• $8,0737
  • €9,7229
  • 464.566
  • 1395.04
01 Aralık 2010 Çarşamba

WikiLeaks ve İnternet kullanma kılavuzu

Yurtsan Atakan
Yurtsan Atakan
YAZARIN SAYFASI

Bundan birkaç ay önce YouTube'dan sonra Türkiye'den sansürlenecek ikinci önemli sitenin WikiLeaks olduğunu yazarken desteksiz atmıyordum. 16 Haziran tarihli yazım, bildiğim kadarıyla WikiLeaks ile ilgili Türk basınında çıkan ilk yazıydı.
Evet, belki henüz sansürlenmedi WikiLeaks Türkiye'de ama eli kulağındadır merak etmeyin. YouTube sansürü yasanın etrafından dolanılarak çözüldü ama mevcut yasaya göre tekrar sansürlenmesi gerekiyor. WikiLeaks'in sansürlenmesi için de yayınlanan belgelerde adı geçen birinin mahkemeye müracaat etmesi yeterli olacak.
Sorun mahkeme kararlarında değil,
4 Mayıs 2007'de Meclis'ten alelacele geçirilen 5651 sayılı İnternet Yasası'nda. Böylesi bir yasayı çıkartabilmiş ve sakıncalarını görmemize rağmen hala değiştiremememiz, değiştirilmesi için hala kılımızı bile kıpırdatmıyor oluşumuzun nedeni ise İnternet'i kavrayamamış olmamız. İnternet'in önümüzde açtığı çağı, yaşantımızda yaptığı devrimi göremememiz.
Sorun sanıldığı gibi İnternet'i küçümsemekten kaynaklanmıyor. Tersine, asıl sorun İnternet'e olduğundan fazla önem yüklenmesinde.
İnternet'e olumlu gözle yaklaşanların bile düştüğü temel yanılgı İnternet'le birlikte Bilgi Çağı'na adım attığımız inancı. Oysa İnternet, Bilgi Çağı'na giden yolda bugüne kadar elimize geçen en iyi, en gelişkin araç. Hepsi bu. İnternet'le birlikte girdiğimiz çağın adı Bilgi Çağı değil Enformasyon Çağı.
İnternet'le ilgili bu yanlış algının nedeni ise ister inanın ister inanmayın çok basit bir çeviri yanlışı.
İngilizce 'information' ve 'knowledge' kavramları bizde sürekli karıştırılıyor. Her iki kelimeyi de genellikle 'bilgi' diye çeviriyoruz. Halbuki enformasyon ile bilgi çok farklı iki kavram. Önce katışıksız veri gelir, algı veriden malumatı (enformasyon) oluşturur. Fikir, yorum ve akıl yürütme yoluyla da malumatı alır bilgiye çeviririz.
Veri her yerdedir. Önümüzden akar geçer. Örneğin yolda giderken karşımıza çıkan herhangi bir insanı gördüğümüzde, beynimize milyonlarca veri akar. Algılarımızla bu veriyi yorumlar malumata dönüştürürüz. Karşımızdaki insanın tanıdığımız biri olup olmadığını algılar, dış görünüşü, konuşması, davranışlarıyla ilgili beynimize akıp duran verileri kültür düzeyi, zevkleri, karakteri gibi konularda pek çok malumata dönüştürürüz.
Birlikte geçirdiğimiz zaman uzadıkça ve kişiyi daha yakından tanımaya başladıkça hakkındaki malumatı yavaş yavaş bilgiye dönüştürmeye başlarız. Yardımlaşmanın, zevkli sohbetlerde bulunmanın, fikir tartışmalarına girmenin, birlikte üretmenin yollarını bularak bilgi üretiriz.
İnternet bilginin değil malumatın dolaşımını kolaylaştıran bir araç. İnternet'in hayatımıza girmesiyle başlayan çağa Batılı'nın 'Knowledge Age' değil 'Information Age' adını takmasının nedeni bu özelliği.
Biz ise İnternet'e olduğundan büyük bir önem veriyoruz. Bizi bilgiye eriştirdiğini sanıyoruz. Oysa İnternet'in bizi ulaştırdığı şey malumattan başka bir şey değil. Sosyal paylaşım sitelerinde yazılanlar, YouTube'a gönderilen videolar, Twitter'daki mesajlaşmalar, bloglara yazılanlar, bunların hepsi malumat. Bilgiye dönüştürülmeleri için aklımıza, yorumlamamıza, işlememize ihtiyaçları var.
WikiLeaks'te yayınlanan belgeler de malumattan ibaret. Gizli belge iken veri olmaktan ibaret olan bu belgeler, WikiLeaks'te yayınlanmaya başladıklarında veri olmaktan çıkıp malumat haline geldiler. Bilgi haline gelmeleri için ise yorumlanmaya, akıl ve mantık işlemlerinden geçirilmeye ihtiyaçları var.
5651 sayılı İnternet Yasası, İnternet'te dolaşanın bilgi değil malumat olduğu bilinciyle hazırlanmış olsaydı ortaya daha çağdaş bir yasa çıkabilirdi. Ama bunun için malumatı tehlikeli kabul eden, malumatı bilgiye çevirecek aklın vatandaşlarında olmadığı inancını taşıyan zihniyetten kurtulmamız gerekiyor.

<p>Türk SİHA'ları Rusların kabusu oldu. Suriye, Libya ve Dağlık Karabağ'da Bayraktar TB2'lerin kulla

Rusların kabusu oldu: Türk SİHA'larını vurdular ama yalnızca animasyonda

Ordu'da selde hasar gören 154 yıllık ahşap cami restore edildi

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları (19 Nisan 2021)

TSK'ya teslim edildi! 15 dakikada yüksek güvenlikli mobil askeri üs