Geçtiğimiz günlerde Fenerbahçe ile maç yapmak üzere İstanbul'a gelen Nottingham Forest kulübünün Türkiye'ye gelecek İngiliz taraftarlar için yayımladığı bir uyarı dikkatimi çekti. İngilizlere Ramazan ayında dışarıda bir şey yiyip içmemeye dikkat etmeleri, kamusal alanlarda alkol ve sigara tüketmemeleri konusunda yapılmış bir uyarıydı bu. Bunu görünce iki şeyi düşündüm: Birincisi, İngilizlerin bile gösterdiği bu hassasiyeti içimizdeki bazıları ne kadar gösteriyor? İkincisi ve daha önemlisi, bir yabancı Ramazan ayında Türkiye'ye gelse bu memleketin Müslüman bir memleket olduğunu anlar mı?

Tam da bu ikinci sorunun etrafında bir şeyler kafamı meşgul ederken yolum Ankara Çayyolu'da bir markete düştü. Markette Ramazan'da gündüz vakti reyondan bir şey alırken reyondaki görevli ürünü tattırmak istedi. Hiç önceden "niyetli misiniz?" diye sormadan bunu yapan görevliye niyetli olduğumu söylediğimde görevlinin suratı ekşidi... Muhtemelen yedi

göbek sülalesinde bir gün bile oruç kaçıran yoktu ama bunu yaparak sınıf atlayacağını

sanıyordu...

Baştan söyleyeyim: Elbette, isteyen inanır isteyen inanmaz. İsteyen oruç tutar, isteyen tutmaz. Kimse kimseye de karışamaz. Benim bundan sonra tartışacağım mevzudaki esas mesele konunun ibadet veya iman boyutu değil. Kimlik ve kültür boyutu. Yani bireysel dindarlık değil; hangi kültürün kamusal norm haline geldiği meselesi. Esas mesele bu coğrafyanın ruhunu, kimliğini, kültürünü ve geleneğini teşkil eden Türk –İslam ruhunun artık eskisi kadar hissedilemez oluşu... Bakın, iddialı bir şey söylediğimin farkındayım. Uzun bir sosyolojik dönüşüm tartışması, sekülerleşme analizleri, kentleşme ve sınıf tahlilleri yapmak istemiyorum. Süreci, sebepleri ve dinamikleri anlamak için kuşkusuz bunları yapmak lazım, başka mecralarda da bunu çokça yaptım. Ama bu köşe yazısı için ayrılan kısa alanda neticeye odaklanacağım..

Artık bizim şehirlerimizin, sitelerimizin, beyaz-yakalı plazalarımızın, AVM'lerimizin,

üniversitelerimizin yani mekânlarımızın Ramazan ayında bile İslami bir ruhla, Müslüman bir kimlikle, kültürle alakası görünüyor mu? Mekânın haricinde gündelik hayatımızın, sosyal medyamızın ne kadarında Müslümanlık bir kimlik ve kültür olarak görünür halde? Müslümanlığın bir ruh, kültür ve gelenek olarak Gayrı-Müslimler için bile cezbedici olduğu zamanlardan; bugün Müslümanların kendi ülkesinde bile Ramazan'ın ruhunu yaşayamadıkları, kamusal alanda hakim kültürü belirleyemedikleri bir döneme gelmek çok düşündürücü.

Kuşkusuz bu noktada bir toplumsal dönüşüm analizi yapmak kadar Batı'nın kültürel hegemonyasının hakimiyetini ve Batılılaşmayı konuşmak gerekiyor.

Tam da bunları düşünürken Millî Eğitim Bakanlığı'nın başlattığı Ramazan etkinliklerini görünce ziyadesiyle mutlu oluyorum. Çünkü küçük yaştan itibaren kültürel bir cezbedicilik oluşturmak sadece dini bir mesele değildir; Batı'nın tüm o kültür emperyalizmine karşı, noellerine, cadılar bayramına ve her türlü yabancı kültürel bombardımana karşı millî kimliği, kültürü savunmanın da millî bir cephesidir. Diğer taraftan bu etkinlikleri "laiklik elden gidiyor" bildirileriyle karşılayan İslam düşmanı cehaleti analiz etmeye bile gerek yok. İstiyorlar ki Müslümanlar evlerinde gizli saklı namaz kılsın, oruç tutsun... İstiyorlar ki Müslümanlık kamusal alandan silinsin.

Hayır, Müslümanlığı Ramazan süsleriyle her yeri süsleyerek, davullarla geceleri inleterek, iftar

sofraları ve teravihlerle göstererek yaşamak ve coğrafyaya kimliğini, hafızasını özgüvenle

göstere göstere hatırlatmak gerekiyor. Ayrıca ezik, sinik, özür dileyici dindar tavrına da savaş

açmak gerekiyor. Kamusal alanlarda Müslüman kültürünü görünür kılmanın, Batı hegemonyasına karşı Türk'ün kimlik ve bağımsızlık mücadelesi olduğunu; mekana, gündelik hayata bir kimlik olarak yansıtmanın bir millî mesele olduğunu vurgulamak gerekiyor.

Bir medeniyet, kamusal alanda görünür olduğu ölçüde yaşar; görünmezleştiği ânda ise

sadece hatıraya dönüşür.