11 Eylül 2014'e kadar gelir testi yaptırmayan ve bu nedenle adına her ay en yüksek rakamdan borç çıkan kişiler 31 Mart 2015'e kadar gelir testi yaptırırlarsa borçlarını revize edebilir veya sildirebilirler.

GENEL sağlık sigortası (GSS) borçluları için 31 Mart 2015 kritik bir tarih. Gelir testi yaptırması gerektiği halde 11 Eylül 2014’e kadar test yaptırmayan ve bu nedenle prim borcu çıkan kişiler 31 Mart’a kadar bulundukları il veya ilçelerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvurarak gelir testi yaptırırlarsa borçlarını revize edebilir veya sildirebilirler. Bu durumdaki kişilerin yaşadıkları hanede kişi başına düşen gelir 400,5 TL’nin altındaysa bu bütün prim borçları silinebilir. Eğer hane içindeki kişi başına düşen gelir 1.200 TL ise borçlar revize edilir. Yüksek borç tutarı daha aşağı çekilebilir.

KİMLERİN ÖDEMESİ GEREKMİYOR?

- Sigortalının eşi.
- 18 yaşını, lise ve dengi okullarda eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları.
- Geçiminin genel sağlık sigortalısı tarafından sağlandığı SGK tarafından belirlenen kriterlere göre tespit edilen anne ve babası. Bu durumdaki kişiler sağlık hizmetlerinden yararlanmak için prim ödemek durumunda değiller.

GELİR TESTİ NASIL YAPILIYOR?

Gelir testi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından yapılıyor. Gelir testi yapılırken bireysel gelir üzerinden hareket edilmiyor, hane halkı geliri bulunarak hane içinde yaşayan kişi sayısına bölünüyor. Yani aynı hane içerisinde yaşayan eş, evli olmayan çocuk, anne ve babanın toplam geliri bulunuyor. Toplam gelir hesaplanırken aile bireylerinin harcamaları, taşınır ve taşınmaz mallarıyla bunlardan doğan hakları da dikkate alınıyor. Bulunan evdeki toplam kişi sayısına bölünüyor.

KİMLER NE KADAR ÖDÜYOR?

Gelir testi sonrası kişi başına düşen gelir 400,5 TL'nin altındaysa primleri devlet ödüyor, 400,5 ila 1.201,5 TL arasındakiler 48,06 TL; 1.201,5 TL ila 2.403 TL arasındakiler 144,18 TL, 2.403 TL’nin üzerinde olanlar ise 288,36 TL ödüyor. Gelir testi yaptırması gerektiği halde yaptırmayanlar ise gelirleri asgari ücretin iki katından yüksekmiş gibi düşünülüyorlar ve adlarına her ay en yüksek rakamdan prim borcu birikiyor. Prim borcu biriken vatandaşların 18 yaş altındaki çocuklarına sağlık hizmeti verilmesine ise devam ediliyor.

Aileyle yaşarsa borçlu çıkabilir

İşi ve geliri olmayan yeni mezun, ailesiyle aynı hanede yaşıyorsa anne ve babasının geliri de dikkate alınarak hesaplanan bütün gelir üzerinden değerlendiriliyor ve bu kapsamda borç çıkartılıyor. Yeni mezun, eğer başka bir hanede tek başına yaşarsa bu kez sadece kendisinin geliri esas alınacağı için prim borçlusu olmaktan kurtuluyor.

Kime gerek yok?

Gelir testi yaptırmasına gerek olmayan kişiler şu şekilde sıralanabilir.
- Sigortalı olanlar.
- İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler.
- SGK’dan emekli aylığı, malullük aylığı, dul ve yetim aylığı alanlar.
- Geçici köy korucuları.
- 65 yaş ve engelli aylığı alanlar.
- İşsizlik maaşı alanlar.

Sadece 195 bin kişi yapılandırdı

SGK’nın istatistiklerine göre 1 Ekim 2008 ila 31 Mayıs 2014 tarihleri arasında tescil edilmiş genel sağlık sigortalılarından 7 milyon 37 bin 180 kişinin prim borcu var. Diğer yandan gelir testi yaptırmadığı için adına her ay en yüksek meblağdan prim borcu biriken kişi sayısı ise 5 milyon 308 bin 755. Pek çok kişi gelir testi yaptırması gerektiğini bilmediği için borçlu duruma düşmüş durumda. Borç yapılandırması kapsamında 13 Mart’a kadar kadar toplam 195 bin 140 kişi 133.4 milyon liralık GSS borcunu yapılandırmış.

KIZ ÇOCUĞA İSTİSNA

1 Ekim 2008 tarihinden önce bir sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kız çocukları tarih sınırlaması olmaksızın anne veya babalarından dolayı sağlık yardımı alma hakkına sahipler. Dolayısıyla bu durumdaki kız çocukları çalışmaya başlar fakat daha sonra işsiz kalırlarsa yeniden anne veya babaları üzerinden sağlık yardımı almaya devam edebilirler.

İŞSİZE 100 GÜN SÜRE

Liseden mezun olan ve üniversite sınavı sonucunda bir üniversiteye yerleştirilemeyen kişiler için gelir testi yaptırılması için 120 günlük bir geçiş süresi var. Aynı şekilde işinden ayrılan bir kişinin son bir yılda 90 gün hastalık sigortası primi ödenmişse işinden ayrıldıktan sonra 100 gün test yaptırmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı bulunmaktadır.