• $8,058
  • €9,6752
  • 460.376
  • 1408.14
01 Şubat 2015 Pazar

'Fon' ne getirir ne götürür?

Okan Güray Bülbül
Okan Güray Bülbül
YAZARIN SAYFASI

Hükümet kıdem tazminatının yerini alacak kıdem fonunu yaz aylarına kadar yürürlüğe koymayı planlıyor. Peki söz konusu düzenlemenin işçiye faydası, zararı ne? Patron ne kazanacak ne kaybedecek?

BAŞBAKAN Davutoğlu geçtiğimiz hafta içerisinde ekonomide dönüşüm programı çerçevesinde işgücü piyasası eylem planını açıklayınca çalışma hayatının en hassas konularından bir tanesi olan kıdem tazminatı yeniden gündeme geldi. Bu konudaki tartışmalar yeniden alevlenince kamuoyunda bir beklenti oluştu. Fakat şunu ifade etmek gerekir ki, seçim öncesi kıdem tazminatı konusunda net bir adımın atılması çok kolay değil. İşçi ve işveren tarafı 10. Çalışma Meclisi'nde kıdem tazminatını enine boyuna tartışmış fakat mutabakata varamamıştı.

ERDOĞAN 'ÖNCE UZLAŞIN' DEDİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan sosyal taraflar uzlaşmadan bu konuda herhangi bir adım atılmayacak yaklaşımını benimseyince konu rafa kalkmıştı. O günden sonra konuyla ilgili yeni bir taslak hazırlanmadı. Bugün kamuoyundaki tartışma o dönem hazırlanmış ve üzerinde mutabakata varılamamış taslaktaki maddeler üzerinden yapılıyor. Halbuki bu taslak üzerinde anlaşılamadığı için hayata geçmemişti.

NEDE ANLAŞAMIYORLAR?

Dolayısıyla tartışma yeni fakat konuyla ilgili taslak eski olduğu için ortada bir kafa karışıklığı var. Kıdem tazminatı konusunda işçi tarafının ve işveren tarafının beklentileri birbiriyle örtüşmüyor. Bu nedenle de adım atılamıyor. Peki işveren tarafı ne istiyor, işçi tarafı neden vazgeçmiyor?

30 GÜNDEN TAVİZ VERMİYOR

İşçi tarafı kıdem tazminatında mevcut düzenlemeden yani 1 yıllık kıdem karşılığı 30 günlük brüt ücret tutarındaki kıdem tazminatından atılacak herhangi bir geri adımı genel grev sebebi sayıyor. Dolayısıyla kıdem tazminatında yapılacak yeni düzenleme içerisinde işverenin ödeyeceği primin bu doğrultuda belirlenmesi şart. Aksi takdirde işçi tarafı konuyu tartışmaya bile açmayacağını açık açık ifade etti.

PEKİ İŞVEREN NE İSTİYOR?

Kıdem tazminatının fona dönüşmesi halinde işveren tarafı çalıştırdığı her işçi için her ay belirli oranda bir prim ödeyecek. Primler çalışanın bireysel kıdem tazminatı hesabında birikecek. Böyle olunca da işverene yeni bir maliyet kalemi çıkacak. İşverenler işten çıkardığı pek çok işçiye kıdem tazminatı ödemediği için pek çok işveren için bu yeni bir maliyet kalemi.

İşçi ne kazanacak?

Kıdem fonu oluşturulursa işçilerin bazı avantajları olacak. Bunlar;
- Bir gün bile çalışmış işçi kıdem tazminatını alabilecek. ? Kıdem tazminatına hak kazanmak için işten çıkış nedeninin bir önemi kalmayacak.
- İşçiler konut sahibi olurken bireysel kıdem tazminatı fonunda birikmiş paranın yarısını alabilecekler.
- Kıdem tazminatı tavanı söz konusu olmayacak.
- Kıdem tazminatının ödenmesi konusunda işverene bağlı olma durumu ortadan kalkacak.

Patronun avantajları

Kıdem tazminatının fona dönüşmesi halinde işverenlerin sağlayacağı avantajlar olacak. Bunlar;
- İşten çıkış halinde yüklü bir maliyet ile karşılaşılması söz konusu olmayacak.
- İşveren aleyhine açılan dava sayısı azalacak.
- Evlenene ya da askere gidene 1 yıl içerisinde tazminat ödenmesi gerekmeyecek.
- 15 yıl, 3.600 gün sigortalılık süresini ve prim gün sayısını dolduran işçilere kıdem tazminatı ödenmesi gerekmeyecek.

