin kayıt, üzerinden 10 yıl geçmesi halinde Merkez Bankası tarafından resen
 silinecek. Böylece karşılıksız çek kesen kişilere 10 yıl süreyle çek
 verilmeyecek.
         Hamiline çek defteri yaprağını kullanmadan hamiline çek düzenleyen
 kişiye, her bir çekle ilgili uygulanan 1 yıla kadar hapis cezası, 300 TL'den 3
 bin TL'ye kadar idari para cezasına dönüştürülecek.
         Bankalar, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından 1 ay içinde yeni çek
 defterlerini bastıracak. Bankalar, 31 Aralık 2012 yılına kadar müşterilerine yeni
 çek defterlerini verecek ve ellerindeki eski çek defterlerini imha edecek. Eski
 çeklerin hukuki geçerliliği devam edecek.
         Üzerinde basıldığı tarih yer almayan çeklerin, 30 Haziran 2018 tarihine
 kadar bankaya ibraz edilmemesi halinde muhatap bankanın, bu kanuna göre ödemekle
 yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu da sona erecek.
         Çekin, yazılı düzenleme tarihinden önce ödenmek için muhatap bankaya
 ibrazı, 31 Aralık 2017'den önce geçersiz olacak.
         Suç karşılığında uygulanan yaptırımı, idari yaptırıma dönüştüren fiiller
 nedeniyle soruşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında Cumhuriyet
 Başsavcılığınca, kovuşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında mahkemece idari
 yaptırım kararı verilecek. Yargıtay'da bulunan dosyaların geri gönderildiği
 mahkemeler duruşmasız karar verecek.
         Kanunun yayımı tarihinden önce verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma
 yasağı kararlarına ilişkin kayıtlar, Merkez Bankasında tutulmaya devam
 edilecek.
        
         -Başvuru haklarında zaman aşımı 3 yıl-
        
         TBMM Genel Kurulunda tasarıya iki madde daha eklendi.
         İlk madde ihdasıyla, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 726. maddesinin
 bir ve ikinci fıkralarında yer alan ''6 ay'' ibareleri ''3 yıl'' şeklinde
 değiştirildi. Buna göre, hamilin, cirantalarla düzenleyene ve diğer çek
 borçlularına karşı sahip olduğu başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden
 itibaren 3 yıl geçince zamanaşımına uğrayacak.
         Çek borçlularından birinin diğerine karşı sahip olduğu başvurma hakları,
 bu çek borçlusunun çeki ödediği veya çekin dava yolu ile kendisine karşı ileri
 sürüldüğü tarihten itibaren 3 yıl geçmekle zaman aşımına uğrayacak.

AA