• $28,8666
  • €31,5558
  • 1894.01
  • 7948.6
3 Ağustos 2023 Perşembe

Türkistan ve Güney Kafkasya'da Türk - Rus mücadeleleri

Tüm dünya Rusya - Ukrayna Savaşı'na kilitlenmişken Rusya bir yandan Afrika'nın birçok ülkesinde hegemonya tesis etme arayışında. Son yazımda da tartıştığım üzere Rusya pek çok Afrika ülkesinde başta Fransa olmak üzere Batı'nın gücünü kırıp, önemli bir etki alanı oluşturuyor. Öte taraftan da "arka bahçesi" olarak gördüğü Türkistan coğrafyasında ve Güney Kafkasya'da Türk ülkelerinin kendisine kafa tutmaya başladığını görüyor ve rahatsızlığını saklamıyor. Bu rahatsızlıkları da sözcüleri Zaharova, Peskov ya da Dışişleri Bakanı Lavrov aracılığıyla dile getiriyor.

Ukrayna bataklığına (bataklık kelimesi sadece Ortadoğu için kullanılmıyormuş demek!) iyice gömülmüş durumda olan ve son Wagner isyanıyla büyük prestij kaybı yaşayan Rusya bunu telafi edebilmek için Afrika'da mevzi kazanmaya, Suriye'de de mevzilerini korumaya çalışıyor. Mevzi kaybetmemeye çalıştığı ama aslında da kaybettiği esas alanların başında ise uzun süre Sovyet esaretinde kalmış Türk ülkeleri geliyor.

Sovyetler'in çökmesinden çok sonra bile ağırlığını devam ettirdiği Türk ülkelerinin özellikle de Türkiye'nin güçlenerek ağırlığını koyması ve Azerbaycan'a destek vererek Karabağ zaferini kazandırmasıyla birlikte Ruslara karşı daha cesur ve milliyetçi politikalar izlediği görülüyor. Sovyet döneminden miras kalan aktörlerin zamanla pasifize olması, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türk Dünyasına sahip çıkan, her bir Türk Cumhuriyeti'ni destekleyen politikalar ortaya koyması ve neticede de Türk Devletleri Teşkilatı'nın kurulması artık Türk ülkeleri için korku eşiğinin geçildiği bir dönemi işaret ediyor.

Kazakistan ve Özbekistan'ın kendi Türk lehçelerini kullanmayı zorunlu kılmaya dönük politikaları ve Ukrayna Savaşı'nda (ve öncesinde) Rusya'nın istediği desteği vermemeleri Ruslardan büyük tepkiyle ve hatta tehditlerle karşılaşmıştı. O kadar ki önce Kazakistan'da sonra da Özbekistan'da geniş çaplı olayların çıkarılması, Kazakistan'a "Rus NATO'su" olarak bilinen KGAÖ askerlerinin davet edilmek zorunda kalınmasıyla sonuçlanmıştı. Yine de Kazakistan ve Özbekistan, Rusya'ya boyun eğmeyeceklerini son süreçte defalarca gösterdiler. Türkiye ile aynı alfabeye geçiş konusunda da kararlılıklarını zaten kurulan Ortak Alfabe Komisyonu'nda yer alarak tescillemişlerdi.

Son olarak benzer bir millî duruşun Kırgızistan tarafından da ortaya konulduğu görülüyor. Kırgızistan Kırgız Türkçesinin kamusal faaliyetlerde kullanılmasını zorunlu kılan ve dolayısıyla Rusçayı geri planda bırakan kanun değişikliğini Rusların sürekli gözdağı vermesine rağmen yürürlüğe koydu. Üstelik bunu sözde Rus kökenli azınlığın haklarının ihlali olarak gören Rusya'dan gelen tehditvari açıklamalara rağmen yaptı. Bilindiği üzere Rusya başta Ukrayna olmak üzere eski Sovyet coğrafyasına müdahale etmenin bir gerekçesi olarak Rus kökenli azınlığı kullanmaktadır.

Kırgızistan lideri Caparov'un yasayı onaylaması sonrası Lavrov'un "sizi çok uyardık artık başka tedbirler almak zorunda kalacağız" mealindeki tehditleri ile Rusya Ukrayna'da yaşadığı hezimete rağmen kendi "arka bahçesi" olarak gördüğü yerlerdeki ağırlığını kaybetmeyeceği imajını vermeye çalışıyor.

Öte yandan Rusya, Güney Kafkasya'da da eski gücünü koruduğunu göstermeye gayret ediyor. Bunu da Karabağ'daki askeri varlığını araçsallaştırarak yapmaya çalışıyor. Karabağ Savaşı sonrasında Rusya'nın arabuluculuğu ile imzalanan ateşkes anlaşması uyarınca 5 yıl boyunca Karabağ'da bulunacak Rus "Barış Gücü"nün süre bitiminde bölgeden ayrılacağını söyleyen Azerbaycan'a Ruslar hemen karşı çıkarak bölgeden çıkmak istemeyeceğini gösteriyor. Ruslar mevcut Ermenistan - Azerbaycan anlaşmazlıklarını ve çatışmaya açık durumu bölgeye müdahale etmek ve kalıcı olmak için bir fırsat olarak görüyor.

Neticede Türkiye'nin güç ve cesaret vermesiyle Türk ülkeleri Rusya'ya karşı demografik, kültürel ve siyasal bir mevzi kazanmış durumda. Ruslar bunu tehditlerle geri çevirmek için uğraşsa bile...

<p>İsrail ve Filistin arasında 24 Kasım'da varılan esir takası anlaşması kapsamında dün serbest bıra

'Yakılmakla, tecavüzle tehdit edildim”... İşgalci İsrail'den rehinelere insanlık dışı zulüm

İşgalci İsrail Gazze Şeridi'ne yardımları engelliyor

Dikkat: 300 bin TL ile 350 bin TL arası! Bu otomobiller adeta kapış kapış gidiyor…

Büyük Merdiven'' 1 Aralık'ta ziyaretçilere açılacak... Antik Mısır eserleri sergilenecek