Hemen hemen her ailenin çocuğuna önerilerde bulunduğu ve çocukların okumalarının arttırılması gerektiğinin vurgulanmasını destekleyen aileler… Seminerlerimde fark ettiğim öneriler kısmında yetersiz kalındığıdır. ‘Ben bir kez söyledim hocam!’, ‘Okumak niyeti olsa okurdu!’, Daha ne yapayım, evi kütüphaneye çevirdim yine yok yine yok!’… Sayısızca türetebileceğimiz onca cümleler ve sonunda tükenen anne-baba-çocuklar…

Çocuklar anne ve babalarını rol model alır diyoruz ve okuyan anne babanın okumayan çocuğuyla da karşılaşıyoruz, hani aynıydı söylemlerinizi duyar gibiyim. Rol model aldığı doğru, peki ya almazsa, ya bizler okuyoruz diye çocuklarımız okumaya yatkın değilse, işte o zaman bahsedeceğim önerilere ihtiyacımız var demektir.

Öncelikle alışkanlıklardan bahsedelim. Çünkü alışkanlıklar bir süre sonra beyinde otomatik olarak yapılan eylemlere dönüşmektedir. Alışkanlıklar; sizi tetikleyen etmen, takip ettiğiniz rutin ve alışkanlığınızın sonucunda elde ettiğiniz ödül şeklinde hayatınızda var olur. Bu noktada atılması gereken ilk adım, değiştirmek istediğiniz alışkanlıklar üzerine düşünmeye başlamaktır. Bu durumda ilk alışkanlık eylemi olarak ‘kitap okuma hakkında düşünmeye başlamak’ olmalıdır. Örneğin; ‘her akşam yatmadan önce kitap okuyacağım’ şeklinde önce düşünmeye başlıyoruz! . Düşünme eyleminden sonra kesinlikle evde rol model olmayı da unutmuyoruz!

Kitap okumak çocukların hayal etme yeteneklerini geliştirir. O yüzden okumak istemiyorum diyen çocuğu onaylamadan önce ikna etme yöntemlerini deneyerek bu sürece destek verebilirsiniz. Çocukların hayatlarında gelecek hedefleri belirlemesi ve başarılı olmaları için hayal etme yeteneklerinin gelişmesi gerekmektedir. Çünkü özgün düşünmek kitap okuyarak gelişen bir deneyimdir.

ÇOCUĞUMA KİTABI NASIL SEVDİRİRİM?

• Ev ortamında rol model olarak; çocuğun ailesinin okumaya verdiği değeri yansıtan bir örnek sergilenmelidir.

• Evde çocuk için de bir kütüphane oluşturulmalı, okuduğu kitapları orada biriktirmesi sağlanmalıdır. Evin diğer bölümlerine de okunması için dergiler yerleştirilip her alanda okuyabileceğinin mesajı verilmelidir. (Banyo, tuvalet, oyun odası, yatak odası…). Günlük bir gazeteye, hem çocuklar hem de yetişkinler için basılan dergilere abone olmak, kitap kulüplerine üye olmak, kütüphaneden düzenli olarak kitap ödünç almak, akrabalarla kitap değiş tokuş yapmak gibi yaklaşımlar okuma alışkanlığında oldukça önemlidir.

• Evlerde özel okuma köşesi belirlenebilir, çocuk orada istediği zaman ‘kitap okuma saati’ etkinliği düzenleyebilmelidir.

• Seçilen kitaplar çocuğun ilgi alanına uygun kitaplar olmalıdır. Özelliklede ilk başlarda sadece resimlerden oluşan kitaplar bile uygundur. Okuma zevkine müdahale edilmemeli, çocuk istediği kitabı okuma özgürlüğünün olduğu bilincini benimsemelidir.

• Henüz daha bebekken dinleyerek ya da dokunarak öğrenebilirler. Bu şekilde piyasada birçok kitap mevcuttur. Hem dil gelişimi hem de kaliteli vakit geçirirken kitabı sevmesi açısından oldukça uygun kitapları satın alabilirsiniz. Bebeğin yaşı büyüdükçe karton, kumaş ve sert plastik şeklinde malzemeleri tercih edebilirsiniz. Parlak ve bol resimli olmaları onların ilgisini çekecektir ve kitaba olan merakı arttıracaktır.

• Okul öncesi dönemde uyumadan önce içinde günlük hikâyelerin olduğu kitapları tercih etmeniz ise çocukların sorularının cevaplarını bulmalarını sağlayacaktır.

• Çocuğunuz ile kütüphanelere ya da kitap fuarlarına gidip onların kitaplar ile kaynaşmasını sağlayabilirsiniz.

• Çocuğun okuduğu kitap hakkında sizinle sohbet etmesine olanak sağlayarak okuma alışkanlıklarına katkıda bulunabilirsiniz.

• Çocuğun okuduğu kitap ile yakından ilgilenip kitap hakkında sorular sorabilirsiniz. Bu hem onların hoşuna gider hem de iletişim becerilerini arttırır.

• Ayrıca kitaplar ödül olarak çocuklara verilirse ödül kavramının da altını doldurmuş olup, sürekli ödül düşünmekten de zaman karına geçmiş olursunuz.

Bilinmelidir ki kitap okumak muhakeme yeteneği, empati ve iyileştirici etkiye sahiptir. Evladım ‘kitap oku’ yerine yapılacak onca şeyi uygulamada sıra! Başarı hiçbir zaman tesadüf değildir…