Bu hafta hayati bir meselemizi yazmak, güncelliğini zaten hiç kaybetmemesi gereken organ nakli/bağışı konusunu hafızalarınızda tazelemek istedim sevgili okurlarım.

Bir hastanemizin başhekiminin serzenişi ile girizgâh yapmak istiyorum şimdi.

"Her gün nakil yapabilecek kapasitede bir merkeziz ama, yeterli sayıda donör bulamıyoruz. Oysa yurt dışı ile kıyaslanmayacak hizmetler bunlar, vatandaştan tek kuruş ücret alınmıyor." demişti, o hassas meslektaşım.

Dikkat çekilen nokta hiçbir şekilde organ nakli hususunda teknik ve yeterlilik anlamında problemi olmayan bir sistemimizin oluşu. Fakat "organ bağışı" tamamen bu konunun ana unsuru olarak en önemli belirleyici bir parametredir. Donör bulunmazsa istediğiniz kadar teknik yeterliliğe, başarı yüzdesine sahip olun fark etmeyecektir.

İyi bir lokanta ve mahir bir aşçı düşünün.

Ocağında yemek yapabilecek malzemesi yoksa tezgâhı boş bir dükkan, eli boş bir aşçı çıkacaktır karşınıza.

Unutulmamalıdır ki bir mesajın, bir haberin yolunu gözleyen binlerce hasta var. Sağlık bakanlığından gelecek "Size uygun organ bulundu" müjdesi için ne zor günlerden geçen insanlar var.

Türkiye'de 25 bin 190 insanımız umut içinde bu cümleyi duymak için gün sayıyor. Gün sayıyor dediğime bakmayın donör yoksa ne günü belli bu işin ne de saati.

Organ nakli hastaları için her geçen günün; hatta geçen her bir dakikanın çok büyük bir öneme sahip olduğu da muhakkak. Yapılacak bağışlar ile nakil bekleyen hastalar şifa yoluna girebiliyor ancak. Organ nakli safhasına gelinmiş ise o hasta için zaman eskisi gibi işlemez artık!

Sevgili okurlarım, isterseniz gelin bir de konuya ilişkin istatistiklere birlikte göz atalım:

"Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2019'da organ nakli sayısı 9 bin 548'di. Bu sayı, 2020'de 5 bin 502 olarak tabloya yansıdı. 2021'in ilk 6 ayında ise organ nakli sayısı 3 bin 703 olarak kayıtlara geçti. Bunlardan 10'u kalp, 8'i akciğer, 1593'ü böbrek, 766'sı karaciğer, 1326'sı kornea nakliydi. Tabii şu an itibarıyla organ ve doku nakli bekleyen hasta sayısının da 25 bin 190 olduğunu zaten ifade etmiştim. Bunların 952'si kalp, 68'i akciğer, 20 bin 878'i böbrek, 1716'sı karaciğer, 283'ü pankreas, 1293'ü de kornea nakli bekliyor."

Ülkemizde dünya standartlarının üzerinde organ nakilleri yapılabildiği bütün dünya tarafından malum. Bu alanda nakil için yeterli finans da devletimiz tarafından sağlanıyor hamdolsun.

Organ naklinde en hassas ve belirleyici noktanın donörlük olduğunu ifade etmiştim. Canlı donörden organ bağışı oranı görece yüksek olmasına karşın kadavradan nakil oranlarımızın çok düşük olduğunu da hatırlatmakta fayda var sanırım.

Bir yakını; çocuğu, anne-babası, kardeşi için böbreğinin birini, karaciğerinin bir kısmını fedakârca bağışlayabilen insanlara rastlamak mümkün.

Gözünün önünde sevdiklerinin her gün erimesine katlanamayan insan, yapabileceği her şeyi yapma konusunda ortaya çok büyük hikayeler koyabilmektedir.

Fakat hiç tanımadığımız ve donör bulma konusunda bir yakınından faydalanamayanlar ne yapacak? Onlar için de kadavradan nakil ihtimali umutları taze tutabiliyor ancak. Düşük olan bu ihtimali güçlendirmenin tek bir yolu var, o da vefat halinde organların insanlarca bağışlanacak olması.

Ya sağlığındayken bunu beyan etmiş olmalı insan, ya da vefat durumunda vefat edenin yakınlarının bu bağışı onaylaması gerekmektedir.

Vatanı ve değerleri söz konusu olduğunda canını hiçe sayan asil bir milletin mensuplarıyız. Devletimiz şehit ve gazilerimizin omuzlarında payidar olacaktır inşallah. Bu anlamda düşünüldüğünde başkası için fedakârlık yapmak hususunda da sanırım bir örneğimiz daha yoktur. "Veren el alan elden üstündür" müjdesine mazhar olmak için çabalar dururuz çoğumuz. Ama kadavradan organ bağışı hususunda neden yeterli sayıya ulamadığımızı da sorgulatıyor bu potansiyel. İnanç merkezli bir belirleyicilik de organ tablosunu şekillendirmektedir diye düşünüyorum.

"Her kim bir hayatı kurtarırsa bütün insanları kurtarmış gibi olur." (Mâide, 5/32) ayeti de buna ışık tutmaktadır ki, Diyanet şleri Başkanlığımızın görüşü de bu yöndedir.

Öldükten sonra kullanılmak üzere organlarımızı bağışlamak için gönüllü donör olduğumuzu büyük hastanelerin organ bağış ünitelerine başvurarak ya da sağlık ocaklarına başvurarak beyan edebiliriz. ki tanık huzurunda bu isteğin beyan edilerek imzalanması halinde organ bağış formu ile bir organ bağış kartı verildiğini biliyoruz.

Gönlümüzde gönüllülük varsa iş kolay sevgili okurlarım.

Ezcümle, ortada bir insanlık meselesi vardır. Ve bu mesele ancak insanla çözülebilmektedir. Bağışçı olarak "günaha mı gireriz sevaba mı gireriz" sorularını sormak kolay olabilir. Bir de "organ naklini bekleyen biz ya da ailemizden birisi olsaydı ne yapardık?" sorusunu sormayı deneyelim...

Sağlıkla kalınız.