'Ayrılığın iyisi mi olur?' diyenlere, bağlarını bir türlü koparamayanlara, ne olursa olsun yeter ki bitmesin düşüncesi ile yapılmaması gerekenleri yapanlara... Sonucu ile birçok yönden etkilenilen boşanmalar gün geçtikçe artar halde. Bu durumdan en çok etkilenen ise çocuklar oluyor. Onları ruh sağlığı alanında korumak anne-babanın görevi iken, bırakın çocukları kendi psikolojik durumlarına bile sağlıklı yaklaşamayan, bilinçlenmesi ve bu süreçte destek alması gereken birçok birey var. Her bireyin bu sürece yüklediği anlam farklılık gösterir, burada önemli olan kadın ya da erkek olmak değil, nasıl bir psikolojik dayanıklılığa sahip olduğunu bilmektir. Sosyal desteği olan ve sorunlarla baş etme kapasitesi geniş olan bireylerin bu süreci daha sağlıklı yönlendirdiğini söyleyebiliriz. Boşanan birey birçok kayıp yaşarken neleri kaybettiğini düşündüğü bir süreci bilmeye ihtiyaç duyar. Belirsizlikleri ortadan kaldırdığında kaygısının hafiflediğini gözlemleyecektir. Ekonomik kayıp, toplumsal kayıp, aile baskısı ve nitekim kurulan evlilikte eşle birçok bağ kurulduğundan hem eşi hem dostu hem annesi hem babası olarak gördüğü kişi için bir kaybın anlamı birçok kişiyi ifade ettiğinden, hüzünlü, yorucu ve bir o kadar da tükenmişlik hissi yaratır. Kendini yetersiz hissetme ve gelecek kaygısı tetiklendiğinden oluşan belirsizlik ile somatik ağrılar başlayabilir. Çocuklu birey olup boşanmış olmak ve ekonomik özgürlüğü olmayıp boşanmış olmak beraberinde farklı sorunlarda doğuracağından, destek alınması gereken konu tek konu olmaktan çıkıp, çok yönlü uğraşılması zor bir sürece kapı açar. Bu süreç kişide depresyon yaratabilir bu yüzden bir uzman tarafından takip edilmelidir. Geçmiş bir yaranın tetiklenmesi; örneğin kendini değersiz hisseden birinin boşanmadan sonra değersizlik hissinde oluşan değişim, sürecin gittikçe kabuklaşmasını sağlayıp, en ufak dokunuşlarla gönül kanamalarına sebep olabilmektedir.

Boşanma sonrası hissedilen duygular?

Öfke, korku, üzüntü, suçluluk gibi birçok duygu durumu yaşayabilirsiniz. Boşanma sırasında yoğun öfke yaşamak normaldir. Duygusal anlamda verilen sözler yerine getirilmediği için öfke hissedebilirsiniz fakat öfkenizi nasıl ifade ettiğiniz çocuklarınızın yaşamı için oldukça önemlidir. Eski eşten öç almak için çocukları kullanmamaya dikkat etmelisiniz. Eski eşinize yönelik duygularınız ile çocukları devreye sokmadan ilgilenerek onların süreçten olumsuz etkilenmesini önlemiş olursunuz. Boşanma değişim demektir ve değişim çok korkutucu olabilir. Korkuyu yaşadığınız için değil ona sağlıklı yön veremediğiniz için sorun yaşayabilirsiniz. Boşanan ebeveynler ailenin dağılmasına yol açtıkları, çocuklarını incittikleri, parasal sıkıntıya girdikleri veya çocuklarıyla yeterince vakit geçiremedikleri için suçluluk duyarlar. Çocuklarla ilgili kararlar alırken olumsuz duygularınızı devreye sokmadan müdahale edilmesi gerekmektedir. Hayatta gerçekler acıdır ve alışılması gereken bir yas süreci olarak anlamlandırdığınızda, hissettiğiniz kayıplarla daha kolay baş edebilirsiniz.

Peki ya çocuklar?

Boşanma anne baba için olduğu kadar çocuk için de son derece zor bir durumdur. Böyle bir durumla karşı karşıya kaldıysanız, şartlar ne olursa olsun çocuğunuzu sakinleştirmeli, kendini suçlamamasını sağlamalısınız. Kuşku çocuğunuzun kafasını en fazla karıştıracak, onu en çok üzecek duygudur. Ne olursa olsun ona olup biteni açık açık anlatmalısınız. Sürece eşlik eden bir yalan çocuğun gelişiminde ciddi problemler oluşturabilir. Koşulsuz güvendiği annesi ya da babasının ona karşı dürüst olması, çocuk için en sağlıklı desteklerden biridir. Çocuğun yaşına ve zihinsel gelişimine uygun açıklamalar yapmak çocukta ulaşabilecek suçluluk duyguları, özgüven eksikliği, kaygı ve ebeveynleri suçlama gibi durumları engelleyebilir. Çocuğun kronolojik yaşı, açıklamaları belirlemek açısından temel alınmalıdır. Çocuk, annesiyle babasının ayrılmasından kendisinin hiçbir şekilde sorumlu olmadığını bilmeli, her zaman sevileceğinden emin olmalıdır. Boşanmanın ne olduğu ve boşanmadan sonra anne, baba ve çocuğun yaşamında ne gibi değişiklikler olacağı konusunda çocuğu bilgilendirmek gerekir. Boşanma sürecinde, şehir veya ev değiştirme, zorunlu bazı değişiklikler varsa, bunlara kademeli geçişler yapmaya gayret edilmelidir çünkü her değişim, olumlu da olsa ekstra çaba gerektirir ve çocuğunuz için hepsine birden uyum sağlamak güç olabilir. Lütfen çocuğunuza anne ve babanın birbirlerinden ayrılmalarının çocuklarından ayrılmaları anlamına gelmediğini anlatın. Bu süreci çocuğa nasıl aktaracağını bilemeyen ebeveyn psikologlardan destek alarak sağlıklı adımlarla ilerlemelidir. Unutulmamalıdır ki o bir çocuk ve her şeyden önce hayatta bir rehbere yani anne babaya ihtiyaç duyar. Olumsuzluklar içinde, nefretle yapılan bir boşanmada bile çocuğun anneye ya da babaya karşı olumsuz tutum sergilemesi desteklenmemelidir. Onun gözünde suçlu anne baba değil, anlaşamadığı için ayrılan iki yetişkin birey kalmalıdır. Boşanmış anne babalar eğer uyumlu ve tutarlı bir ebeveynlik yapabiliyorlarsa, çocukları için çatışmalı bir evlilikten daha sağlıklı bir ortam yaratabilirler. Boşanma sonrasında çocukta alt ıslatma, tırnak yeme, yalan konuşma, uyku ve beslenme sorunları, içine kapanma ya da saldırgan ve öfkeli davranışlar, okul başarısında düşme, arkadaş ilişkilerinde bozulma gibi durumlarla karşı karşıya kalırsanız bir an önce destek almalısınız.