Onlarca gazeteci hapiste, neyle suçlandıklarını bile bilmiyorlar. Aileler darmadağın, çocuklarının büyümelerine tanık olamıyorlar, dahası yargılama bitmeden haklarında fetva veriliyor: 'Gazetecilikten dolayı değil, başka şeylerden dolayı hapse girdiler.'
Dünya, gazeteci tutuklamaları yüzünden ayakta. Hükümet her Batı'yla temas kurduğunda bu gerçekle yüzleşmek, bu tutuklamaları açıklamak zorunda kalıyor.
Yabancı gazetelerde Türkiye'yle ilgili her haberde tutuklanan gazetecilerden bahsediliyor.
Böyle bir dönemde Uluslararası Basın Enstitüsü'nden (IPI) Türkiye'de bir gazeteciye 'Basın Özgürlüğü Diyalog Ödülü' gitmesinin simgesel bir önemi var.
Üstelik bu verilen ilk ödül. Demek ki yabancı örgütler Türkiye'de yaşananlara seyirci kalamıyor.
Ortam böyleyken bu ödül Türkiye'de kime veriliyor dersiniz?
Zeynep Oral'a.
Peki bu ödül için neden o seçilmiş?
1995'teki Kardak krizinden hemen sonra Yunanistan'dan Margarita Papandreu'yla ortak WINPEACE adlı bir organizasyonu kurduğu için. Açılımı 'Barış için Kadın İnisiyatifi' olan WINPEACE 'bölgede dayanışma ve barışın kalıcı olması' için çalışıyor. Yunan toplumuyla Türkler arasında bir diyalog kapısı açılmasına katkıda bulunuyor, kriz döneminde karşılıklı tansiyonların yumuşaması ve hükümetleri barışçıl çözümlere yönlendirmek gibi misyonları var. Çok güzel, çok hoş adımlar da...
Siz de '2011 yılında ne alaka' demiyor musunuz?
WINPEACE, Türkiye-Yunanistan arasında hemen her gün bir krizin çıktığı 90'lı yıllarda, özellikle de Kardak sürecinde önemli bir rol üstlenmiş olabilir. Ama 1999'daki depremden beri bölgede doğal bir sulh oluştu zaten; herhangi bir örgüte, siyasi müdahaleye gerek kalmadan 'doğal' olarak gerçekleşti bu birliktelik. İki ülke arasındaki krizler artık geride kaldı, hatta Batı ülkeleriyle ilişkileri askıya alan Başbakan Erdoğan hükümeti bile Yunanistan'a sırt çevirmedi. Çok kısa süre önce Erzurum'a bile geldi Papandreu.
Amacım 'Güzel Zeynep' olarak tanınan 'Kalbi de kendisi de güzel olan' Zeynep Oral'ın sevincine gölge düşürmek, böylesi anlamlı bir ödülü lekelemek değil. Bilakis sevindim de, çünkü böylesi ödüller en azından dünyanın bir süre de olsa yüzünü Türkiye'ye çevirmesine fırsat oluyor. Ama basın özgürlüğü konusunda onlarca simge varken, Türkiye basın özgürlüğüne kısıtlamalar getirmekle tanınan bir ülke haline gelmişken IPI hakikaten başka birini bulamadı mı?
Zeynep Oral'ın meslektaşı Mustafa Balbay için nasıl uğraştığını, hastalık-yorgunluk demeden onun adına her yere koşturduğuna tanık oldum. Bu konuda çok fedakarlık yaptı, çok koşturdu.
Ödül bu vesileyle verilseydi hiçbir şey diyemezdim, ama WINPEACE'in neden şimdi onurlandırıldığını gerçekten anlamıyorum.
Artık bu kadarını da sorgulayalım. Oral'ı değil, Enstitü'yü sorguluyorum.
Kuşkusuz, Oral bu ödülünü tutuklu gazetecilere adayacaktır. Hatta Viyana'da ödülü alırken eminim çok dokunaklı bir konuşma yapıp Türkiye'nin aile sırlarını da bir kez daha Batı'ya açıklayacaktır. Kötü sicilimizden herkes haberdar olsun diye konuşacaktır.
Bu çabaları sonuna kadar önemsiyorum, destekliyorum. Ama işte şeytan dürtüyor.
Bildiğim bir tek şey varsa o da lobicilikte Zeynep Oral'ın üstüne isim olmadığıdır.
Batı'daki bütün kurumlarda da lobicilik oyununu kuralına göre oynamaktır.

Sahte e-mail neleri değiştirecek
Daha geçen gün nasıl gazeteci arkadaşım Serdar Akinan'ın adını kullanarak bana sahte e-mail yollandığından bahsettim. İnternet'in en büyük özelliği aynı zamanda zafiyeti: Ne kadar bağlıysak, o kadar tehlike altındayız. Birileri bilgisayarlarımızı kurcalıyor, karıştırıyor ve bunlar ileride aleyhimize delil olarak kullanılıyor.
Bugüne kadar bu dijital terör hep gazetecileri vurdu.
Son mağdur ise Bakan Hayati Yazıcı. Onun adı kullanılarak üniversite sınavında torpil istenmiş. Bakan 'Haberim yok' diyor, ona sonuna kadar inanıyorum. Her şey bir yana bir bakan bunu e-mail'le neden yapsın? Kaldı ki, koca bir bakan neden 'Hotmail' kullansın... Bunlar detay sorular...
Ama umarım Yazıcı'nın başına gelen bu dijital terör diğer mağdurların davalarına da emsal olur.
Hükümet üyeleri bugüne kadar sahte e-mail'lere, fabrikasyon CD'lere hiç dikkat etmedi ve bunların olabileceğine ihtimal vermedi.
'Bunu bir yöntem olarak kabul ederseniz gün gelir sizi de vurur' eleştirilerini de ciddiye almadı. Ve çok kısa sürede bu işin nasıl herkesi yok edebilecek bir canavara dönüştüğü anlaşıldı işte.
Eğer bu sahte e-mail soruşturması ciddiye alınırsa, başka davalara da emsal olursa,
Yazıcı'nın mağduriyetine gösterilen aynı hassasiyet diğer mağdurlara da yansırsa çok önemli bir adım atılmış olur.
Bu aşamada ilk olarak Bakan Yazıcı'dan 'empati' bekliyorum.

İki Avrupa yalanı
- Türkiye'nin bir gün Avrupa Birliği üyesi olacağı... Avrupa'dan yapılan çıkışların, eleştirilerin hala Ankara'da bir karşılığı olduğu... Geçen gün Washington'daki Sakıp Sabancı Konferansı'nda Javier Solana 'Türkiye'nin tam üyeliği benim bir hayalim' diyordu ve salondaki bazı isimler kıs kıs gülüyordu.
- Eurovision'un ciddi, önemli bir yarışma olduğu... Bunun bir toplumsal birlik ve beraberlik mesai olarak algılanması gerektiği... Bence 'Yüksek Sadakat' isimli grubun Türkiye'ye yaptığı en büyük iyilik bu yarışmadan daha finale çıkmadan elenmek oldu. Bir kez daha Eurovision'u ciddiye alıp öfke saçanları görüp eğlenme fırsatı doğdu işte.