1920 yılı.

Bugünkü Özbekistan'ın öncüsü sayılan Buhara Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı Osman Hoca Moskova'ya doğru yola çıkmış. O dönem Bolşevik Devrimi'ni yapıp Sovyetler Birliği'ni kuran Lenin'le görüşecek. Konu Türklerin Anadolu'daki Millî Mücadelesi.

Lenin tüm o soğukluğuyla Anadolu'dan gelen yardım talebiyle ilgili olarak "Türklerin istedikleri altın para çok fazla" diyor. Osman Hoca net bir şekilde "biz veririz" diyor. Görüşme sonrası Buhara'ya dönen Osman Hoca konuyu Meclis'e getiriyor.

Buhara Meclisi tek bir hayır oyu bile çıkmadan, alkışlarla, tezahüratlarla oy birliğiyle Türkiye'ye yardımı kabul ediyor.

Sonra Buhara'dan yaklaşık 100 milyon Ruble gibi çok büyük bir meblağa karşılık gelen altın trenlerle yola çıkıyor. Yol güvenliği ve nakliyenin organizasyonu bakımından Rusya üzerinden gitmek zorunda olan altınlar Moskova'ya geliyor. Ruslar toplam 100 Milyon Rublenin sadece 11 Milyon karşılığındaki kısmını 3 ayrı taksitte Anadolu'ya gönderiyor.

Geri kalan ne mi oluyor? Ruslar Özbekistan Türklerinin 100 milyon Rublelik yardımının 90 milyonuna el koyuyor! Yani hem Buhara'nın altınlarını çalıyor hem de Millî Mücadelesinde

ihtiyaç duyduğu o yardımdan Türkiye'yi mahrum bırakıyor.

Peki, yüzyıldır resmî ve gayrı-resmî tarihte bu yardım bize ne olarak anlatılıyor? Rus yardımı!

Buhara'nın, Osman Hoca'nın, Özbekistan'ın adını anan var mı? Yok!

Çünkü Türk'ün başarısını Türk'e değil, ecnebiye; Müslüman'ın başarısını gayrimüslime yazacak bir kültürel hegemonya gerçeğimiz var. Müslüman Türk'ün Hristiyan ecnebiler olmadan bir şey başarması mümkün değil tabii bu mandacı kafaya göre.

Peki, sonra Osman Hoca'ya ne mi oluyor?

Buhara Ruslar tarafından işgal ediliyor. Birlikte hareket etmek istediği Enver Paşa şehit ediliyor. Kendisi de Türkiye'ye geliyor. Zeki Velidi Togan, Mehmet Emin Resulzade, Sadri Maksudi Arsal gibi Türkiye'ye gelen diğer Türk cumhuriyetlerinin devlet başkanlarıyla birlikte Türk vatandaşlığı ve "Kocaoğlu" soyadını alıyor. Ama 1938 yılında Sovyetlerin baskılarına karşı boyun eğen Türkiye Osman Kocaoğlu'nu ülkeden çıkarıyor. Ne hazin ki büyük fedakârlıklarla istiklali için her şeyini ortaya koyduğu Türkiye kendisini Ruslara karşı feda ediyor ve vatandaşı olduğu ülkede kalamıyor.

Türkistan ile Türkiye arasındaki son yüzyıldaki büyük dayanışma Osman Kocaoğlu ile sınırlı da değil. Azerbaycan'dan da Türkiye'ye önemli mali yardım geliyor.

Bütün Türkistan coğrafyasında olduğu gibi Kazakistan'da da Millî Mücadele gün gün heyecanla takip ediliyor. İzmir'in işgali sonrası büyük üzüntü yaşayan Kazak Türklerinin millî şairi Mağcan Cumabay "Uzaktaki Kardeşime" adlı şiirinde Türkiye Türklerine şöyle sesleniyor:

"Ey Pirim! Ayrıldık mı ulu bütünden?

Dağılıp yılmayan yağan oklardan

Türk'ün pars gibi yüreği varken

Korkak kul mu olduk, düşmandan sinen"

Bu ve benzeri şiirlerinden dolayı Stalin Mağcan Cumabay'ı kurşuna dizdiriyor. Tıpkı "Çırpınırdı Karadeniz"in yazarı Ahmed Cevad'ı kurşuna dizdirdiği gibi.

Bunlar Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Özbekistan'ın en büyük devlet nişanı olan İmam Buhari Nişanını verirken aklıma geliyor. "Uzaktaki kardeşler" birbirine kavuşuyor.

Bugün Semerkant Zirvesi ile Türk Devletler Teşkilatı olarak kurumsallaşmış bir yapıyla karşımızda duran Türk Birliği'nin bir zamanlar hayalinin bile kurulmasının zor olduğunun ve yine bugünlere gelen süreçte, Türk Dünyasının birliği, istiklali, şahsiyeti için kimlerin ne mücadeleler verdiğinin anlaşılması önemli.

Artık TDT'nin kurulması, kardeş coğrafyamızla, ata yurtla etkileşimin artması, bilhassa da turizm bağlamında Avrupa'nın birbirine benzeyen şehirleri yerine Semerkant, Bakü, Buhara, Hive, Türkistan gibi şehirlere gitmenin; tarihî, kökleri ve o müthiş medeniyet eseri şehirleri görmenin zamanı da gelmiş durumda.

Bunu Semerkant caddelerinde, o müthiş mimari şaheserlere bakarken daha iyi anlıyorum.

Sahi, Amin Maalouf az bile yazmış Semerkant'ı. Batı medeniyetinin bir şehri olsa dünyanın en çok turist çeken şehri olurdu... Bırakın Batılıları, biz Türklerin bile kaç tanesi Semerkant'a turist olarak gitti?

Turizm kültüründeki kültürel hegemonyayı tartışmanın da zamanı geldi artık.