Koronavirüs iş kazası sayılırsa, sigortalının prim günü kaç olursa olsun geride kalan hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır. Bu sebeple meslekte kazanma gücünü en az % 10 kaybeden işçi de sürekli iş göremezlik aylığı alabilir.

Koronavirüsün iş kazası sayılıp sayılmayacağı yeniden gündemde. Koronavirüs yayılımı çok hızlı gerçekleşen ve hangi şekilde, kimden nasıl kapıldığı çok net belli olamayan bir virüs. Virüsün bu niteliği sağlık bilimciler açısından önemli bir veriyken, iş kazası ya da meslek hastalığı olarak değerlendirilmesini de güçleştiriyor. Bu nedenle koronavirüs hastalığına yakalanan bir kişinin iş kazasına mı uğradığı ya da meslek hastalığına mı yakalandığının değerlendirilmesi zorlaşıyor. Bir olayın iş kazası olarak değerlendirilmesi için bazı şartların varlığı gerekiyor.

HANGİ ŞARTLAR ARANIR?

Bu şartlar şu şekilde sıralanabilir: Kazanın sigortalının işyerinde olduğu sırada gerçekleşmesi gerekir. Kazanın işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle gerçekleşmesi gerekir. Kazanın sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getirmesi gerekir. Bu üç koşul varsa olay iş kazasıdır. Bir olayın meslek hastalığı olarak değerlendirilmesi için de, sigortalının çalıştığı işyeri veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden geçici veya sürekli hastalık ya da bedensel, ruhsal bir engellilik hali yaşaması gerekir.

VAKA BAZINDA OLMALI

İşçinin koronavirüse yakalanmasının da vaka bazında değerlendirilmesi gerekir. Özel bir hastanedeki muhasebe görevlisinin, Türkiye’deki ilk vakalardan birisinin taburcu işlemlerini yaparken virüsü kaptığı açıklanmıştı. Bu kişi için, koronavirüsün işyerinde, iş yaparken gerçekleştiği ortadadır. Bu kişi için olayın iş kazası olduğu kanaatindeyim. Diğer yandan işçinin koronavirüse nasıl, ne zaman ve hangi nedenle yakalandığının tespit edilmesi her vakada bu kadar kolay olmayabilir. Vaka bazında bulaşın ne zaman, nasıl gerçekleştiği iş kazası olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği bakımından çok önemlidir.

İŞVERENLERİN KUSURU NASIL BELİRLENİYOR?

İşveren bir iş kazasında almadığı önlemler çerçevesinde sorumlu olur. Bu nedenle işverenlerin koronavirüs sırasında işyerinde her türlü tedbiri almaları çok önemli. Değerlendirme, somut olgular üzerinden yapılacaktır. Ardından işyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nün kılavuzlarında belirtilen önlemlerin alınıp alınmadığına bakılarak işverenin kusurunun olup olmadığı değerlendirilecektir.

SİGORTALI VE HAK SAHİPLERİ AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİ

Bir olayın iş kazası olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği sigortalı ve geride kalan hak sahipleri açısından önemlidir. Çünkü eğer olay iş kazası olarak değerlendirilirse ve çalışanın ölümüyle sonuçlanmışsa bu durumda kazayı geçiren sigortalının prim günü kaç olursa olsun geride kalan hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır. Ancak iş kazası olarak değerlendirilmezse hak sahiplerinin ölüm aylığı alabilmesi için ölen sigortalının en az 1.800 gün priminin bulunması ya da SSK’lıysa 5 yıldan beri sigortalı olup en az 900 priminin bulunması gerekir. Yine iş kazası sonrası meslekte kazanma gücünü en az yüzde 10 kaybeden işçiye sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir. Ancak olay iş kazası olarak değerlendirilmezse işçinin böyle bir hakkı bulunmaz.