Her bir değerin, kavramın, sözün anlamını yitirdiği; karakterin, duygunun, doğallığın yerini bir savrulma hâlinin aldığı bir çağda yaşıyoruz. Köklerin ve aidiyetin; şahsiyet ve izzetin türünün tükenmek üzere olduğu bu dönem insan tabiatına aykırı olduğu için mutlak bir güvensizlik, yalnızlık ve mutsuzluk çağı ortaya çıkıyor. Tüm bunlar kuşkusuz kendiliğinden oluşmuyor.

Bu süreç bir yandan bireyin tüm toplumsal bağlarının zayıflamasıyla biten modern sanayi toplumunun sonucu olan bir sosyolojik krizle; diğer yandan bireyci, duygudan ve gelenekten uzaklaşmış insan tabiatına hücum eden bir kültürel, söylemsel ve ideolojik hegemonya ile oluşuyor. Ahde vefa sözü sadece gündelik dilden kalkmıyor, ruhlardan da uzaklaşıyor.

Vatanseverliği küçümseyen, tarihi ve coğrafyayı önemsizleştiren, maneviyatı ve duyguları aşağılayan, geleneği ve aileyi dışlayan bu hegemonik dil yaygınlaştırılıyor, içselleştiriliyor.

Geçen Pazartesi günü bu köşede "Post-Aşk Çağı" başlığı ile yazdığım yazıda aşka, arkadaşlığa, ahde vefaya yabancılaşma hâlinin aslında sadece o duygulara has olmadığını tartışmıştım. Esasında bunun manevi, geleneksel, duygusal tüm beşeri ilişkilere yabancılaşma hâlinin bir parçası olduğunu söylemek gerekiyor.

Aşka, geleneğe, aileye, maneviyata yabancılaşmanın bir başka boyutu da aidiyet duygusunun kaybı ile ilgili. Bir kişiye, aileye, millete, vatana olan aidiyet duygusu.

Tüm bu köksüzleşme, şahsiyetsizleşme ve yabancılaşma küresel bir dalga hâlinde dünyayı etkisi altına almış durumda. Önce Batı'nın önemli bir bölümünü sonra da Batı-dışı toplumları etkisi altına alan bu hâl ekonomi-politik ve sosyolojik değişimlerin bir neticesi olduğu kadar da küreselciliğin vatansız, ailesiz, dinsiz, milliyetsiz, cinsiyetsiz toplum yaratmaya dönük ideolojik, kültürel ve söylemsel dilinin etkisi. Popüler kültürüyle, sosyal medyasıyla, dijital mecralarıyla normalleştirdiği bir hastalık ve yoksunluk hâli.

Bu nedenle "ülkeniz için savaşır mısınız?" sorularına verilen cevaplar da sürekli olarak "evet" cevabı azalırken, tüm kurumsal dinlere dönük bir itibarsızlaştırma kampanyanın etkileri her yerde görülebiliyor.

Artık aidiyetler de kimlikler de sabit değerler olmaktan çıkıp "projeler"e dönüşebiliyor.

Aile kurtulunması gereken bir yük, evlilik kriz ve belirsizlik üreten bir zindan, sevgililik acıdan ibaret bir trajedi, vatan da şans eseri içine doğulan bir konaklama mekanı olarak görülüyor.

"Bu ülkede yaşanmaz yea" diye konuşan lümpenlerden, sabah akşam kendisini sözde bu ülkeye fazla görüyormuş gibi statü elde etmeye çalışan ezik beyaz yakalı profillere kadar etrafımızdaki bu mankurtlaşma hâli Türkiye'ye özgü değil. Türkiye'ye özgü değil ama Türkiye herhangi bir yurt değil, Türkler de herhangi bir millet değil.

Celal Fedai'nin ifadesiyle kendi ülkesinde turist gibi yaşayan, kendi ülkesine dair kurduğu bağlar ancak turistik düzeyde kalan bir yersizlik yurtsuzluk hâli ile karşı karşıyayız.

Yani sadece bireysel ilişkilerinde yerini yurdunu bilmeyen, aidiyet kuramayanlar değil; vatanıyla, milletiyle, inancıyla, kimliğiyle bağ kuramayan bu insan yığınına daha fazla kafa yormak gerekiyor.

Aksi hâlde yurduna, kimliğine ve hatta aynada gördüğüne düşman; ondan utanan bir yaşam türü giderek kalabalıklaşıyor.

Ormana içki şişesi atmaktan, ağaçların dibinde mangal yakmaktan, kendi ülkesi ve milleti aleyhine en iğrenç cümleleri kurmaktan çekinmeyen bu varlık türünün esas meselesi o ağaçlarla bir bağ kuramamasından geliyor.

Yani bu toprağı herhangi bir toprak, bu ağaçları herhangi bir ağaç, bu milleti herhangi bir millet gibi görerek hiçleştiriyor. Esas hiçleştirdiği ise kendisi oluyor.