Asgari ücret görüşmeleri genellikle her yıl Aralık ayının ilk haftasında başlar. Aralık ayının sonuna doğruda asgari ücret belirlenir. Asgari ücret sadece asgari ücret alanları değil asgari ücret üzerinde ücret alan işçileri de ilgilendirir. Zira asgari ücret üzerinde ücret alan işçiler de ücret artışlarının en azından asgari ücret kadar olmasını bekler. Aynı zamanda asgari ücret, askerlik ve doğum borçlanması gibi çok sayıda parametreyi de etkilediği için milyonlarca vatandaş süreci dikkatle takip eder.

Bu döneme has olarak asgari ücret tespit komisyonunun yapısında bir değişiklik olup olmayacağı da tartışılıyor. Geçen yıl asgari ücret belirlendikten sonra Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, bu yılı kastederek "önümüzdeki yıl komisyonun yapısında bir değişiklik olmadığı takdirde komisyonda yer almayacaklarını" söylemişti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, geçtiğimiz hafta Türk-İş, Hak-İş ve DİSK temsilcilerinin komisyonun yapısının nasıl olması gerektiğine ilişkin görüşlerini aldı. Bakanlık yetkilileri konuya ilişkin yaptığı çalışmaları ve aldığı görüşleri değerlendirerek önümüzdeki günlerde işçi konfederasyonlarıyla yeniden bir araya gelebilir. Türk-İş, komisyondaki kamu temsilcilerinin sayısının azaltılarak kamunun hakem rolünde olmasını dile getiriyor.

Asgari ücret tespit komisyonunda kimler var?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu hali hazırda 5'i kamu, 5'i işçi, 5'i de işverene temsilcisi olmak üzere toplam 15 kişiden oluşuyor. Kamu temsilcileri; Çalışma Genel Müdürü, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Türkiye İstatistik Kurumu, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı temsilcilerinden teşekkül ediyor. Bünyesinde en çok işçiyi bulunduran işçi konfederasyonu olan Türk-İş'ten 5 işçi temsilcisi ile bünyesinde en çok işvereni bulunduran işveren kuruluşu TİSK'ten de 5 işveren temsilcisi komisyonun diğer üyeleridir.

Kararlar nasıl alınıyor?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu en az on üyesinin katılımıyla toplanır. Karar, kurul üye oylarının çoğunluğuyla verilir. Oyların eşit olması halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Kararların genellikle çoğunluk oyları ile alındığı biliniyor. 2000 yılından itibaren sadece 8 karar oybirliğiyle alındı. 19 asgari ücret kararı ise oy çokluğuyla çıktı. Komisyonun asgari ücretin belirlenmesine ilişkin aldığı karar kesindir, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer.

Asgari ücret belirlenirken hangi kriterler dikkate alınıyor?

Asgari ücret belirlenirken şu hususların dikkate alınması gerektiği asgari ücret yönetmeliğinde belirtiliyor:

Ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durum,

Ücretliler geçinme indeksleri,

Fiilen ödenmekte olan ücretlerin genel durumu,

Geçim şartları.

Asgari ücretin belirlenmesinde bu kriterler dışında enflasyon oranları ve ekonomik büyüme gibi göstergeler de etkilidir. Ancak geçen yıl, gerçekleşen enflasyonun mu yoksa hedeflenen enflasyonun mu dikkate alınacağı konusunda tartışmalar vardı. Bu yıl da bu konunun tartışılacağı görülüyor. Ancak komisyonun tüm taraflarıyla çalışmalarına başlaması için öncelikle komisyonun yapısına ilişkin meselenin halledilmesi gerekir. Bakanlığın işçi konfederasyonlarıyla yürüttüğü görüşmelerde yeni gelişmeler bekleniyor.