Suriye'de son haftalarda yaşanan askeri gelişmeler, yalnızca sahadaki çatışmalar olarak değil, yeni Suriye yönetiminin güvenlik ve devletleşme anlayışının sahaya yansıması olarak değerlendirilmelidir. Şeyh Maksut ve Eşrefiye mahallelerinde 9 Aralık Cuma günü başlatılan ve sadece dört gün içerisinde başarıyla tamamlanan operasyon, bu yeni dönemin en önemli somut işaretlerinden biri oldu. Operasyonlarda sivillerin öncelikle tahliye edilmesi, bölgelerin askeri alan ilan edilmesi ve kontrolsüz güç kullanımından kaçınılması, yeni Suriye yönetiminin ülke genelinde güven vermeyi önceleyen bir refleks geliştirdiğini gösterdi. Bu hassasiyet, askeri başarının ötesinde siyasi meşruiyet üreten bir etki yarattı.

Dört günlük temizlik

Operasyonun kısa sürede tamamlanması, Suriye ordusunun istihbarat, planlama ve özel birlik koordinasyonu açısından önemli bir kapasiteye ulaştığını ortaya koydu. Ancak Şeyh Maksut ve Eşrefiye'de elde edilen kazanım, yalnızca bu mahallelerle sınırlı kalmadı. Suriye hükümeti, PKK'lı teröristlerin yanı sıra Esad artıkları ve diğer ayrılıkçı unsurlara karşı da ciddi bir psikolojik üstünlük sağladı. Bu gelişme, sahada devlet otoritesinin yeniden tesis edildiği algısını güçlendirdi. Özellikle Halep gibi sembolik önemi yüksek bir şehirde operasyonların başarıyla tamamlanması, diğer bölgeler için de güçlü bir mesaj niteliği taşımaktadır. Burada dikkat çeken husus, Suriye ordusunun artık belirginleşen bir operasyon şablonunu sistematik biçimde uyguluyor olmasıdır. Bu şablon, PKK'yı halktan koparan, yalnızlaştıran ve sahada tutunamaz hale getiren bir sonuç üretmektedir.

PKK–Kürt denklemi kırılıyor

Bu operasyonların belki de en kritik sonucu, yıllardır bilinçli olarak inşa edilen "PKK eşittir Kürtler" algısının sahada fiilen kırılmaya başlamasıdır. Şeyh Maksut ve Eşrefiye operasyonları sırasında sivillerin korunmasına gösterilen hassasiyet, terörle Kürtler arasına net bir çizgi çekilmesini de sağladı. Bu durum, PKK'nın en çok beslendiği sosyolojik zemini zayıflattı. Devamında Deir Hafir ve Meskene operasyonları öncesinde Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara'nın Suriye'de Kürt nüfusun eşit vatandaşlık haklarına sahip olduğunu açıklaması, bu kırılmayı daha da derinleştirdi. Açıklamanın ardından birçok Kürt aşireti açık şekilde Suriye yönetimine destek verdiklerini ve PKK'ya karşı olduklarını ilan etti. Böylece PKK'nın kendisini Kürtlerin tek temsilcisi olarak sunma iddiası hem askeri hem de toplumsal düzlemde çökmüş oldu.

Kandil'in müdahalesi

PKK'nın sahadaki bu sıkışmışlığı, Kandil'in doğrudan müdahalesini de beraberinde getirdi. Bahoz Erdal gibi üst düzey bir teröristin bölgeye gönderilmesi, Suriye PKK'sının bağımsız bir yapı olmadığını açık biçimde ortaya koydu. Aynı zamanda bu hamle, Mazlum Abdi'nin sahadaki liderliğinin sorgulanmasına ve örgüt içindeki ayrışmanın derinleşmesine yol açtı. Bir yanda 10 Mart Mutabakatı çerçevesinde Suriye yönetimiyle entegrasyonu savunan unsurlar, diğer yanda silahlı mücadelede ısrar eden yapı arasındaki gerilim artık açık bir çatlağa dönüşmüş durumda.

Sıra Fırat'ın doğusunda

Gelinen noktada Fırat'ın doğusuna yönelik operasyon ihtimali güçlenirken, Tişrin Barajı, Fırat üzerindeki kritik köprüler ve Ayn el-Arab–Ayn İsa hattı hem askeri hem de bölge sosyolojisi açısından belirleyici alanlar olarak öne çıkıyor. Arap aşiretlerinin yanı sıra Kürt aşiretlerinin de bu sürece destek vermesi, PKK'nın bölgede yalnızlaştığını ve "Kürt halkı adına savaş yapıldığı" söyleminin artık karşılık bulmadığını gösteriyor. Sonuç olarak bugün Suriye sahasında terörle Kürtler arasına çekilen net çizgi, PKK'nın en büyük stratejik kaybı olurken, Suriye yönetiminin en önemli kazanımı haline geliyor. Halep'ten Fırat'ın doğusuna uzanan bu süreç, askeri başarıdan çok daha fazlasını, meşruiyet ve toplumsal destekle yürütülen bir devlet inşasına işaret ediyor.