Bir ülkenin işgücü piyasalarını açısından gençlere yönelik politika tedbirleri üretmek en hayati konulardan biridir. İşgücü piyasalarına ilk defa giren gençlere iş bulmak, işsizliği azaltmak, yeni çalışma sistemleri nedeniyle iş bulamayan gençlerin işgücü piyasalarına girmelerini sağlamak, yeni nesil çalışma modelleri oluşturmak, gençlerin beklentilerine uygun bir çalışma sistemi inşa etmek gençlere yönelik önemli istihdam politikalarıdır.

Ne istihdamda ne de eğitimde olan gençler (NEET) olarak bilinen gruba yönelik olarak ise özenli ve dikkatli politikalar oluşturmak gerekir. NEET'ler için halk arasında "ev genci" kavramı da yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bu grupta yer alan gençleri şöyle tarif etmek mümkün: evlerinde oturan, ekranlara (bilgisayar, tablet, cep telefonu vb) çok zaman ayıran, bazıları lisansüstü eğitimlerini tamamlayan, eğitim seviyesi düşük olan, ne eğitime ne de istihdama katılan, iş aramalarına rağmen niteliklerine uygun iş bulamayan, ücret yetersizliği ve kötü çalışma şartları nedeniyle buldukları işe girmeyen, iş bulma ümidini kaybeden ve benzeri nedenlerle işe gir(e)meyen gençler...

NEET VERİLERİ...

2024 yılında 15-24 yaş grubunda küresel NEET genç oranı yüzde 20,4'tür. Türkiye'de ise en güncel verilere göre yüzde 22,1'dir. Uygulamalara konulan çeşitli politika tedbirleriyle 2020 ila 2025 yılları arasında NEET oranları istikrarlı biçimde düşürülmüştür. 2020 yılında 15-24 yaş grubunda yüzde 28,4 iken 2025 yılında yüzde 22,1'e düşürüldü. 15-29 yaş grubunda ise 2020 yılında yüzde 32 iken 2025 yılında yüzde 25'lere düşürüldü.

NEET oranları kadınlarda erkeklere göre daha yüksek seviyededir. Türkiye'de 2024 yılında 15-24 yaş aralığındaki NEET oranı erkeklerde yüzde 16,2 iken kadınlarda yüzde 30,1'dir. Ülkemizde 18-29 yaş aralığında gençlerin yüzde 30'u, erkeklerin yüzde 17'si, kadınların ise yüzde 43'ü NEET statüsündedir. Bu nedenle NEET'ler içinde de kadınlara yönelik politika tedbirleri çeşitlendirilmelidir.

TÜRKİYE BU KONUDA NE YAPIYOR?

Sadece ülkemizin değil dünyanın da üzerinde çalıştığı önemli bir mesele olarak NEET'ler için yeni tedbirlerin devreye alınacağı görülüyor. Bu konuda ilk olarak OVP'de; "İşgücü Uyum Programı, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin mesleki eğitim, yetkinlik ve becerilerini dikkate alacak ve daha fazla faydalanmalarını sağlayacak şekilde uygulanacaktır" ifadelerine yer verilmişti.

Geçtiğimiz günlerde de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Plan Bütçe Komisyonu'nda bakanlığının bütçesi ile ilgili yaptığı sunumda bu konuda "Ne istihdamda ne de eğitimde olan gençler (NEET) için özel bir işgücü uyum programı hayata geçireceğiz. Böylece evden çıkmayan gençlerimizi kısmi süreli çalışma modeli ile işgücü piyasasına ısındırmayı ve kalıcı istihdamlarını hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.

Görünen o ki bakanlığın daha önce devreye aldığı işgücü uyum programının NEET'ler için olanı devreye alınacak. Bu yolla gençlere; yeni nesil çalışma modelleri sunulacak, yeşil ve dijital dönüşümle ilgili beceriler ile yumuşak beceriler kazandırılacak ve gençlerin istihdama geçişi sağlanacaktır. 'Ev gençleri' meselesi sadece bir istihdam meselesi değil sosyal yönüyle de üzerinde hassasiyetle çalışmamız gereken bir meseledir.