Kriz bekleyenlerin, tam da ümitlerinin arttığı bir zamanda ekonomiden onların keyfini kaçıran haberler üst üste gelmeye devam ediyor. İçinden geçilen konjonktürün zor olmasının birkaç sebebi vardır. İlki Avrupa’nın ciddi bir daralma sorunuyla karşı karşıya bulunmalarıyla ilgilidir. Başta AB ülkeleri olmak üzere Avrupa’nın, Almanya hariç, tamamında görülen durgunluk, dış ticaret bakımından yoğun ilişkileri bulunan Türkiye’ye de yansıyacaktır. İkincisi, başta ABD olmak üzere Batılı merkezlerden Türkiye’ye yöneltilen saldırılar, bilhassa döviz fiyatları üzerinde meydana getirilen spekülatif hareketlerin meydana getirdiği dalgalanmaların neticeleriyle ilgilidir.

Konjonktürün negatif olmasının diğer bir sebebinin ise, geçmiş dönemde ekonomi politikasının ‘ithalat ağırlıklı’ bir büyümeye, o günkü konjonktürde yaşanan ‘sermaye akışkanlığı’ ve döviz bolluğunun da etkisiyle, fazla açılmış bulunulması ve bunun yapısal sonuçlarıyla ilgili olduğunu sıkça vurguluyorum.

YENİ EKONOMİ

Ekonomi yönetiminin üst üste açıkladığı tedbirlerin, çok geçmeden etkilerini göstermeye başladığını görmek lazımdır; üzerinden çok zaman geçmese de bunların kısa sürede dahi ilk olumlu etkilerinin hissedilmesi, uygulanmaya sokulan politikaların isabetle seçilmiş olmasıyla ilgilidir. Bu sebeple hem döviz üzerinden yapılan saldırılara, hem reel sektörün sorunlarına karşı devreye sokulan düzenlemelerin zaman içinde ekonomiyi uyarması, büyümeye ivme katması beklenmektedir.

Ekonomide meydana gelen dalgalanmaların, krize dönüşmesini önlemek, ekonominin yeniden büyüme eğilimine girmesini sağlamak, bu konuda başlatılan reformları kararlı bir biçimde uygulamak, bazılarının Cumhurbaşkanı Erdoğan’a karşı açıkça gösteremedikleri tavrın, bu defa Ekonomi Bakanı Berat Bey üzerinde bir saldırıya dönüşmesine sebep olduğu görülmektedir. Şurası açıktır ki bunu yapanların esas hedefi Türkiye’dir; bu sebeple ekonomide meydana gelen her olumlu gelişme aynı zamanda bunlara verilmiş bir cevap niteliği taşıyacaktır.

YENİDEN BÜYÜME

Olumlu gelişmelerin başında, geçtiğimiz yılın son çeyreğinde yaşanan küçülme eğrisinin bu yılın ilk çeyreğinde yukarıya doğru yönelmesiyle kendini göstermesi gelmektedir. 2018 son çeyrekte ortaya çıkan % 3 lük küçülmeden sonra 2019’un ilk çeyreğinde gelen %2.6’lık küçülme aslında 2019’ un ilk çeyreğinden itibaren 2018’e göre bir toparlanmayı ortaya koymaktadır. Cari fiyatlarla 2019 yılında ekonominin büyüklüğü %16 artışla 914 milyar 699 milyona ulaşması ekonomide toparlanmanın sürdüğünü göstermektedir. Daha önemlisi ise büyümenin ihracata dayalı olarak gerçekleşmesidir. İlk çeyrekte ulaşılan büyüme ise, % 1.3 oldu.

İhracat, ara vermeden artmaya devam ediyorken, ithalatın hızlı bir şekilde düşmesi çok önemlidir. Buna diyecek bir şey bulamadıkları için ‘ithalat düşüyor ama aramalı alacak döviz pahalı olduğu için bu düşüş sağlıklı değil’ itirazının koro halinde yükselmesinde ise şaşacak bir şey yoktur! Çünkü bu süreç ekonominin yapısal bir dönüşüm yaşadığı bir döneme işaret etmektedir. Şimdiden açıkça söyleyelim, Türkiye ‘cari açıksız bir büyümeye’ hazırlanıyor.