Kamuoyunda 'emeklilik maaşı' olarak bilinen kavram mevzuatta 'yaşlılık aylığı' olarak geçer. 5510 sayılı kanunun 29'uncu maddesinin başlığı "Yaşlılık aylığının hesaplanması"dır. Temelde SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarını iki temel parametre belirlemektedir. Her yıl güncellenen ortalama aylık kazanç ile prim gün sayısına göre belirlenen aylık bağlama oranıdır. Bu iki oran çarpılarak emekli aylığı belirlenir.

Emekli aylığını belirleyen bir başka unsur daha var. Belli dönemlerde emekli aylıklarında farklılık olmasa da belli dönemlerde fark görülmektedir. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin emeklilik talebinde bulundukları tarih, alacakları emeklilik aylığını belirleyen unsurlardan biridir. Emeklilik talebinde bulunma tarihi kamu ve özel sektör işçilerine göre farklı tarihlerde olmaktadır. Bu yılda 2024 emeklisi olmak mı, 2025 emeklisi olmak mı daha fazla emekli aylığı almayı sağlar sorununun cevabı merak edilmektedir.

Bu sorunun tam olarak cevaplanması için yıl içindeki emeklilerin aldığı Ocak ve Temmuz aylık artışları ile yıllık TÜFE ve büyüme oranlarının belli olması gerekir. Şu anda yıllık TÜFE ve büyüme oranı henüz belli olmadığı için hangi dönemde emekli olmanın net farkı bilinemez. Ancak enflasyon ve büyüme hedefleri üzerinden tahmin etmek mümkün. Bu kapsamda yaptığımız hesaplamalara göre 2024 yılı emeklisi olmanın emekli maaşında yüzde 30'u aşan bir avantaj sağlayacağını tahmin ediyoruz.

Emeklilik talep tarihinin emekli aylığında farklılığa neden olmasının nedeni mevzuatta yer alan emekli aylığı hesaplama yönteminden kaynaklanmaktadır. Geçen yıl 2023 yılında bağlanan emekli aylığı ile 2024 yılında bağlanacak emekli aylıkları arasında neredeyse bir fark oluşmamıştı. Ancak bu yıl çok yüksek bir fark oluşacağı görülüyor.

Bu yıl için bu farkın nasıl olacağını anlatalım.

Özel sektör işçileri ile ücretlerini ayın 1'inde alan kamu işçileri; emeklilik dilekçelerini 31 Aralık 2024 tarihine kadar verirlerse 2024 emeklisi olurlar, 1 Ocak 2024 ve sonrasında verirlerse 2025 emeklisi olurlar.

Ücretlerini ayın 14'ünde alan kamu işçileri, emeklilik dilekçesini 14 Ocak 2025 tarihine kadar verirlerse 2024 yılı emeklisi olurlar, 15 Ocak 2025 ve sonrasında verirlerse 2025 yılı emeklisi olurlar.

2024 yılı emeklisi olanlar, 2024 yılının Ocak (yüzde 49,25) ve Temmuz (yüzde 24,73) emekli aylık artışlarından yararlanır. Buradaki kümülatif artış yüzde 86,17. Buna göre 2024 yılı güncellenen emekli aylığı 15 bin lira olan birisi 2024 yılı emeklisi olursa emekli aylığı 27 bin 925 lira olur.

2025 yılı emeklisi olanlar, 2024 yılının yıllık TÜFE oranının tamamı ile 2024 yılı büyüme oranının yüzde 30'u üzerinden güncelleme yapılarak emekli aylığı hesaplanır. Yıllık TÜFE beklentisi yüzde 38-42 arasında değişmektedir. Yıllık büyüme oranının ise yüzde 5 olması beklenmektedir. Bu durumda 2025 emeklisi olan birisinin emekli aylığı yıllık TÜFE 38 olursa 20 bin 925 lira, yıllık TÜFE 42 olursa 21 bin 525 lira olacak. Görüldüğü gibi 2024 yılı SSK ve Bağ-Kur emeklisi olmak yaklaşık olarak yüzde 30'dan daha fazla emekli maaşı almayı sağlayacak.