Gıda ambalajlarında bulunan etiketler sadece son kullanma tarihine bakmak için değildir. Unutmayın, sağlıklı beslenmek için yediklerinizin içeriklerine de dikkat etmelisiniz; bunun yolu da etiket okumaktan geçer.

Alışveriş yaparken biraz zaman alıcı olsa da çocukluğumdan beri besin etiketlerini okumayı çok severim. Sağlıkçı bir annenin çocuğu olarak büyüdüğüm için ilk sorusu, 'Ürünün son kullanma tarihine baktın mı?' olurdu...  Böylece çocuk yaşlarımda besin etiketi okumayı alışkanlık haline getirdim. O dönem ürünlerin içindekileri ve son kullanma tarihlerini yazarlardı sadece. Şimdilerde besin öğelerini de yazmaya başladılar.

Besin etiketi okuma alışkanlığı kazanmalısınız. Çünkü bu sayede tükettiğiniz besinde bulunan her türlü madde hakkında bilgi sahibi olursunuz. Ayrıca, içerikteki besinlerden herhangi birine bir alerjiniz veya intoleransınız varsa o besini tüketmezsiniz. Sizleri yanıltan bir takım kalori oyunlarına gelme riskiniz de oldukça azalır.
Yapılan bilimsel çalışmalar kişinin besini masum görmesiyle tüketim miktarı arasında doğru orantı olduğunu göstermiştir. Psikolojik olarak ortaya çıkan bu etkiyle, kalorisinin düşük olduğuna inandığınız besini daha fazla tüketirsiniz. Etiket okuma alışkanlığı sayesinde gerçeği görürsünüz ve karar verme inisiyatifi sizde olur.
Pek çok kişinin, diyet ürünlerin kalorisinin olmadığını düşünüp fazla miktarda yediğini görüyorum. Bir danışanım, bolca yediğin light bisküvilerin 3 tanesinin  1 dilim ekmeğin kalorisine eşit olduğunu öğrendiğinde dehşete düşmüştü. Kalorisiz sanıp günde 2 paket yiyormuş! Etiket okuma alışkanlığınız olduğunda bunları algılayabilirsiniz. Light çikolatanın, normal çikolatadan sadece 40 kalori farkı vardır. Bu nedenle etiketleri lütfen okuyunuz!
Gıda mevzuatımıza göre her paketlenmiş ürünün arka kısmında içerik, besin öğeleri, saklama koşulları,   üretim-son kullanma tarihi gibi bilgilerin yer alması zorunludur. Nitekim, güvenilir markalardan yapılan alışverişlerde güvenilir etiketler bulmak mümkün olacaktır.
Bu arada önemli bir not: Paketlerin üstündeki birçok etiket bilgisi, porsiyon miktarına göre düzenlenmiştir ancak aldığınız ürünün gramajı daha yüksek olabilir. Örneğin, bir paket puding, bisküvi ya da çikolata yediyseniz, üzerinde yazan kaloriden daha fazla aldınız demektir çünkü paket üstünde genellikle 100 gram değeri yazmaktadır. Seçim yaparken, bu noktaya da özen göstermelisiniz.

Bir besinin üzerinde hangi etiketler vardır?
Belki de bugüne kadar bakıp fark etmediğiniz etiketlerde bakın hangi bilgiler yer alıyor?
1 Besin öğeleri etiketi: Besinin kalori, karbonhidrat, yağ, protein, kolesterol, mineral ve vitamin içeriklerini bu etiketlerde bulmak ve doğru seçimler yaparak, sağlıklı beslenmek mümkündür.
2 İçindekiler listesi: Satın alacağımız besini oluşturan bütün diğer besinleri ve üretimde beklenen katkı maddelerini gösterir. Besini oluşturan öğeler, genellikle besinin içinde çok bulunandan az bulunana göre sıralanır. Besinin dengeli beslenmeye olan katkısını değerlendirebilmeniz açısından olumlu olabilir.
3 Beslenme açıklaması: Eğer satın aldığınız ürün 'light', 'düşük kolesterollü' gibi özelliklere sahipse, bu tür açıklamaların bulunduğu bölüme verilen isimdir.
4 Sağlık iddiaları: Sağlığa potansiyel etkisi olabilecek şekilde hazırlanmış besinlerde (örneğin probiyotik ürünler, kolesterolü azaltıcı ürünler gibi), besinin oluşturabileceği olumlu sağlık etkisinin açıklandığı bölümdür.
5 Üretici firma bilgileri ve üretim izinleri: Besinin üretildiğini firmanın bilgilerinin bulunduğu kısım. Üretici izinleriyse, sorumlu kuruluşlardan alınan izinleri göstermektedir. TSE damgası ve Tarım Bakanlığı onayı görmediğiniz bir ürünü veya üretici firma bilgileri etiketlerde olmayan ürünleri satın almamaya dikkat etmeniz gerekmektedir.

ETİKETLERİN DİLİ!
YAĞSIZ ET: 90 gram ağırlığında etin içinde 10 gramdan daha az yağ ve 95 miligram kolesterol olduğunu gösterir.
EKSTRA YAĞSIZ ET: 90 gram ağırlığındaki etin içinde 5 gramdan daha az yağ ve 95 miligram kolesterol olduğunu gösterir.
LİGHT ÜRÜN: Normal olarak üretilen türevlerine göre yüzde 30 daha az kalori içeren veya yüzde 50 daha az yağ içeren ürünlere konulan etikettir.
AZALTILMIŞ ENERJİLİ ÜRÜN: Normal olarak üretilen türevlerine kıyasla yüzde 25 daha az kalori veya yağ içeren ürünlere konulan etikettir.
TAZE ÜRÜN: Besin çiğ olarak ve herhangi bir işleme tabi tutulmadan satılıyorsa bu ibareye sahiptir.
TAZE DONDURULMUŞ ÜRÜN: Tazeyken hızla dondurulmuş olan besinlerin üzerinde yer alan etikettir.
HOMOJENİZE SÜT: Yağı ayrılmış olan sütün, pürüzsüz ve berrak yapıda olduğunu anlatan etikettir.
PASTORİZE: Çiğ süt ve yumurta gibi besinlerin içinde bulunabilecek zararlı mikroorganizmaların yüksek ısıda yok edildiğini anlatan ifadedir.
UHT SÜT: Sütün yüksek ısıda işlem görerek bütün mikroorganizmalardan arındırıldığını ve 3 ay süresince oda şartlarında kapalı olarak saklanabileceğini gösteren etikettir. Yalnız bu tür ürünlerin paketi açıldıktan sonra buzdolabında saklanmaları gerekmektedir.
FENİLALANİN İÇERİR: Fenilketonüri (doğuştan metabolizma hastalığı) hastalarına yönelik bir uyarıdır. Bu tür besinlerin fenilketonürililer tarafından tüketilmemesi gerektiğini anlatır.
GLÜTEN İÇERİR: Besinin glüten adı verilen protein yapıyı içinde barındırdığını ifade eden etikettir. Bu tür besinlerin çölyak (Glüten enteropatisi-Bir çeşit protein emilim bozukluğu) hastaları tarafından tüketilmemesi gerektiğini ifade eder.