Soğuk Savaş bittiğinde artık "Batı'nın Türkiye'ye zorunluluğunun ortadan kalktığı"nı söyleyen analistler ve siyasetçiler ortaya çıkmıştı. Onlara göre Sovyetler yoksa artık Türkiye gibi bir cephe ülkesine de ihtiyaç kalmayacaktı!

Soğuk Savaş döneminde Türkiye'yi Batı vesayetinde tutmak için girdikleri tüm uğraşlar Soğuk Savaş sonrasında da devam etmişti. Batı vesayetinden çıkmaya yönelik her milliyetçi-bağımsızlıkçı dış politika hamlesinin önü en son 15 Temmuz'da da yaşandığı üzere askeri müdahalelerle kesilmeye çalışılmıştı. Yetmemiş Ortadoğu'ya yönelik işgalci ve bölücü politikalardan dolayı oluşan terör ve kaos ortamında Türkiye'nin güvenlik kaygıları da tatmin edilmemişti.

Hatta bırakın tatmin edilmeyi, PKK'ya binlerce TIR silah gönderip onu meşru bir aktöre dönüştürme politikası da izlenmiş, NATO müttefikleri Türkiye'yi arkadan vurmuşlardı.

Peki, bu sırada Rusya ve Putin ne mi yapıyordu? Soğuk Savaş sonrasında bölgesinde istikrar isteyen, Mavi Akım, Akkuyu gibi projeler başta olmak üzere ekonomik, siyasi işbirliği imkânları arayan Türkiye'ye hep güvensiz ve şüpheci yaklaşıyor; PKK'yı bir terör örgütü olarak bile tanımıyordu. Özellikle de Suriye İç Savaşı'ndan sonra katil Esad rejimini ayakta tutmak için yüz binlerce insanı katliama tabi tutup onları Türkiye'ye doğru süren de; Esad rejiminin Türkiye'ye yönelik düşmanca tutumuna ve hatta saldırılarına (en azından) yol veren de Rusya oldu.

Türkiye'ye Tel Rıfat ve Münbiç gibi bölgelerin PKK'dan arındırılacağının sözünü veren ama bırakın arındırmayı, PKK'nın bu bölgeden Türk askerine saldırmasına göz yuman da yine Rusya'ydı. Üstelik bütün bunlar Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Putin'le götürmeye çalıştığı samimi ve yapıcı diplomasiye rağmen yaşanıyordu.

Hatta yakın geçmişte öyle dönemler yaşadık ki, ABD'nin Suriye, Doğu Akdeniz veya Libya gibi bölgelerde Türkiye'ye karşı Rusya ile anlaşıp anlaşmadığı bile ciddi derecede tartışılır oldu.

Yani Soğuk Savaş Dönemi bittikten sonra Batı ile Rusya arasında kutuplaşma düzeyinin düşmesi hem Türkiye için PKK, Yunanistan, Ermenistan ve Libya gibi konu başlıklarında güvenlik tehdidini artırdı hem de Türkiye'nin jeopolitik öneminin küçümsenmesi gibi neticeler ortaya koydu.

Şimdi ise bambaşka bir dünya var. Rusya'nın Ukrayna'ya saldırması ile başlayan işgal girişimi büyük insani felaketlere sebep olduğu gibi dünya siyasetinde bazı taşların yerinden oynamasına, bazılarının da tam yerine oturmasına sebep olmuş görünüyor. Rusya'nın işgalci ve katliamlara varan savaş politikalarının Batı'dan giderek artan şiddette tepki görmesi bölgede başta Karadeniz olmak üzere Türkiye'nin jeopolitiğinin tüm dünyanın gündemine oturmasına sebep olmuş görünüyor.

Dahası Türkiye'nin barış kurucu ve istikrarlaştırıcı bir güç olarak hem Ukrayna hem de Rusya ile güçlü diplomatik bağlar kuran belki de tek büyük aktör olması Türkiye'nin diplomatik güç merkezi olarak yükselişini de ortaya koyuyor.

Konu ne olursa olsun Türkiye için daima en kötü senaryoları öngören ve hatta temenni eden sözde akademisyen veya uzmanların söylediğinin tam tersine orta ve uzun vadede Türkiye'nin dünya siyasetinde ve bölgesinde zaten yükselme eğilimine girmiş ağırlığının daha da artacağı bir döneme giriyoruz.

Kısa vadede enerji maliyetleri, turizm, tarım ürünleri ihracatı gibi konularda bazı ekonomik dalgalanmalar yaşanması ihtimali bulunsa da son iki asır bize şunu göstermiştir: Batı–Rusya kutuplaşmasının arttığı dönemler Türkiye için krizlerden daha çok jeopolitik ve jeostratejik öneminin artışına yol açmış; kutuplaşmanın azaldığı dönemler her iki blok da Türkiye aleyhine politikalara daha fazla yönelmiştir.

Şu da unutulmamalıdır: Sürecin en başından beri savaşın başlamadan önlenmesi için hem Kiev'le hem de Moskova ile samimi ve ısrarlı bir diplomasi yürüten belki de tek aktör Türkiye'dir. Bugün de sivillerin can kaybı yaşadığı bu Rus işgalini ve istikrarsızlığı sona erdirecek aktörün da yine her iki tarafla da diplomatik ilişki kurabilen Türkiye'den başkasının olması zordur.