Patronun dezavantajları

Sadece avantajlar değil tabii ki, kıdem tazminatının fona dönüşmesinin işverenler açısından dezavantajları da olacak. Bunlar;
- Her ay çalıştırılan her işçi için kıdem tazminatı fonuna prim ödenecek.
- Kıdem tazminatı tavanı kalktığı için işverenin kıdem tazminatı maliyeti artacak.
- İşçilerin kıdem tazminatı alabilmek için işten çıkış nedeninin bir önemi kalmayacağı için özellikle üst düzey personeli işyerinde tutmak zorlaşacak.

İşçi ne kaybedecek?

Diğer yandan işçiler açısından bazı dezavantajlar da söz konusu olacak. Bunlar;
- Çalışılmış her 1 yıl için 30 gün yerine daha düşük miktarda kıdem tazminatı alınacak.
- Bireysel kıdem tazminatı fonundaki para devlet güvencesinde olmayacak.
- Askere giden erkek işçi, evlendikten sonra 1 yıl içerisinde işten ayrılan kadın işçi bu nedenle kıdem tazminatı alamayacak.
- Kıdem tazminatının tamamının alınabilmesi için emeklilik tarihinin beklenmesi gerekecek.

4 SORU 4 CEVAP

Yurtdışı için özel dilekçe verin

Soru: Rusya’da 5 yıl çalıştım bu 5 yılı ayrı ayrı senelerde çalıştım. Çalıştığım firma sigortamızı yatırdı. Sağlık üzerinden yatırdı. Ben bu 5 yılı ödemek istiyorum bunu nasıl başvurusunu yapabilirim. Uğur Uçlu
Cevap: Yurtdışı borçlanması için SGK’ya yurtdışı borçlanması dilekçesi ile başvurmanız gerekiyor. Rusya’da çalıştığınız süreyle ilgili evraklarla birlikte başvurunuzu yaparak borçlanma talep edebilirsiniz.

Kişi başı düşen gelir 286 liradan az olmalı

Soru: Babam-annem 65 yaşında. 65 yaş aylığından yararlanmaları için neler yapmamız gerekiyor. Merve Uğur Akbulut
Cevap: 65 yaş aylığından yararlanabilmek için 65 yaş üstü kişinin yaşadığı hanede kişi başına düşen gelirin 2015 yılının ilk altı ayı için 286,32 TL’nin altında olması gerekmektedir. Kişi başına düşen gelir bu rakamın altındaysa bulunduğunuz il veya ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvuru yapabilirsiniz.

Evlendikten itibaren süre en fazla 1 yıl

Soru: 6 ay önce evlendim ve eşimin tayinini bekliyorum. Kıdem tazminatı fona dönüşürse evlendikten 1 yıl sonra tazminat alma hakkı kalkacak mı? Meryem Kurt
Cevap: Kıdem tazminatı fona dönüşürse kıdem tazminatı almak için gerekli şartlar değişecek. Fakat şu an itibarıyla netleşmiş bir durum söz konusu değil. Evlendikten sonra 1 yıl içerisinde işinizden istifa ederek kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.

İki emekli aylığını birden alamaz

Soru: Dedem 2009 yılında (Bağ – Kur), babam ise 2011 yılında (SSK) vefat etti. Annem babamdan dul aylığı alırken 2012 yılında dedemin maaşı için müracaat ettiğinde işlem onaylandı ve aylık bağlandı. Fakat 5 ay aylık aldıktan sonra dedemden bağlanan yetim aylığı kesildi ve geriye dönük aldığı maaşları da SGK geri aldı. Hak edilen aylık kesilir mi? Aylık kesilme nedenine SGK’da hizmet veren memurun tarihleri yanlış algılaması denildi. Bu durumda kesilen annemin yetim aylığı tekrar bağlanabilir mi? Bağlanması için ne yapmalıyız. Özkan Demirtaş
Cevap: Anneniz her iki aylığı birden alamaz. Haksız bağlanmış aylığın geri alınması mümkündür. Bu nedenle annenize yeniden aylık bağlanması mümkün değil.

<h3>Akupunktur Derneği Onursal Başkanı Dr. Murat Topoğlu iftarda tüketilmesi gereken besinleri AKŞAM

İftarda neler tüketmeliyiz?

Tanker alt geçit korkuluklarında asılı kaldı

8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal, vefatının 28. yılında kabri başında anılıyor

Yerli ve milli imkanlarla geliştirildi! TSK'ya teslimatları sürüyor