• $9,6011
  • €11,148
  • 557.375
  • 1492.93
13 Ekim 2013 Pazar

Gündelikçi kadına emeklilik formülü

Çalışma Bakanlığı, gündelikçi kadınların sosyal haklarını korumak için hazırladığı düzenlemeyi tamamlamak üzere. Üç Avrupa ülkesinde uygulamaları inceleyen bakanlık, elektronik ödeme sistemleriyle emekliliğin yolunu açmayı hedefledi.

TÜRKİYE’de kayıtdışı istihdamın en büyük kurbanlarından biri evlere temizliğe giden gündelikçi kadınlar. İş Kanunu kapsamında olmadıkları için sigorta primleri ödenmeyen ve dolayısıyla emeklilik hayali dahi kuramayan gündelikçi kadınlar için kolları sıvayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, hazırladığı çalışmada son aşamaya geldi, eksik alanlar tamamlanmak üzere. 

Son dönemde evine temizlikçi alan çoğu kişi, “Eve çağırdığım kadın beni şikâyet ederse ceza öder miyim?” endişesi taşıyor. Bakanlığın konuyla ilgili planladığı düzenlemeler, evini temizleten kişilere kolaylık getirecek, bir yandan da gündelikçilerin sosyal haklarını koruyacak. Bakanlık, dünyadaki uygulamaları inceledikten sonra önemli adımlar atmaya başladı. Gündelikçi çalışanlar, tek işverene bağlı çalışmadıkları için sigortalarının ödenmesi zor. Kadınlar, ayda ortalama 13 işverene yani 13 eve bağlı çalışıyorlar.  

HANGİ İŞVEREN ÖDEYECEK?

Bu 13 işverenin hangisinin ne kadar prim ödeyeceği ve SGK’nın primleri nasıl değerlendireceği konuları ortaya açık bir model konulması gerektiğini çıkarttı. Hem evinde gündelikçi çalıştıranları rahatlatacak, hem de gündelikçilerin sosyal haklarını koruma altına alacak çalışmalar kredi kartlı veya elektronik ödeme üzerinde yoğunlaştı.

BİR YILLIK TOPLAM CEZA 30 BİN LİRA 

MEVCUT düzenlemelerle evinize temizlikçi getirmek ‘yasal olarak’ uzun bir süreç ve çok pahalı. Öncelikle evinizi, işyeri olarak tescil ettirmeniz ve çalıştırdığınız kişi için işe giriş bildirgesi doldurmanız gerek. Bir yıl boyunca haftada bir gün temizliğe gelen kadının sigortasız olması halinde yaklaşık 25 bin lira idari para cezası ve 5 bin lira sigorta primi ödenmesi şart. Geriye dönük olarak bu cezanın genişlemesi bile gündeme gelebilir. 

ÜÇTE BİRİ KAYITDIŞI 

GÜNDELİKÇİ çalışanların yaşadığı en büyük problemi sigorta. Türkiye’de çalışan kadınların kayıtdışı istihdam oranı yüzde 67. Nitelik gerektirmeyen işlerde çalışan kadınların ise kayıtdışı istihdam edilme oranı yüzde 71. Gündelikçi kadınların neredeyse 3’te birinin kayıtdışı istihdam edildiğini söylemek mümkün. 

AVRUPA MODELLERİ İNCELENMEYE ALINDI

Fransa, Almanya ve Belçika’daki  uygulamaları incelemek için bu ülkelere giden Çalışma Bakanlığı yetkilileri, Fransız modelindeki (verilen ücret çekinin bankada bozdurularak otomatik prim kesilmesi) uygulamasının Türkiye’de nasıl hayata geçeceği üzerinde çalışıyor. İlk etapta yanıt aranan ise 100 liraya bir gün ev temizleten kişinin kaç liralık prim ödemesi gerektiği. Bunun yanında Fransa’daki çek uygulamasının, Türkiye’de çok yaygın kullanılan elektronik ve kartlı ödeme sistemleriyle yapılması düşünülüyor. 
Gündelikçiler haklarını kazanabilecekleri bir uygulamanın hayata geçirilmesini heyecanla bekliyor.

5 SORU 5 CEVAP

Koşullar uygunsa tazminatı alırsınız 

SORU: Uzun yıllardır aynı kurumda çalışıyorum.  Kıdem Fonu yasalaştıktan sonra istifa edersem, tazminatımı yaşı beklemeden alabilir miyim? (Sabiha Günaydın)  
CEVAP: Kıdem tazminatının fona devredilmesi halinde istifa ederseniz o zamana kadar hesabınızda biriken miktarın kaybedilmemesi durumu oluşacak. 

2 ay 19 gün sonra prim şartı dolacak

SORU: Doğum tarihim 1971, SSK başlangıç tarihim 24 Eylül 1984, gün sayım: 6 bin 697. Bağ-Kur geçiş tarihim 2009 ve Bağ-Kur gün sayım: 1.395. Bu şartlarda nasıl ve ne zaman emeklilik için başvurabilirim? (Yılmaz Seyirci) 
CEVAP: 48 yaşınızda, 25 yıl sigortalılık süresini doldurduğunuzda emekli olabilirsiniz. Prim gününüzü doldurmuşsunuz. 2 ay 19 gün daha çalışıp, yaşı  doldurduğunuzda emekli olabilirsiniz. 

Tazminatınızı alma engeli bulunmuyor 

SORU: 1959 doğumluyum. 2006’da emekli oldum. Aynı şirkette taşeronda çalışmaya devam ediyorum. Ayrılmak istesem kıdem tazminatı alabilir miyim? (Sadettin Öğüt) 
CEVAP: Elbette alırsınız. Kıdem tazminatına hak kazanmak için herhangi bir yaş şartı yok. Ancak işten ayrılma nedeniniz de önemli.

Yetim aylığı için şart ne?

SORU: SSK emeklisiyim. Ölen babamın SSK emekli maaşını alabilir miyim? (Gülsüm Yener) 
CEVAP: Vefat etmiş olan babanız memur emeklisiyle SGK Kamu Görevlileri Dairesi’nden yetim aylığınızı 
alabilirsiniz. 

GSS’yi ödemek gerek

Soru: 26 yaşındayım, öğrenciyim. Babam emekli, sağlık güvencesinden yararlanamıyorum. (Emir Çakan) 
Cevap: 25 yaşınızı tamamladığınızda öğrenci de olsanız GSS primi ödeyeceksiniz. Bunun başka bir alternatifi yok maalesef. 

 

 

 

 

<p>Yeşilçam'ın usta ismi Hülya Koçyiğit, 1963 yılında henüz 16 yaşındayken Susuz Yaz adlı filmle bey

Hülya Koçyiğit bilinmeyenlerini anlattı

Japonya'da Prenses Mako ile Komuro Kei evlendi

Yer siyah gök beyaz! İşte Beşiktaş'ın Galatasaray galibiyetinden en özel kareler

Düzce'nin 1830 rakımlı Kardüz Yaylası'na kar yağdı