Doğum istatistikleri verileri ülkemizin bu meseleye yoğunlaşması gerektiğini yeniden gösterdi. TÜİK, 2024 yılı doğum istatistiklerine göre doğurganlık hızında düşüş devam ediyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha önce doğurganlık hızındaki düşüşü 'ülkemiz için varoluşsal bir tehdit" olarak ifade etmişti. Şimdi bu oran daha da düştü.

Geçen yıl 1,51 olan toplam doğurganlık hızı son verilere göre 1,48 çocuk oldu. Toplam doğurganlık hızı, bir kadının doğurgan olduğu dönem olan 15-49 yaş grubunda doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade ediyor. Türkiye'de 2001 yılında 2,38 çocuk olan doğurganlık hızının 1,48 seviyesine düşmesi büyük bir sorun. Zira bir ülkenin nüfusunun aynı seviyede kalması için doğurganlık hızının 2,1 çocuk olması gerekir. 2014 yılından itibaren doğurganlık hızında sürekli bir düşüş yaşanmaktadır.

TÜİK verilerine göre doğurganlık hızının en düşük olduğu iller 1,12 çocuk ile Bartın ve Eskişehir, 1,15 çocuk ile Zonguldak ve Ankara, 1,17 çocuk ile İzmir oldu. Doğurganlık hızının en yüksek olduğu iller ise 3,28 çocuk ile Şanlıurfa, 2,62 çocuk ile Şırnak ve 2,32 çocuk ile Mardin oldu. Doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu tek ilimiz var o da Şanlıurfa. Doğurganlık hızının en yüksek olduğu illerde bile oran neredeyse nüfusun kendini ikame etme seviyesinde.

Meselenin daha riskli tarafı doğurganlık hızının nüfusun kendine ikame etme seviyesi olan 2,1'in altına düştüğü il sayısı 71. Bu sayı 2017 yılında 57 ildi. Ayrıca doğurganlık hızının 1,50'nin altında kaldığı il sayısı 2017 yılında 4 iken 2024 yılında 55 oldu. Dolayısıyla Türkiye her geçen gün dinamik nüfus yapısını kaybediyor.

Doğurganlık hızı kent-kır sınıflamasına göre incelendiğinde kır olarak sınıflandırılan yerlerde daha yüksek. Bu kapsamda kır olarak sınıflandırılan yerlerde doğurganlık hızı 1,83 çocuk, orta yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde 1,58 çocuk ve yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde ise 1,39 çocuk.

Doğurganlık hızı annelerin eğitim durumuna göre incelendiğinde ise şöyle bir tablo var: En yüksek toplam doğurganlık hızı okuma yazma bilmeyen/okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyen anneler. Bu annelerin doğurganlık hızı 2,65 çocuk. En düşük toplam doğurganlık hızı ise yüksek öğretim mezunu annelerde. Burada oran ise 1,22 çocuk oldu.

TÜİK verilerine göre kaba doğum hızında da önemli düşüş var. Kaba doğum hızı; bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade ediyor. Bu kapsamda bakıldığında kaba doğum hızı, 2001 yılında binde 20,3 seviyelerinden 2024 yılında binde 11 seviyelerine kadar düştü. Bu durumda Türkiye için üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir mesele...

Türkiye de doğurganlık hızının azalmasının nedenleri üzerinde duruyor. Bu konuda etkin politikalar üretmek için devletin tüm kurumları çalışmalar ve raporlar hazırlıyor. Bu mesele ülkemizin beka meselesidir. O nedenle etkili politikalar üretmek ve bir an evvel hayata geçirmek elzemdir.