Lafı hiç dolandırmadan baştan söyleyeyim, lüfer sevdiğim, tercih ettiğim bir balık değildir. Fazla yağlıdır, bana ağır gelir. Bir barbun, bir dülger, bir çinekop, bir istavrit, bir dil, hele bir kalkan gibi hiç değildir benim için. Sofrada önüme sunulsa geri çevirmem ama üç yıl yemesem de aramam.

Lüferi sevmem ama yavrusu çinekopa bayılırım. Hani derya kuzusu derler ya, lüfer kart, ağır yağlı koyunuysa; çinekop da fazla yağlanmaya vakit bulamamış narin etli kuzusudur denizlerin.

Şimdi bunları söylüyor olmama bakıp, 24 cm'den küçük lüfer yiyenleri neredeyse değil ziyadesiyle vatan haini ilan edecek kadar işin cılkını çıkaran kampanyacılara sırf inat olsun diye bol bol çinekop yediğimi düşünürseniz, yanılırsınız.

Aklımızı bilimle, bilimsellikle bozduksa peynir ekmekle yemedik herhalde. Ezbere goygoyculuk yapan, popülist inançların peşinde körlemesine koşan fetişist müritlerin hevesi kursağında kalacak belki ama çok sevdiğim çinekopun yanına bile yanaşmıyorum son 3-4 yıldır. Hani lüfer için biraz önce dediğim gibi, sofrada önüme sunulsa geri çevirecek kadar da sofuluğa vuracak değilim ya işi, yemesem de çatlamam.

Nedeni hiçbir bilimsel dayanağı olmamasına rağmen lüferin soyunun çinekop avı yüzünden tehlikede olduğuna körü körüne inanmam değil. Lüferin soyu tehdit altındaysa eğer, olası nedenlerinden birinin de çinekop avı olabileceğini bilmem.
Aman bu noktada dikkat. Olası nedenlerinden biri diyorum, cetvelle balık hali basan Don Kişotlar gibi çinekop satan, çinekop pişiren, çinekop yiyen lüferin soy kırımcısıdır diye feryat etmiyorum. Öte yandan lüferin soyu tehdit altındaysa gerçekten, bunun asıl nedenlerinin bilimsel olarak araştırılması gerektiğini savunuyorum. Bilimsel araştırma sonuçlarına dayanmadan, lüferin soyu çinekop avı yüzünden tehdit altında diye feryat etmenin, lüferin soyunu asıl tehdit eden başka nedenler varsa bunların göz ardı edilmesine yol açacağı için bu yoldayım. Örneğin akarsuların taşıdığı kimyasal atıklar, şehirlerin yarattığı kirlilik, gemilerin denize bastığı sintine ve sahillerdeki yapılaşma da en az aşırı çinekop avı kadar büyük tehdit unsurları lüfer soyu için. Ama biz eğer çinekop yememekle lüfer soyunu kurtaracağımıza körü körüne inanacak olursak, lüferin köküne kibrit suyu verme olasılığımız da çok yüksek olur.
O kadar bilim dedim, bilimsellik dedim, bilimsel dayanak dedim madem, işte size işin bilimsel yönünü en güzel özetleyen makalelerden birinden bazı alıntılar. MAREM (Marmara Environmental Monitoring Project) proje lideri M. Levent Artüz'ün yazısının tamamına http://j.mp/gkgNkv adresinden ulaşabilirsiniz.

- 1980 senesinden bugüne yanlış olarak yönetilen stoklar ve avcılık çıkmazının delilleri karartılmaya ve bu konuda belki de göreceli en az suçu olan balıkçıya ciddi bir fatura kesilmeye çalışılmakta.
- Bir olgunun aşırı avcılık olarak nitelendirilebilmesi için; stok miktarı ve avlanan miktarın biliniyor olması gerekmekte.
- Yurdumuz geneline serpiştirilmiş su ürünleri fakültelerinden kaçının hangi balık stoğu üzerine ulusal bir izleme projesi yürüttüğünü ciddi anlamda merak edenlerdenim.
- Herhangi ticari veya ticari önemi olmayan bir balığımızın (veya su ürünümüzün) stok miktarları bilinmemektedir.
- Şu an itibarı ile mevcut stoklarımızdan haberimiz bulunmamakta; sürdürülebilir avcılık için, elimizde herhangi bir veri bulunmamakta; aşırı avcılık ve/veya sürdürülebilir avcılık formüllerinde kullanabileceğimiz herhangi bir değere sahip olmadığımız açık-seçik ortada bulunmaktadır.
- Bu bilgiyi indirgediğimizde, lüfer balığı özelinde ayağı yere basar bir kampanya yapıldığında, en azından stokların miktarlarının bilinmesi gereği ortaya çıkmaktadır.
Off, ooof... Sayın Artüz'ün makalesinden aktarılacak o kadar çok önemli bilgi var ki. En iyisi Ayşe Arman taktiğine başvurup, uzatmaları bir başka yazıya bırakmak.
 ... Devam edecek.

Yeni Sosyal Medya
www.twitter.com/yurtsan - www.neonebu.com