113'üncü Uluslararası Çalışma Konferansı için 1-4 Haziran tarihlerinde Cenevre'deydik. Çalışma hayatının birleşmiş milletleri olarak kabul edilen ILO genel kurulunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan yaptığı konuşmada çalışma hayatına ilişkin genel bir değerlendirme yaptı. Konuşmasında "Gazze'de soykırımı durdurun" cümlesi salondan büyük destek aldı. Bazı ülkelerin temsilcileri Bakan Vedat Işıkhan'ı konuşmasında Filistinlilere verdiği destek nedeniyle tebrik etti.

ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) 1919 yılında kurulmuş, Türkiye'nin 1932 yılında üye olmuştur. ILO, Birleşmiş Milletler'in üçlü yapıya sahip tek kuruluşudur. 187 üye devletin Hükümet, işveren ve işçi temsilcilerinin yer aldığı üçlü yapıdan birer kişi ILO Konferansına delege sıfatıyla katılarak konuşma yapar.

ILO Konferansında Türkiye'den delege sıfatıyla şu isimler yer aldı: Hükümet adına Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan, işçileri temsilen Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, işverenleri temsilen TİSK Başkanı Özgür Burak Akkol.

ILO'nun temel amacı çalışma standartları oluşturmak, sosyal adaleti sağlamak ve insana yakışır işleri teşvik etmektir. Her yıl toplanan ILO Konferansı'nda, ILO sözleşmelerini onaylayan üye ülkelerin bu sözleşmelerin uygulanmasına ilişkin denetleme sistemi işler. Üye ülkelerin sendikalarından onaylanan sözleşmelere aykırılıklar olduğu düşünülen hususlar ILO'ya şikayet olarak bildirilir. Üye ülkeler de onayladıkları sözleşmelerin uygulanmasıyla ilgili olarak her yıl ILO'ya rapor verirler. ILO bünyesinde bulunan Uzmanlar Komitesi ise bu raporları inceleyerek ülkelere ilişkin gözlemlerini bir rapor halinde Uluslararası Çalışma Konferansına sunar.

113'üncü ILO Konferansına sunulan Uzmanlar Komitesi raporu bin 159 sayfa. Uzmanlar komitesinin bu raporu Konferansın daimi komitelerinden biri olan 'Standartların Uygulanması Komitesi'nde görüşülür. Ülkemizde 'Aplikasyon Komitesi' olarak adlandırılan bu komite zaman kısıtlılığı nedeniyle her yıl ancak 24-25 ülkeyi görüşebilmektedir.

Aplikasyon Komitesi'nde görüşülecek ülkeler iki şekilde belirlenmektedir.

1. Uzmanlar Komitesi, üye ülkenin onayladığı bir ILO sözleşmesine aykırılığın ciddi boyutta olduğunu değerlendirdiği durumda o ülkenin ILO Konferansı sırasında Aplikasyon Komitesi'ne sözlü bilgi vermesini isteyebilir. Bu durumda olan ülkeler için "çift dipnot ile belirlenenler" ifadesi kullanılır.

2. Aplikasyon Komitesi'nde görüşülecek ülkeler listesi (çift dipnot ile belirlenenler hariç) işçi ve işveren gruplarınca müzakere edilerek belirlenir.

Üye ülkelerin onayladığı sözleşmelere aykırılıklarına ilişkin 40 ülkeden oluşan bir uzun liste bir de 24 ülkeden oluşan kısa liste (kara liste) yayınlanır. Ülkelerin bu listelerde yer alması çalışma hayatı bakımından iyi olmadığı anlamını taşır. Bu nedenle ülkeler bu listede yer almak istemez. Ancak son yıllarda ILO'nun bazı ülkeleri tarafsızlığına gölge düşürecek biçimde listeye aldığına dair tartışmalar var. Bu ülkelerden biri de Türkiye. Ülkemize ilişkin kara propaganda yürüten Türkiye'den bazı sendika konfederasyonları ülkemizin bu listeye girmesi için yoğun çaba sarf ediyor. Türkiye bu listelere girdiğinde de büyük bir sevinç yaşıyorlar. Sonrasında kürsülerde, yazılarda ve konuşmalarda Türkiye ILO'nun kara listesinde diye propaganda yapıyorlar.

Bu yıl ülkemiz Aplikasyon gündemine alınmamıştır. 2 Mayıs 2025 tarihinde yayımlanan 40 ülkeden oluşan uzun listede yoktur. Son 5 yılda ise Türkiye sadece 2024 yılında uzun listeye alınmıştır. Ülkemizin bu yıl listede olmaması objektif bir değerlendirmedir. Yadırganacak olan Türkiye'nin bu listelerde yer almasıdır.